Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 649/21

Wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2022 r., I SA/Wa 649/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

10 marca 2022

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. i R. S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia \[...\] stycznia 2021 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B649%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B10%2Bmarca%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B649%252F21)

## Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z \[...\] stycznia 2021 r. nr \[...\] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku \[...\] (Skarżące) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z \[...\] listopada 2019 r. nr \[...\], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] września 1953 r. nr \[...\] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w \[...\] przy ul. \[...\], objętej księgą wieczystą "\[...\]" o pow. \[...\], stanowiącej własność \[...\]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju decyzją z \[...\] listopada 2019 r. w wyniku wniosku Skarżących z \[...\] listopada 2017 r. - spadkobierców poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości - odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z \[...\] września 1953 r. W wyniku wniosku Skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z \[...\] listopada 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wszelkie wątpliwości dotyczące zgodności z prawem kontrolowanej decyzji należy zatem interpretować na korzyść pozostawienia decyzji ostatecznej w obrocie prawnym. Oceniając, czy nie zachodzi przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa) organ nadzoru stwierdził na wstępie, że nieprawidłowe wskazanie numeru porządkowego nieruchomości w orzeczeniu wywłaszczeniowym (winno być: "ul. \[...\]", a nie zaś "\[...\]"), wynikało z faktu, iż obie nieruchomości stanowiły funkcjonalną całość, jednak objęte zostały odrębnymi księgami wieczystymi, a tym samym były odrębnymi przedmiotami własności. Z materiałów archiwalnych (pisma Dowództwa Okręgu Wojskowego I z \[...\] listopada 1950 r.) jednoznacznie wynika, że przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość położona przy ul. \[...\], stanowiąca własność \[...\]. Orzeczenie z dnia \[...\] września 1953 r. zostało wydane na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 138 ze zm.), natomiast w zakresie nieuregulowanym dekretem stosowano przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz. U. Nr 86, poz. 776 ze zm.). Organ nadzoru stwierdził, że wniosek o wywłaszczenie został złożony w dniu \[...\] grudnia 1949 r. (pismem z \[...\] grudnia 1949 r.), zaś organ wywłaszczeniowy stwierdził wszczęcie postępowania decyzją z \[...\] listopada 1950 r. Jak wynika z treści orzeczenia z \[...\] września 1953 r. wywłaszczona nieruchomość została zajęta na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 i w dniu 16 kwietnia 1948 r. była nadal wykorzystywana na te cele oraz została zagospodarowana ze środków publicznych. Nieruchomość ta stała się siedzibą Rejonowej Komendy Uzupełnień w dniu \[...\] listopada 1945 r. i pełniła taką rolę co najmniej do roku 1971\. Organ nadzoru zauważył, że postanowieniem z \[...\] lutego 1947 r., sygn. akt \[...\] Sąd Grodzki w \[...\] orzekł o przywróceniu posiadania tej nieruchomości \[...\]. W aktach sprawy znajduje się protokół z czynności \[...\] - Komornika Sądu Grodzkiego w \[...\] z \[...\] kwietnia 1947 r., sygn. akt Km. \[...\] wprowadzającego - na podstawie ww. postanowienia Sądu Grodzkiego w \[...\] - w posiadanie spornej nieruchomości \[...\]. Organ stwierdził jednak, że pomimo formalnego wprowadzenia właściciela w posiadanie nieruchomości nie doszło do odzyskania przez \[...\] fizycznego władztwa nad nieruchomością, gdyż nie przerwano władania Rejonowej Komendy Uzupełnień (RKU) w \[...\]. Zdaniem organu, ciągłość władania wywłaszczoną nieruchomością przez RKU w \[...\] w okresie od listopada 1945 r. do 16 kwietnia 1948 r. nie budzi wątpliwości. Jak wynika z treści protokołu - oszacowania z \[...\] września 1946 r. w sprawie oględzin budynku mieszczącego się w \[...\] przy ul. \[...\], w dniu sporządzenia protokołu w budynku mieściła się Rejonowa Komenda Uzupełnień w \[...\]. Ponadto w aktach sprawy znajduję się umowa dzierżawy tej nieruchomości zawarta pomiędzy Okręgowym Urzędem Likwidacyjnym w \[...\] a Rejonową Komendą Uzupełnień w \[...\] na okres od 1 lipca 1946 - do lipca 1951 r., która potwierdza fakt władania tą nieruchomością przez RKU w \[...\] w tym okresie. Powyższe również potwierdza "Ewidencja nieruchomości opuszczonych na terenie Biura Obwodowego OUL \[...\]" z której m.in. wynika, że Okręgowy Urząd Likwidacyjny w \[...\] wydzierżawił RKU w \[...\] nieruchomość położoną przy ul. \[...\] w dniu \[...\] lipca 1946 r. Organ podkreślił, że pismem z \[...\] czerwca 1946 r. \[...\] wystąpił do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w \[...