Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 564/17

Wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2023 r., I SA/Wa 564/17 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

25 maja 2023

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 lutego 2017 r. nr 760/2017 w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B564%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B25%2Bmaja%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B564%252F17)

## Uzasadnienie

Wojewoda Mazowiecki decyzją z 21 lutego 2017 r., nr 760/2017, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2016 r., nr 34/O/DW/2016, w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawie. Nieruchomość położona w W. przy ul. \[...\] ozn. hip. "\[...\]" nr rej. hip. \[...\] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako dekret/dekret warszawski. W dniu 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy \[...\], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy. Zatem termin na złożenie wniosku upływał w dniu 16 lutego 1949 r. A. W. oraz S. i R. małż. S. złożyli w dniu 31 stycznia 1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. \[...\], ozn. hip. "\[...\]" nr rej. hip. \[...\]. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie Oddziału Ksiąg Wieczystych Sądu Grodzkiego w W. z \[...\] listopada 1948 r., z którego wynika, że w "\[...\]" (dotychczasowa nazwa "\[...\]" - Nr Rej. Hip. \[...\]) uregulowana jest nieruchomość położona przy ul. \[...\] i stanowi parcelę zabudowaną o obszarze \[...\] a \[...\] m2, tytuł własności zapisany jest na imię A. W. co do 4/5 części oraz S. i R. małż. S. co do 1/5 części. Po rozpatrzeniu tego wniosku Prezydent m.st. Warszawy orzeczeniem administracyjnym z 20 maja 1950 r., nr PB/3392/50U - utrzymanym w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 17 kwietnia 1951 r., nr MT.VII.2-2799-1/51 - odmówił byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. \[...\] nr hip. \[...\] oraz stwierdził równocześnie, że wszystkie budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Gminy \[...\]. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z 17 lipca 1998 r., nr 05.053-R-112/97, stwierdził, że orzeczenie z 20 maja 1950 r. oraz utrzymująca je w mocy decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 17 kwietnia 1951 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedanych w budynku przy ul. \[...\] lokali mieszkalnych nr: \[...\], \[...\] i \[...\] wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu - zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Zaś decyzją z 6 sierpnia 1999 r., nr GN.5.3-P-96/99, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił własną decyzję z 17 lipca 1998 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 17 kwietnia 1951 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 19 maja 2000 r., nr PO.N.5.3.-WP-96/99\. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2002 r., sygn. akt I SA 1076/00, oddalił skargę na ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 19 maja 2000 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 29 listopada 2002 r., nr KOC/2051/Go/02, uchyliło w całości orzeczenie administracyjne nr PB/3392/50U z 20 maja 1950 r., o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. \[...\] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 17 grudnia 2014 r., nr 610/GK/DW/2014, ustanowił na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli prawo użytkowania wieczystego do części gruntu przedmiotowej nieruchomości stanowiącej obecnie własność \[...\] (dz. nr \[...\] z obrębu \[...\] o pow. \[...\] m2). Ustalił także, iż działka nr \[...\] z obrębu \[...\] oddana została w użytkowanie wieczyste na rzecz Instytutu Hematologii do dnia \[...\] marca 2090 r. - co wynika z wypisu księgi wieczystej KW nr \[...\]. Wobec powyższego Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 8 listopada 2016 r., nr 34/O/OP/DW/2016, odmówił J. W., M. T. i Z. N. przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości położonej przy ul. \[...\], hip. "\[...\]" nr rej. hip. \[...\], stanowiącego część działki ewidencyjnej nr \[...\] z obrębu \[...\] stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. Kwestionując powyższą decyzję z 8 listopada 2016 r. J. W. pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. złożył odwołanie - wskazując na fakultatywny charakter przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji organu I instancji, tj. art 214 a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 760/2017 z 21 lutego 2017 r., utrzymał w mocy decyzję z 8 listopada 2016 r., nr 34/O/OP/DW/2016\. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z dodanym ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 214 a pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami "Można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6, 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich." Wskazał również, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 19 lipca 2016 r., orzekł "Art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 i 1777 oraz z 2016 r. poz. 65) art. 214 a i art. 214 b, w związku z art. 3 ust 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy: a) jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji." Wojewoda dodał, że ww. regulacja dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznacza, że prócz zbadania przesłanek zawartych w obowiązującym art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego konieczne jest w takiej sprawie zbadanie dodatkowych przesłanek "niezależnych od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu" wymienionych w art. 214 a pkt 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016 r., poz. 1274 ze zm.), dalej jako u.g.n. Przy czym, w ostatnim przepisie mowa jest o tym, że organ administracji publicznej "może" odmówić przyznania użytkowania wieczystego z tych przyczyn. Tym samym - jeśli w przypadku spełnienia w sprawie przesłanek negatywnych przyznania prawa użytkowania wieczystego zawartych w art. 214 a ust. 1 i 2 u.g.n. - organ I instancji skorzysta z możliwości odmowy przyznania tego prawa niezależnie od spełnienia przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu, nie można czynić mu skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego ani przepisów odnoszących się do ochrony interesu strony. Następnie podniósł, iż zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu \[...