Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 471/17

Wyrok WSA w Warszawie z 26 października 2017 r., I SA/Wa 471/17 – zasiłki stałe

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

26 października 2017

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z dnia \[...\] stycznia 2017 r. nr \[...\] w przedmiocie ustalenia, iż przyznany zasiłek stały stanowi świadczenie nienależnie pobrane oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B471%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B471%252F17)

## Uzasadnienie

Decyzją z dnia \[...\] stycznia 2017 r., nr \[...\], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania L. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\], ustalającej L. S. wysokość nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku stałego za okres od stycznia 2010 r do czerwca 2013 r. w łącznej wysokości \[...\] zł oraz odstępującej od obowiązku zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości \[...\] zł - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu \[...\] czerwca 2013 r. Prezydent W. decyzją nr \[...\] uchylił decyzję Nr \[...\] z dnia \[...\] lipca 2008 r. przyznającą L. S. pomoc w formie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wraz z decyzją zmieniającą nr \[...\] z dnia \[...\] października 2012 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia \[...\] listopada 2014 r. \[...\] i jest decyzją ostateczną. W dniu \[...\] października 2016 r. L. S. złożył wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu zasiłku nienależnie pobranego. Decyzją z dnia \[...\] listopada 2016 r. Prezydent W. ustalił, że zasiłek stały przyznany decyzją Nr \[...\] z dnia \[...\] lipca 2008 r. (wraz z decyzją zmieniającą), wypłacony w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2013 r. w łącznej wysokości \[...\] zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane, które winno podlegać zwrotowi oraz w oparciu o art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej całkowicie odstąpił od żądania zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości \[...\] zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, że z pisma Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia \[...\]. lutego 2013 r. nr \[...\] oraz z pisma z dnia \[...\] kwietnia 2013 r. nr \[...\] wynika, że L. S. w 2009 r. uzyskał dofinansowanie kosztów nauki w ramach programu "\[...\] - kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych w formie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych" w wysokości \[...\] zł, w 2011r. \[...\] zł, zaś w 2012 r. \[...\] zł, oraz stypendium w wysokości \[...\] zł w okresie od 1 października 2010 r. do 17 kwietnia 2013r. przyznane w ramach kształcenia na \[...\], o czym ww. nie poinformował organu. Nadto L. S. otrzymuje począwszy od 1 września 2009r. świadczenie w postaci dodatku mieszkaniowego. W konsekwencji w dochodzie wnioskodawcy należało uwzględnić przychód z tytułu otrzymanego dofinansowania oraz otrzymanego dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na fakt, iż L. S., pomimo zmiany swojej sytuacji majątkowej nie poinformował organu o uzyskiwaniu dodatkowego dochodu we wskazanym okresie, świadczenia z tytułu zasiłku stałego otrzymane w tym okresie uznane zostały za świadczenie nienależnie pobrane. Następnie organ I instancji uznał, że biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy należy odstąpić całkowicie od żądania zwrotu nienależnego świadczenia. Od tej decyzji złożył odwołanie L. S. co do części wydanej decyzji, tj. w zakresie ustalenia, że zasiłek stały przyznany decyzją Nr \[...\] z dnia \[...\] lipca 2008 r. ( wraz z decyzją zmieniającą) wypłacony w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2013 r. w łącznej wysokości \[...\] zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane, które winno podlegać zwrotowi. Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. otrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 ze zm.). Następnie podniosło, że przy ustalaniu dochodu o należało mieć na uwadze przepis art. 8 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którym za "dochód" uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo doliczył do dochodu odwołującego dodatek mieszkaniowy, jak również stypendium socjalne, stypendium społeczne oraz środki finansowe uzyskane z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Natomiast skarżący o zmianie swojej sytuacji materialnej na skutek uzyskania dodatkowego dochodu w okresie pobierania zasiłku stałego z wymienionych powyżej źródeł nie poinformował organu, do czego był zobowiązany. W konsekwencji powyższego należało uznać zasiłek stały pobrany przez L. S. w okresie od stycznia 2010 r. do czerwca 2013 r. za świadczenie nienależnie pobrane, które winno podlegać zwrotowi. Za prawidłowe Kolegium uznało również stanowisko organu I instancji o wystąpieniu przesłanek do zastosowania art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Za wystąpieniem tych przesłanek przemawia sytuacja rodzinna i majątkowa L. S. tj. posiadany przez niego dochód, możliwości majątkowe rodziny, niepełnosprawność oraz liczne zobowiązania finansowe. Z tych wszystkich względów orzeczono jak z zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył L. S. wnosząc o jej uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności. W piśmie procesowym z dnia 20 października 2017 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia \[...\] stycznia 2017 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\], ustalającą L. S. wysokość nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku stałego za okres od stycznia 2010 r do czerwca 2013 r. w łącznej wysokości \[...