\] o przywrócenie posiadania tej nieruchomości. Dopiero więc w tym dniu były właściciel nieruchomości rozpoczął starania o odzyskanie jej posiadania. W przypadku gdyby, jak twierdzą Skarżące, poprzedni właściciel władał nieruchomością w 1945 r., to wniosek o przywrócenie posiadania byłby zbędny. Odnośnie wynajmowania lokali w latach 1947-1948 organ wskazał, że z akt archiwalnych nie wynika, aby miało to miejsce w stosunku do obszaru objętego wywłaszczeniem. Reasumując organ nadzoru stwierdził, że do dnia 9 maja 1945 r. nieruchomość ta została zajęta pod siedzibę Zarządu Miejskiego w \[...\], zaś w kolejnych latach, w tym w dniu 16 kwietnia 1948 r. (tj. w dniu wejścia w życie dekretu) nieruchomość ta pozostawała we władaniu RKU w \[...\]. Tym samym należało przyjąć, że nieruchomość ta została zajęta przed końcem wojny na cel użyteczności publicznej wskazany w art. 2 pkt 1 lit. f dekretu. Organ nadzoru podkreślił, że obwieszczeniem z \[...\] maja 1952 r. nr \[...\] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w \[...\] zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Jak wynika z adnotacji poczynionej na tym obwieszczeniu, zostało ono wywieszone na tablicy ogłoszeń tego Prezydium w dniach od 14 do 25 maja 1952 r. W aktach sprawy nie zachowało się zawiadomienie o terminie i miejscu przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej oraz protokół z rozprawy, jednakże z faktu, że po ponad 60 latach od wydania orzeczenia nie zachowały się niektóre dokumenty dotyczące wywłaszczenia nie można wnioskować, że dokumenty te nie zostały nigdy sporządzone, gdyż takie domniemanie pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z treści pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] września 1953 r. wynika, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń ww. urzędu w dniach od 11 do 23 września 1953 r. Tym samym nie doszło do rażącego naruszenia art. 22 § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 24 września 1934 r. W orzeczeniu wywłaszczeniowym nie stwierdzono również wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a. W konkluzji organ nadzoru stwierdził, że skoro nie została spełniona żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to brak jest podstaw do wyeliminowania kwestionowanego orzeczenia z obrotu prawnego. W skardze na powyższą decyzję Skarżące zarzuciły rażące naruszenie prawa, brak prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz pominięcie w toku orzekania jego istotnej części, zwłaszcza dowodów z dokumentów urzędowych, orzeczeń sądowych i protokołów sądowych i tym samym utrzymanie w obrocie prawnym decyzji wywłaszczeniowej wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo wskazały, że decyzja z \[...\] listopada 2019 r. opiera swoje rozstrzygnięcie częściowo na innych podstawach prawnych i faktycznych, niż zaskarżona decyzja. Mając to na uwadze wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podtrzymały twierdzenie, że decyzja wywłaszczeniowa nie mogła być wydana w stosunku do \[...\], gdyż nie były spełnione żadne przesłanki z dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., gdyż żaden podmiot Państwa Polskiego nie władał nieruchomością przy ulicy \[...\], w okresie między 1 września 1939 r. a 9 maja 1945 r. (art. 1 ust. 1), jak też, nie ma żadnego dowodu aby spełnione zostały kumulatywne przesłanki z art. 2 dekretu, czyli nieruchomość była w dniu jego wejścia w życie nadal użytkowana na cele, na które ją zajęto. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontroli Sądu w tej sprawie została poddana decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z \[...\] stycznia 2021 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z \[...\] listopada 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] września 1953 r. nr \[...\] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w \[...\] przy ul. \[...\], objętej księgą wieczystą "\[...\]" o pow. \[...\], stanowiącej własność \[...\]. Kontrolując wydane w sprawie w trybie nadzorczym decyzje w oparciu o wyżej powołane kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Z ugruntowanego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, z której wynika domniemanie jej legalności. Zasada ta ma zaś fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/20 i przywołane w nim orzecznictwo). Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy w tym trybie wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru wyrażone w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji, zgodnie z którym orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] września 1953 r. nr \[...\] nie było obarczone żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru dokonał szczegółowej analizy i oceny zgodności tego orzeczenia z przepisami stanowiącymi jego podstawę, to jest przepisami dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 138 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 września 1934 r. – Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem (Dz. U. Nr 86, poz. 776 ze zm.). W jej wyniku organ nadzoru stwierdził, że orzeczenie to nie narusza prawa w sposób określony w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest w sposób rażący. Sąd podziela ocenę organu nadzoru i zauważa, że zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywistego naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, co wyraża się w oczywistej sprzeczności treści tej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Jak na wstępie podkreślono, decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97). Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być ponadto interpretowane w sposób rozszerzający. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy niebudzące wątpliwości, stwierdzone przez organ nadzoru, kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia (tak NSA w wyroku z dnia 4 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1342/98). Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09). W ocenie Sądu, decyzje organu nadzoru świadczą o dokonaniu prawidłowej i pełnej kontroli legalności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] września 1953 r. w aspekcie jego zgodności z przepisami dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., w oparciu o analizę zgromadzonego w sprawie archiwalnego materiału dowodowego. Z treści decyzji organu nadzoru wynika prawidłowe założenie, wyprowadzone z zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.), że niezachowanie niektórych dokumentów dotyczących wywłaszczenia w sytuacji, gdy mowa jest o nich w innych zachowanych dokumentach stwarza domniemanie prawidłowości orzeczenia wywłaszczeniowego. Wszystkie kwestie będące przedmiotem zarzutów skargi zostały w rozpoznawanej sprawie ocenione przez organ nadzoru. Sąd ocenę tę uznaje za prawidłową. Co do pierwszej eksponowanej w skardze kwestii nieprawidłowego wskazania numeru porządkowego nieruchomości w orzeczeniu wywłaszczeniowym (winno być: "ul. \[...\]", a nie zaś "\[...\]"), w ocenie Sądu organ nadzoru rzeczowo wyjaśnił, że nieruchomość położona w \[...\] przy ul. \[...\], objęta księgą wieczystą "\[...\]", stanowiła własność \[...\]. Nieruchomość ta sąsiadowała z nieruchomością położoną przy ul. \[...\], objętą księga wieczystą \[...\], stanowiącą współwłasność \[...\]. Obie te nieruchomości były zajęte i wykorzystywane do tych samych celów przez okupanta, a później przez jednostki samorządu terytorialnego i wojsko polskie. Bezspornie jednak nieruchomości te z uwagi na ich objęcie odrębnymi księgami wieczystymi, były odrębnymi przedmiotami własności. Taki wniosek organu jest uprawniony. Z pisma Dowództwa Okręgu Wojskowego I z \[...\] listopada 1950 r. jednoznacznie bowiem wynika, że przedmiotem wywłaszczenia w rozpoznawanej sprawie była nieruchomość położona przy ul. \[...\], stanowiąca własność \[...\]. Ponadto, jak same Skarżące zauważają (v. s. 3 skargi) wzmiankowanie w dokumentach z tamtego okresu o nieruchomości przy ul. \[...\] wynikała zapewne z tego, że nieruchomość przy ul. \[...\] nie miała bezpośredniego wejścia od ulicy \[...\], lecz jedno wspólne z posesją \[...\]. Odnosząc się do drugiej silnie eksponowanej w skardze kwestii braku spełnienia przesłanek z art. 1 ust. 1 i art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r., to jest zajęcia spornej nieruchomości na cele użyteczności publicznej, należy w pierwszej kolejności wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 powołanego dekretu dopuszczalne było wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie zaś z treścią art. 2 tego dekretu, wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć mogło tylko tych nieruchomości, które: 1) zajęte zostały: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej, 2) były nadal wykorzystywane na cele wymienione w pkt 1 lub w planach zagospodarowania przestrzennego bądź w wytycznych do tych planów są przewidziane na cele wymienione w pkt 1 i zostały częściowo lub całkowicie zagospodarowane z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie ich było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu. W ocenie Sądu, organ nadzoru trafnie ocenił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że do 1944 r. sporna nieruchomość znajdowała się we władaniu okupanta - budynek w czasie wojny był zajęty i wykorzystywany przez urzędy niemieckie. Bezpośrednio po wycofaniu się Niemców z \[...\] doszło do reaktywacji samorządu miejskiego. Z uwagi na problemy lokalowe (zburzenie gmachu magistratu przez Niemców) w dniu \[...\] listopada 1944 r. nieruchomość położona przy ul. \[...\] została zajęta na siedzibę Zarządu Miejskiego m. \[...\]. Siedziba Zarządu Miejskiego m. \[...\] w budynku położonym przy ul. \[...\] znajdowała się w okresie od dnia 20 listopada 1944 r. do listopada 1945 r., o czym świadczy protokół nr \[...\] z dnia \[...\] listopada 1944 r. z posiedzenia Zarządu Miejskiego w \[...\] oraz pismo Zarządu Miejskiego w \[...\] z dnia \[...\] października 1949 r. nr \[...\]. Zajęcie więc spornej nieruchomości w dniu \[...\] listopada 1944 r. przez Zarząd Miejski w \[...\] (organ administracji samorządowej) na siedzibę urzędu świadczy o tym, że została spełniona przesłanka wywłaszczenia nieruchomości wynikająca z art. 2 pkt 1 lit. f) powołanego dekretu, tj. zajęcie nieruchomości w okresie od 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej. Następnie 15 listopada 1945 r. nieruchomość ta została przekazana za pośrednictwem Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w \[...