\] - przedmiotowa nieruchomość położona jest w strefie oznaczonej \[...\], dla której podstawowym ustaleniem jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i/lub usługi. Zgodnie zaś z art. 6 u.g.n. celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że organ I instancji - biorąc pod uwagę treść cytowanych wyżej przepisów prawa oraz stan faktyczny nieruchomości - słusznie uznał, że nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnego właściciela hipotecznego z następujących powodów: 1\. grunt pochodzący z dawnej nieruchomości hip. "\[...\]" nr rej. hip.\[...\], oznaczony w ewidencji gruntów jako część działki nr \[...\] z obrębu \[...\] jest wykorzystywany na cele statutowe Jednostki Badawczo-Rozwojowej Instytutu Hematologii i Transfuzjologii - co oznacza, że spełniona została przesłanka określona w art. 214 a pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 u.g.n. - publiczny obiekt ochrony zdrowia, 2\. rozdysponowano prawo użytkowania wieczystego do gruntu na rzecz osób trzecich, gdyż Sąd Rejonowy dla \[...\] w księdze wieczystej KW nr \[...\] dokonał wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz Instytutu Hematologii i Transfuzjologii - co oznacza, że spełniona została także przesłanka określona w art. 214 a pkt 2 u.g.n. Wskazał także, iż odmowa przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu na podstawie artykułu 7 dekretu warszawskiego jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli organ orzekający w sprawie wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu na podstawie obowiązującego planu zabudowy (zagospodarowania przestrzennego) i jednocześnie stwierdził, że korzystania z gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu wynikającym z tego planu. Zatem organ I instancji spełnił powyższy obowiązek, gdyż w decyzji z dnia 8 listopada 2016 r. uznał, że sposobu korzystania z gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej "\[...\]" nr rej. hip. \[...\] w zakresie działki nr \[...\] z obrębu \[...\] przez spadkobierców dawnego właściciela nie można pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego - tym samym teren ten nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 2 dekretu. Przeznaczenie bowiem przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo wielorodzinne (np. bloki mieszkalne wielorodzinne, osiedle mieszkaniowe) wraz z usługami (sklepy, zakłady usługowe itp.) nie może być do pogodzenia z korzystaniem z gruntu przez kilka osób fizycznych i dla ich prywatnych celów. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło zgodnie z przepisami art. 7 ust. 2 dekretu oraz art. 214 a u.g.n., a także przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a zarzuty odwołania nie mają wpływu na prawidłowość badanego rozstrzygnięcia. Wskazał także, że zawarty w odwołaniu wniosek w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego zostanie rozpatrzony w odrębnym rozstrzygnięciu. Następnie Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 21 lutego 2017 r., nr 213/2017, odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. W. - zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie przepisu art. 214 a pkt 1 i 2 u.g.n. i art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego poprzez przyjęcie, że organ I instancji był uprawniony do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego; 2) naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, w szczególności, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Okręgowy w W. \[...\] Wydział Cywilny w procesie o ustalenie (sygn. akt \[...\]); 3) naruszenie przepisu art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawa z 8 listopada 2016 r., nr 34/O/DW/2016 oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydanym na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 r. postanowieniem zawiesił postępowania sądowe z uwagi na śmierć skarżącego J. W., zaś postanowieniem z 29 sierpnia 2018 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydanym na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. postanowieniem zawiesił postępowania sądowe z uwagi na to, że toczące się postępowanie apelacyjne od wyroku Sądu Okręgowego w W. wydanego w sprawie o sygn. akt \[...\] o ustalenie, że Instytut nie nabył prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości - ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a prawomocne ustalenie w procesie cywilnym nieistnienia bądź istnienia prawa użytkowania wieczystego po stronie Instytutu stanowiłoby nową okoliczność w postępowaniu administracyjnym o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z \[...\] września 2019 r., sygn. akt \[...\], zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w W. z \[...\] lipca 2017 r., nr \[...