Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 91/19

Wyrok WSA w Warszawie z 14 czerwca 2019 r., I SA/Wa 91/19 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

14 czerwca 2019

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi \[...\] S.A. w \[...\] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia \[...\] listopada 2018 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B91%252F19.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B14%2Bczerwca%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B91%252F19)

## Uzasadnienie

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia \[...\] listopada 2018 r., nr \[...\], po rozpatrzeniu odwołania \[...\], utrzymał w mocy decyzję Wojewody \[...\] z dnia \[...\] października 2018 r., nr \[...\] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez \[...\] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Wojewoda Śląski na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.), powołaną wyżej decyzją z dnia 4 października 2018 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez \[...\] prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w \[...\], oznaczonego jako działki nr \[...\] o powierzchni \[...\] i nr \[...\] powierzchni \[...\], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr \[...\]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, \[...\] wniosły odwołanie. W jego uzasadnieniu zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Ponadto w ocenie odwołującej się spółki Wojewoda \[...\] naruszył art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu poprzez nieuwzględnienie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie \[...\]. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Inwestycji i Rozwoju stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Przypomniał, że w myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Organ II instancji stwierdził, że z treści powołanej księgi wieczystej wynika, że prawo własności przedmiotowych działek zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa - Starosty \[...\] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r., sygn. akt \[...\] stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem \[...\] stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w \[...\], oznaczonej jako działki nr \[...\] powstałe z podziału działki nr \[...\]. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa, a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest również to, czy przedmiotowy grunt znajdował się w zarządzie \[...\] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. W tej kwestii Minister wyjaśnił, jaką formą władania jest zarząd o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Omówił także sposób rozumienia tego pojęcia w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Odwołując się do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że istnienia prawa zarządu nie można domniemywać, a decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Następnie organ odwoławczy omówił treść § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.) i wymienił rodzaje dokumentów, na podstawie których może nastąpić stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości. Odnosząc omówione przepisy do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, Minister wskazał, że do wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków wnioskodawca załączył dokumenty potwierdzające, jego zdaniem, istnienie w rzeczonej dacie zarządu poprzednika prawnego wnioskodawcy na wskazanych gruntach, czyli decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w \[...\] z dnia \[...\] czerwca 1986 r., nr \[...\] o przekazaniu gruntu znajdującego się na terenie miasta \[...\], w tym m.in. działki nr \[...\] (z podziału której powstały działki nr \[...\]) w zarząd \[...\] Dyrekcji Okręgowej \[...\]. W ocenie organu odwoławczego decyzja ta nie może zostać uznana za dowód przesądzający o istnieniu po stronie odwołującego się prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, bowiem została ona wydana zanim Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowego gruntu. Potwierdza to postanowienie w Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r., sygn. akt \[...\] stwierdzające, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 2 stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w \[...\], oznaczonej jako działki nr \[...\]. Minister przywołał treść art. 3 oraz art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i wyjaśnił, że powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest w zasadzie jedynym sposobem wzruszenia tego domniemania, jednak jak wynika z akt sprawy nie zostały podjęte w tej sprawie jakiekolwiek czynności. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że Wojewoda słusznie uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie mogą stanowić potwierdzenia spełnienie przesłanki prawa zarządu do gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia \[...\] listopada 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka akcyjna \[...\]. W uzasadnieniu skargi zaskarżonej decyzji zarzucono: I - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] listopada 2018 r. pomimo tego, że decyzja ta powinna zostać uchylona, II - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czyli: - art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz uznanie, że decyzja dotycząca ustanowienia opłat za zarząd nie stanowi dowodu na istnienie prawa zarządu, - art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie, że w dniu 5 grudnia 1990 r. spełnione zostały przesłanki uwłaszczenia \[...\] przedmiotową nieruchomością, - art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z dnia 28 lutego 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego \[...\] przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa, - art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.) w związku z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (t.j. 2002 r. Dz. U. Nr 112, poz. 981, ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz że z przepisów prawda wynika, że przedsiębiorstwo państwowe \[...\] gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie \[...\] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji \[...\] w dniu wejścia w życie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Mając powyższe zarzuty na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121). Zgodnie z treścią tego przepisu w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120, ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 tego rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji uwłaszczeniowej zasadnicze znaczenie dla oceny jej prawidłowości ma stan prawny przedmiotowej nieruchomości istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych podstawą do stwierdzenia istnienia w tej dacie prawa zarządu konkretnej nieruchomości jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami o których mowa wyżej, może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 kpa, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju i poprzedzająca ją decyzja Wojewody \[...\] nie naruszają prawa. Przede wszystkim wniosek skarżącego nie mógł być uwzględniony, ponieważ w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Jak bowiem wynika z treści księgi wieczystej nr \[...\] prawo własności przedmiotowych działek zostało ujawnione na rzecz Skarbu Państwa - Starosty \[...\] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r., sygn. akt \[...\] stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 2 stycznia 2005 r. prawo własności nieruchomości położonej w \[...\], oznaczonej jako działki nr \[...\] powstałe z podziału działki nr \[...\]. Oznacza to, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie nie został zatem spełniony podstawowy warunek wynikający z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie przeszła ona w tej sytuacji, w tej dacie z mocy prawa w użytkowanie wieczyste państwowej i komunalnej osoby prawnej. Brak jest zatem podstaw prawnych do uwzględnienie wniosku skarżącej spółki w tym zakresie. Abstrahując od prawnych przeszkód w uwłaszczeniu skarżącej spółki, o których mowa powyżej, dodatkowo ze względu na postawione w skardze zarzuty wyjaśnić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. po stronie skarżącej spółki prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym skarżąca spółka nie wylegitymowała się w stosunku do przedmiotowego gruntu jednym z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Skarżąca spółka na dowód przysługiwania jej prawa zarządu do spornej nieruchomości powołała się na decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w \[...\] z dnia \[...\] czerwca 1986 r. nr \[...\] o przekazaniu gruntu znajdującego się na terenie miasta \[...\], w tym m.in. działki nr \[...\] (z podziału której powstały działki nr \[...\]) w zarząd \[...\] Dyrekcji Okręgowej \[...\]. W ocenie Sądu (a także organów orzekających) decyzja ta nie może zostać uznana za dowód przesądzający o istnieniu po stronie skarżącej spółki prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości, została ona bowiem wydana zanim Skarb Państwa stał się, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r., sygn. akt \[...\], właścicielem przedmiotowej nieruchomości w trybie zasiedzenia. Fakt ten potwierdza odpowiedni wpis w księdze wieczystej nr \[...\]. W aktach sprawy nie natomiast żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt, że na dzień 5 grudnia 1990 r. właścicielem działek nr \[...\] był Skarb Państwa. Władanie przez Skarb Państwa przedmiotową nieruchomością bez tytułu prawnego jest niewystarczające do uwłaszczenia jej na rzecz skarżącej spółki. Podkreślić przy tym należy, że w odniesieniu do kwestii udokumentowania istnienia prawa zarządu na podstawie innych niż dokumenty środków dowodowych, dowody te mogłyby potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 1998 r. Wobec tego wnioskodawca uwłaszczenia winien wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo (zarząd, użytkowanie), które później zaginęły czy uległy zniszczeniu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 207/09, opubl. CBOSA). W tej sytuacji przypomnieć jedynie należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienia zarządu nie można domniemywać. O zarządzie lub użytkowaniu nie świadczy samo przeznaczenie gruntu lub wykorzystywanie gruntu pod infrastrukturę kolejową. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/16\. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przyjął, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa \[...\] bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99, ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.)." W uzasadnieniu ww. uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że od czasu uchylenia ustawą z 1960 r. o kolejach rozporządzenia Prezydenta RP z 1926 r. (ze zmianami) o utworzeniu przedsiębiorstwa \[...\], nie został uchwalony żaden akt prawny przyznający \[...\] nabycie prawa zarządu ex lege. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądowym, że o tytule prawnym do konkretnie oznaczonej nieruchomości nie mogą stanowić akty ogólne regulujące status przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy nie zostało ustalone, aby zostały wydane decyzje uprawnionych organów państwowych do przekazaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie przedsiębiorstwa. Akty regulujące status prawny przedsiębiorstwa \[...\] oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mają charakter ogólnych aktów normatywnych i nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego W niniejszej sprawie PKP nie wykazało, aby dysponowało takim indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji administracyjnej, czy w formie umowy. W świetle art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r. Przy tym zarząd powstały ex lege nie może istnieć bez ważnej i obowiązującej podstawy prawnej. W ocenie Sądu ustawa o kolejach z 1960 r. nie zawierała postanowień w zakresie określenia tytułu prawnego do nieruchomości posiadanych przez \[...\]. W szczególności nie potwierdzała prawa zarządu tego przedsiębiorstwa do jakichkolwiek gruntów. Oznacza to, że wolą ustawodawcy nie było utrzymanie dotychczasowego stanu prawnego nieruchomości posiadanych przez \[...\]. Z dniem uchylenia rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa \[...\] (Dz. U. RP Nr 97, poz. 568) przez ustawę z 1960 r. uchylony został tytuł prawny (ustawowy) do zarządczego władania gruntami przez \[...\]. Tym samym \[...\] z dniem 8 grudnia 1960 r. utraciły zarząd nieruchomościami przyznany rozporządzeniem z 1926 r. Także ustawa z 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym \[...\] nie zawierała postanowień w zakresie ewentualnego przyznania \[...\] zarządu posiadanymi gruntami. Ustawa z 1989 r., jak i ustawa z 1991 r. o zmianie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym \[...\] nakazywały uznać prawo \[...\] do wydzielonego mienia jedynie jako "gospodarowanie", a nie oznaczone prawo rzeczowe do konkretnej nieruchomości. Prawo zarządu \[...\] do spornej nieruchomości nie wynika również z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym \[...\] (Dz. U. Nr 26, poz. 138, ze zm.), zgodnie z którym mienie \[...\] stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, mienie to stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie ustawy oraz środki nabyte przez \[...\] w toku jego dalszej działalności, \[...\] gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie oraz wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych w przepisach ustawowych. Z powołanego przepisu nie wynikało, aby miał on ustanawiać z mocy prawa zarząd na rzecz \[...\] w stosunku do konkretnych nieruchomości albo choćby potwierdzać ustanowiony uprzednio zarząd \[...\]. Zarząd ten musiał, jak to już wyżej wskazano, jednoznacznie wynikać z decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie nieruchomościami państwowymi. Brak po stronie \[...\] tytułu prawnorzeczowego do spornej nieruchomości powoduje również (poza faktem braku tytułu własności na rzecz Skarbu Państwa na dzień 5 grudnia 1990 r.), że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 200 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, powołane przez stronę skarżącą przepisy w żaden sposób nie kreują lub nawet nie potwierdzają prawa zarządu \[...\] w stosunku do konkretnych nieruchomości. Zarzut naruszenia przez organ powołanych przepisów uznać zatem należy za chybiony. Nie jest również zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7, 8, 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa. Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organ przedstawił swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