\] (organ zarządzający w imieniu Państwa nieruchomościami uznanymi za mienie opuszczone lub poniemieckie) we władanie Rejonowej Komendzie Uzupełnień w \[...\] na podstawie decyzji Państwowego Tymczasowego Zarządu \[...\]. Władanie przez RKU w \[...\] sporną nieruchomością potwierdza treść protokołu oszacowania z dnia \[...\] września 1946 r. w sprawie oględzin budynku mieszczącego się w \[...\] przy ul. \[...\], umowa dzierżawy z dnia \[...\] lipca 1946 r. zawarta pomiędzy Okręgowym Urzędem Likwidacyjnym w \[...\] a Rejonową Komendą Uzupełnień w \[...\] na okres od 1 lipca 1946 - do lipca 1951 r. oraz treść wniosku wywłaszczeniowego Kwatermistrza Okręgu Wojskowego I. Nieruchomość ta pozostawała we władaniu RKU w \[...\] aż do dnia 5 kwietnia 1971 r., o czym świadczy protokół zdawczo – odbiorczy z tej daty w sprawie przejęcia w zarząd i użytkowanie przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w \[...\] nieruchomości położonej w \[...\] przy ul. \[...\]. Na prawidłowość powyższej oceny nie wpływa również kolejna z okoliczności podnoszonych w skardze, a mianowicie, że postanowieniem z dnia \[...\] lutego 1947 r., sygn. akt \[...\], Sąd Grodzki w \[...\] przywrócił posiadanie spornej nieruchomości \[...\]. W aktach sprawy znajduje się protokół czynności Komornika Sądu Grodzkiego w \[...\] z \[...\] kwietnia 1947 r. wprowadzającego \[...\], na podstawie ww. postanowienia Sądu Grodzkiego w \[...\], w posiadanie spornej nieruchomości. Jak trafnie jednak ocenił organ nadzoru, z akt sprawy nie wynika, aby formalne wprowadzenie właściciela w posiadanie nieruchomości pozbawiło faktycznego władania tą nieruchomością RKU w \[...\]. Ponadto, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 omawianego dekretu nie mogło być przywrócone posiadanie majątku opuszczonego, którego wywłaszczenie było dopuszczalne na zasadzie art. 1 tego dekretu. Reasumując, organ nadzoru prawidłowo ocenił, że sporna nieruchomość w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r., tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r. znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa - Rejonowej Komendy Uzupełnień w \[...\] i była użytkowana na cele dekretowe (cel wojskowy wskazany w art. 1 ust. 1 lit. c) dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r.), a w dacie wydania inkryminowanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] nr \[...\], tj. w dniu 4 września 1953 r. nieruchomość ta nadal znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa – Rejonowej Komendy Uzupełnień w \[...\] i nadal była użytkowana na cele dekretowe. Dlatego wbrew zarzutom skargi należało uznać, że prawidłowa jest ocena organu nadzoru, co do spełnienia wszystkich przesłanek wywłaszczenia spornej nieruchomości, wynikających z art. 1 i 2 powołanego dekretu. Wobec powyższego, podnoszenie po wielu latach przez Skarżące - spadkobierców \[...\] - wadliwości proceduralnych dotyczących oceny powołanych dokumentów archiwalnych postępowania wywłaszczeniowego stanowi rodzaj nadużycia prawa do kwestionowania bez jakiegokolwiek merytorycznego argumentu orzeczenia sprzed kilku dekad (por. pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 157/20). Skarżące w sposób niepoparty żadnym uzasadnionym argumentem formułują bowiem po 64 latach od wywłaszczenia zarzuty dotyczące braku spełnienia przesłanek władania przez Skarb Państwa sporną nieruchomością w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. (art. 1 ust. 1), jak też z art. 2 dekretu, to jest użytkowania tej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu na cele, na które ją zajęto. W konkluzji należy stwierdzić, że na zachowanie wiążących w połowie XX wieku procedur określonych w dekrecie z 1948 r. wskazują akta archiwalne, do których zawartości odniósł się rzeczowo organ w oparciu o stan prawny obowiązujący na moment wydania inkryminowanego orzeczenia. Raz jeszcze należy podkreślić, że do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. niezbędne jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa. Wszelkie wątpliwości co do tego, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności tej decyzji, w myśl wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Kwestia dokonywania oceny rażącego naruszenia prawa po upływie kilkudziesięciu lat po wydaniu decyzji była też przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (por. też uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2021 r., poz. 1491). Organ nadzoru prawidłowo stwierdził ponadto, że inkryminowane orzeczenie z \[...\] września 1953 r. nie zawiera również wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a. Wobec tego uznać należało, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają przepisów art. 156 k.p.a., a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wszystkie wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Nie można więc skutecznie zrzucić organowi nadzoru rażącego naruszenia prawa, jak to podniosły Skarżące. Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