\], w ten sposób, że oddalił powództwo S. W. przeciwko Instytutowi Hematologii i Transfuzji w W. i nie obciążył powoda kosztami procesu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 października 2019 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 sierpnia 2020 r. zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na toczące się postępowanie kasacyjne od ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z \[...\] września 2019 r., sygn. akt \[...\]. Sąd Najwyższy wyrokiem z \[...\] marca 2022 r., sygn. akt \[...\], uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z \[...\] września 2019 r. i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Następnie Sąd Apelacyjny w W. prawomocnym wyrokiem z \[...\] września 2022 r., sygn. akt \[...\], oddalił apelację pozwanego - Instytutu Hematologii i Transfuzji w W., wskazując, że nabycie z mocy prawa przez pozwany Instytut prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. \[...\] nie nastąpiło - ponieważ zachodziła przesłanka negatywna z art. 64 ust. 2 ustawy z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych w postaci praw osób trzecich, które zostałyby naruszone na skutek uwłaszczenia. Przy czym nabycie użytkowania wieczystego z mocy prawa, a nie na podstawie czynności prawnej, wyłącza ochronę nabywcy na podstawie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe. W piśmie z 23 maja 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania - Instytutu Hematologii i Transfuzji w W. poparł w całości stanowisko dotychczas wyrażone przez uczestnika w toku postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2016 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. \[...\], ozn. hip. "\[...\]" nr rej. hip. \[...\]. Przepis art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Jednakże nowelizacją z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U z 2016 r., poz. 1271) został dodany art. 214 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 214a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 1274 ze zm.), dalej jako u.g.n. - w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji - można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6; 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich; 3) zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu; 4) odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 66%; 5) brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której jedynie część jest przedmiotem roszczenia określonego w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Celem art. 214 a u.g.n. jest umożliwienie organowi wydanie decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu nieruchomości warszawskiej w przypadkach wymienionych w tym przepisie, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Dotychczas bowiem decydujące znaczenie dla orzekania o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego miały przesłanki dekretowe. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 nowelizacji z 25 czerwca 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tej nowelizacji - co oznacza, że przepis art. 214 a u.g.n. ma zastosowanie również do niniejszej sprawy. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 4 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3794/18: "Regulacja zawarta w art. 214 a u.g.n., dotycząca przesłanek warunkujących przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oznacza, że oprócz zbadania przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, konieczne jest - w sprawie takiej jak niniejsza - zbadanie także przesłanek wymienionych w art. 214 a pkt 1 i 2 u.g.n. W art. 214 a u.g.n. mowa jest o tym, że "można" odmówić przyznania użytkowania wieczystego z przyczyn w nim wskazanych. Nie oznacza to jednak, że decyzje administracyjne wydawane na jego podstawie są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Użycie przez ustawodawcę w art. 214a u.g.n. słowa "można" nie oznacza fakultatywności działań organu orzekającego. Wyrażenie "można" odnosi się do kompetencji organu administracji. Spełnienie choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 214 a u.g.n. jest wystarczające do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu. Z powyższego wynika, że decyzja administracyjna wydawana na podstawie art. 214 a u.g.n. ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny." Oznacza to, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek z art. 214 a u.g.n. uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej. Co istotne ww. przesłanki negatywne z art. 214 a u.g.n. mogą być stosowane niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Należy też podnieść, że przepisy nowelizacji z 25 czerwca 2015 r. były przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 19 lipca 2016 r., KP 3/15, uznał m.in., że art. 1 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214a, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny odniósł się szerzej do przepisów art. 214 a u.g.n. stwierdzając, że wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela - po pierwsze - do 1 sierpnia 1985 r. były ustawowymi przesłankami odmowy (na podstawie ustawy) i - po drugie - w okresie późniejszym, w sprawach rozpatrywanych przez sądy wielokrotnie, były podstawą nieuwzględnienia wniosku restytucyjnego. Trybunał odniósł się kolejno do wszystkich pięciu przesłanek odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego, przewidzianych w art. 214 a u.g.n. - stwierdzając konstytucyjność przewidzianej w art. 214 a pkt 1 u.g.n. odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonych na cel publiczny wskazany w art. 6 tej ustawy. Trybunał przypomniał, że wykonywanie zadań publicznych przez administrację państwową i samorządową jest obligatoryjne. Skoro cele publiczne wskazane w art. 6 u.g.n. uzasadniają pozbawienie prawa własności nieruchomości (art. 21 ust. 2 Konstytucji), to - tym bardziej - mogą stanowić podstawę nie