\] zł oraz odstępującej od obowiązku zwrotu świadczenia nienależnie pobranego w wysokości \[...\] zł. Podnieść trzeba, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W świetle tych regulacji, nienależnie pobrane świadczenie, tj. świadczenie uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej, podlega zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, a wysokość tej należności, podlegającej zwrotowi i ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustala się w drodze decyzji administracyjnej. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż ostateczną decyzją z dnia \[...\] lipca nr \[...\] Prezydent W. uchylił własną decyzję Nr \[...\] z dnia \[...\] lipca 2008 r. przyznającą L. S. pomoc w formie zasiłku stałego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne wraz z decyzją zmieniającą nr \[...\] z dnia \[...\] października 2012 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia \[...\] listopada 2014 r. \[...\], zaś skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. I SA/Wa 3505/14\. Powyższe stało się podstawą wydania obecnie kontrolowanej przez Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z \[...\] stycznia 2017 r. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały jest świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, co wynika wprost z treści art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 8 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub, w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego, świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575). Wskazać należy, że sformułowanie powyższych przepisów jest jednoznaczne i musi prowadzić do wniosku, że na gruncie ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych. Katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ma charakter zamknięty, a zatem niewymienione w nim przychody podlegają wliczeniu do dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W konsekwencji stwierdzić należy, że dodatek mieszkaniowy, jak i świadczenie otrzymywane przez skarżącego z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach programu "\[...\]" , jako niewymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s., podlegają wliczeniu do dochodu stanowiącego podstawę obliczenia kryterium dochodowego. Odnosząc się zaś do kwestii stypendium socjalnego i specjalnego pobieranych przez L. S. z Uniwersytetu \[...\], należy zwrócić uwagę, że nie są to stypendia przyznawane na podstawie przepisów o systemie oświaty – jak tego wymaga art. 8 ust. 4 pkt 3 u.p.s. - a na podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym, nie można ich zatem ująć w katalogu wyłączeń z art. 8 ust. 4 u.p.s. Prawidłowo zatem organy, w oparciu o treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wliczyły do dochodu skarżącego kwotę otrzymaną z tytułu dodatku mieszkaniowego, świadczenie otrzymywane przez skarżącego z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach programu "\[...\]" oraz stypendium socjalne i specjalne pobierane przez L. S. z Uniwersytetu \[...\]. Reasumując, organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny oraz prawny sprawy uznając wypłacony L. S. zasiłek stały w okresie: styczeń 2010 r. do czerwiec 2013 r. w wysokości szczegółowo przedstawionej w decyzji organu I instancji, jako świadczenie nienależne. Prawidłowa jest również wykładania art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Decyzje administracyjne wydawane na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że organowi administracji przysługuje luz decyzyjny co do wyboru treści rozstrzygnięcia. Zaś kontrola Sądu jest ograniczona w takim znaczeniu, że ocenie sądowej podlega jedyne badanie legalności prowadzonego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to, czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego. Kontroli tej nie podlega natomiast rozstrzygnięcie organu administracji jako wynik wyboru jednego z możliwych sposobów rozpatrzenia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

23 marca 2017

Symbol z opisem

[6321 Zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6321-zasilki-stale)

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Emilia Lewandowska /przewodniczący/ Joanna Skiba /sprawozdawca/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 562/18 - Wyrok NSA z 2018-05-28](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-562-18-wyrok-nsa-z-2018-05-28--i-osk-562-18)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: IV SA/Wr 311/17 · 26 października 2017Wyrok WSA we Wrocławiu z 26 października 2017 r., IV SA/Wr 311/17 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-311-17-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2017-10-26--iv-sa-wr-311-17)
* [Sygnatura: II SO/Op 12/17 · 26 października 2017Postanowienie WSA w Opolu z 26 października 2017 r., II SO/Op 12/17 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-so-op-12-17-postanowienie-wsa-w-opolu-z-2017-10-26--ii-so-op-12-17)
* [Sygnatura: IV SA/Wr 305/17 · 26 października 2017Wyrok WSA we Wrocławiu z 26 października 2017 r., IV SA/Wr 305/17 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-305-17-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2017-10-26--iv-sa-wr-305-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7EBF33AE89)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#informacje)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-471-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2017-10-26--i-sa-wa-471-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B471%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B471%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