6 kwietnia 2021

Symbol z opisem

[6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6180-wywlaszczenie-nieruchomosci-i-odszkodowanie-w-tym-wywlaszczenie-gruntow-pod-autostrade)

Hasła tematyczne

Wywłaszczanie nieruchomości

Skarżony organ

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii

Sędziowie

Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/ Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000329)  
art. 151 · Dz.U. 2022 poz. 329

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 325/23 - Wyrok NSA z 2026-01-15](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-325-23-wyrok-nsa-z-2026-01-15--i-osk-325-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gl 1538/21 · 9 marca 2022Wyrok WSA w Gliwicach z 9 marca 2022 r., II SA/Gl 1538/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gl-1538-21-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2022-03-09--ii-sa-gl-1538-21)
* [Sygnatura: II SA/Lu 874/21 · 8 marca 2022Wyrok WSA w Lublinie z 8 marca 2022 r., II SA/Lu 874/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-lu-874-21-wyrok-wsa-w-lublinie-z-2022-03-08--ii-sa-lu-874-21)
* [Sygnatura: I SA/Wa 2607/20 · 8 marca 2022Wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2022 r., I SA/Wa 2607/20 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2607-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-08--i-sa-wa-2607-20)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4DD4A8F9CE)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-649-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-03-10--i-sa-wa-649-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B649%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B10%2Bmarca%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B649%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