uwzględnienia roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego. W ocenie Trybunału skrajnie nieracjonalne byłoby przyznawanie prawa rzeczowego po to, by następnie wszczynać właściwą procedurę wywłaszczeniową. Uznał więc, że realizacja celu publicznego - w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji - może uzasadniać odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela. Odmowę tę należy jednak badać w każdym konkretnym przypadku. Podsumowując konstytucyjną ocenę art. 214 a u.g.n. Trybunał stwierdził, że mocą tego przepisu ustawodawca dokonał ujednolicenia i uporządkowania obowiązujących i stosowanych w praktyce przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu. Dzięki temu nastąpi wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości położonych w centrum W. Przy czym bezpieczeństwo prawne i stabilizacja sytuacji prawnej - zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomości - stanowią wartość konstytucyjną. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu \[...\] - przedmiotowa nieruchomość położona jest w strefie oznaczonej \[...\], dla której podstawowym ustaleniem jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i/lub usługi. Jednakże sporna działka nr \[...\] wykorzystywana jest na cele statutowe jednostki badawczo-rozwojowej Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w W. Mając powyższe na uwadze oraz treść art. 6 pkt 6 u.g.n. - stanowiącym, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych - należy stwierdzić, że zaistniała negatywna przesłanka z art. 214 a pkt 1 u.g.n. uniemożliwiająca ustanowienie odnośnie spornej działki nr \[...\] prawa użytkowania wieczystego na rzecz J. W., M. T. i Z. N. Wskazać też należy - w związku z powołanym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z \[...\] września 2022 r., sygn. akt \[...\], oddalającym apelację pozwanego Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w W., w którym stwierdzono, że nie nastąpiło nabycie z mocy prawa przez Instytut prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. \[...\], ponieważ zachodziła przesłanka negatywna z art. 64 ust. 2 ustawy z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych w postaci praw osób trzecich, które zostałyby naruszone na skutek uwłaszczenia – że odpadła negatywna przesłanka odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego określona w art. 214 a pkt 2 u.g.n. Zgodnie bowiem z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustalenia dokonane przez sąd powszechnych są wiążące w tej sprawie. Dlatego też, podstawą odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego nie może stanowić pkt 2 art. 214 a u.g.n. Jednak, w warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na to, że sporna działka nr \[...\] wykorzystywana jest na cele statutowe jednostki badawczo-rozwojowej Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w W., a więc działka ta została przeznaczona na cel publiczny w rozumieniu pkt 6 art. 6 u.g.n. (utrzymanie publicznych obiektów ochrony zdrowia) - zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca ustanowienie prawa użytkowania wieczystego określona w art. 214 a pkt 1 u.g.n. Wobec powyższego nieuprawnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 214 a pkt 1 u.g.n. oraz art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku zawieszenia postępowania odwoławczego - należy zauważyć, że nie miało to istotnego wpływu na wynik postępowania, gdyż rezultat postępowania przed sądem powszechnym spowodował, iż odpadła jedynie jedna negatywna przesłanka ustanowienia prawa użytkowania wieczystego określona w art. 214 a pkt 2 u.g.n. Natomiast podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w niniejszej sprawie jest występująca od samego początku negatywna przesłanka określona w art. 214 a pkt 1 u.g.n. (cel publiczny). Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, odpowiadają prawu, a organy orzekające obu instancji wnikliwie rozpatrzyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy podejmowaniu rozstrzygnięć. Uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując całkowitą aprobatę Sądu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 kwietnia 2017

Symbol z opisem

[6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6076-sprawy-objete-dekretem-o-gruntach-warszawskich)

Hasła tematyczne

Grunty warszawskie

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Elżbieta Lenart /sprawozdawca/ Monika Sawa

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000259)  
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 259

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 2897/22 · 25 maja 2023Wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2023 r., I SA/Wa 2897/22 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2897-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-2897-22)
* [Sygnatura: I OSK 786/23 · 25 maja 2023Postanowienie NSA z 25 maja 2023 r., I OSK 786/23 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-786-23-postanowienie-nsa-z-2023-05-25--i-osk-786-23)
* [Sygnatura: I SA/Wa 135/23 · 23 maja 2023Wyrok WSA w Warszawie z 23 maja 2023 r., I SA/Wa 135/23 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-135-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-23--i-sa-wa-135-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0554FEA3BE)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-564-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-05-25--i-sa-wa-564-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B564%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B25%2Bmaja%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B564%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