17 stycznia 2019

Symbol z opisem

[6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6070-uwlaszczenie-panstwowych-osob-prawnych-oraz-komunalnych-osob-prawnych)

Hasła tematyczne

Gospodarka mieniem

Skarżony organ

Minister Rozwoju

Sędziowie

Bożena Marciniak Iwona Kosińska /sprawozdawca/ Jolanta Dargas /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 151 · Dz.U. 2018 poz. 1302

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 543/20 - Wyrok NSA z 2023-07-05](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-543-20-wyrok-nsa-z-2023-07-05--i-osk-543-20)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 809/19 · 11 czerwca 2019Postanowienie WSA w Warszawie z 11 czerwca 2019 r., I SA/Wa 809/19 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-809-19-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2019-06-11--i-sa-wa-809-19)
* [Sygnatura: I OSK 1017/17 · 11 czerwca 2019Wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., I OSK 1017/17 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1017-17-wyrok-nsa-z-2019-06-11--i-osk-1017-17)
* [Sygnatura: I SA/Wa 7/19 · 30 maja 2019Wyrok WSA w Warszawie z 30 maja 2019 r., I SA/Wa 7/19 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-7-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-05-30--i-sa-wa-7-19)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/C43E9FDEB4)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-91-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-06-14--i-sa-wa-91-19#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B91%252F19.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B14%2Bczerwca%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B91%252F19)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
