Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 443/18

Wyrok WSA w Warszawie z 26 października 2018 r., I SA/Wa 443/18 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

26 października 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi Polskiego \[...\] \[...\] \[...\] \[...\] z siedzibą w \[...\] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia \[...\] stycznia 2018 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B443%252F18.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B443%252F18)

## Uzasadnienie

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia \[...\] stycznia 2018 r., nr \[...\], po rozpoznaniu wniosku Polskiego \[...\] \[...\] \[...\] \[...\] z siedzibą w \[...\], o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia \[...\] grudnia 2015 r., nr \[...\], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody \[...\] dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], stwierdzającej uwłaszczenie \[...\] Zakładów \[...\] i \[...\] w \[...\] nieruchomością położoną w \[...\] przy ul.\[...\]\[....\] oznaczoną jako działka nr \[....\] o pow. \[...\] ha, w części dotyczącej działki nr \[...\], wydzielonej z działki nr \[...\], utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Wojewoda \[...\], działając na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), decyzją z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem \[...\] grudnia 1990 r. przez \[...\] Zakłady \[....\] i \[...\] w \[...\] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w \[...\] przy ul. \[...\]\[...\], oznaczonego jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha oraz nieodpłatne nabycie prawa własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Pismem z dnia \[...\] marca 2011 r M. S. (następca prawny J. S. na podstawie postanowienia Sądu \[...\] w \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1982 r., sygn. akt \[...\]) wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], w zakresie objętym decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[...\] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w \[...\] przy ul. \[...\]\[...\] o pow. \[...\] ha (działki ewidencyjne nr \[...\] o pow. \[...\] ha i nr \[...\] o pow. \[...\] ha), stanowiącej współwłasność C. J., J. S. oraz S. i F. G. Decyzją z dnia \[...\] Iipca 2009 r., nr \[...\], sprostowaną postanowieniem z dnia \[...\] kwietnia 2010 r., nr \[...\], Minister Infrastruktury stwierdził, iż decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października1964 r. Nr \[...\] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\], w części dotyczącej wywłaszczenia działek ewidencyjnych nr \[...\], nr \[...\], nr \[...\], nr \[...\] i \[...\] zostały wydane z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części, tj. dotyczącej działki nr \[...\], stwierdził nieważność ww. decyzji z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[...\] oraz z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\]. Decyzją z dnia \[...\] kwietnia 2010 r. nr \[....\] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia \[...\] lipca 2009 r. nr \[...\]. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1145/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję z dnia \[...\] kwietnia 2010 r. nr \[...\]. Decyzją z dnia \[...\] czerwca 2012 r. nr \[...\], utrzymaną w mocy decyzją z dnia \[...\] listopada 2012 r. nr \[....\]. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że ww. decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., w części dotyczącej działki nr \[...\], została wydana z naruszeniem prawa. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 138/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. S. i J. S. uchylił ww. decyzje z dnia \[...\] czerwca 2012 r., nr \[...\] i z dnia \[...\] listopada 2012 r., nr \[...\]. W ocenie Sądu nie wystąpiła przeszkoda w postaci nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych kwestionowaną decyzją, uniemożliwiających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia \[...\] grudnia 2015 r. nr \[...\], stwierdził nieważność decyzji Wojewody \[...\] dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], stwierdzającej uwłaszczenie \[...\] Zakładów \[...\] i \[...\] w \[...\] nieruchomością położoną w \[....\] przy ul. \[...\]\[....\] oznaczoną jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, w części dotyczącej działki nr \[...\], wydzielonej z działki nr \[...\]. Pismem z dnia \[...\] grudnia 2015 r. Polski \[...\]\[...\] \[...\] \[...\] z siedzibą w \[...\] wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia \[...\] grudnia 2015 r., nr \[...\]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez sformułowanie rozstrzygnięcia w sposób nieprecyzyjny i uniemożliwiający identyfikację części działki nr \[...\], a w konsekwencji uniemożliwiający wykonanie przedmiotowej decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podniósł, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uregulowane w art 156-159 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie obarczona jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wymykającej z art 16 kpa 1 bezwzględnie wymaga bezspornego ustalenia ze decyzja ta dotknięta jest jedna z wad Unikających z art. 156 § 1 kpa. Organ nadzoru, analizując czy wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, jest zobowiązany do zbadania stanu faktycznego i prawnego decyzji z daty jej wydania. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa - dochodzi do niego, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew typ przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Innymi słowy z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy pozostawienie takiej decyzji ze względu na oczywista i nie podlegające sporom interpretacyjnym naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest w żadnej mierze możliwe do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Ponadto za rażące naruszenie prawa uznaje się takie naruszenie porządku prawnego, które wywołuje nieakceptowane skutki społeczno-gospodarcze. Stwierdzenie nieważności ma charakter nadzwyczajny wyjątkowy w związku z czym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w tym trybie nie wystarczy stwierdzenie istnienia uchybień i wad w wydanym akcie administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1133/2010, LexPolonica nr 2473282, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 160/14 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2192/13). Kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie, czy Minister Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z dnia \[...\] grudnia 2015 r., nr \[...\], zasadnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], stwierdzającej uwłaszczenie \[...\] Zakładów \[...\] i \[...\] w \[...\] nieruchomością położoną w \[...\] przy ul. \[...\]\[...\] oznaczoną jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, w części dotyczącej działki nr \[...\], wydzielonej z działki nr \[...\]. Zgodnie z art. 2 ust. 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., na podstawie którego została wydana ww. decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., ustawodawca uwłaszczył z dniem \[...\] grudnia 1990 r. państwowe i komunalne osoby prawne posiadające w zarządzie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub gminy. Uwłaszczenie następuje z mocy prawa według stanu prawnego obowiązującego w dniu 5 grudnia 1990 r. i oznacza przekształcenie istniejącego prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego. Uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek oznaczał, że uwłaszczenie nie mogło nastąpić. Decyzje Ministra Infrastruktury z dnia \[...\] kwietnia 2010 r. oraz z dnia \[...\] lipca 2009 r. w zakresie w jakim stwierdzały nieważność decyzji wywłaszczeniowych Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. nr \[...\] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[....\] maja 1964 r. nr \[...\], wywołały skutek ex tunc, co oznacza, iż ww. decyzje wywłaszczeniowe we wskazanej powyżej części są nieważne z mocy samego prawa od początku, od daty ich wydania. Oznacza to, że Skarb Państwa nigdy nie nabył skutecznie prawa własności do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], tj. do części działki nr \[...\], a wyłącznie posługiwał się tytułem własności, uzyskanym z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji powyższego nie został spełniony warunek konieczny uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego wynikający z ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r., tj. warunek, iż właścicielem gruntu na dzień \[...\] grudnia 1990 r. jest Skarb Państwa. Mając to na względzie Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia \[...\] grudnia 2015 r., stwierdził, iż decyzja uwłaszczeniowa Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., w części dotyczącej obecnej działki nr \[...\], zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż rażąco narusza prawo, tj. art. 2 ust 1-2 ww. ustawy z dnia 29 września 1990 r. Skoro bowiem w dniu \[...\] grudnia 1990 r. ww. nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa to nie mogła być przedmiotem uwłaszczenia. Istotne w niniejszej sprawie jest, iż powyższa decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia \[...\] grudnia 2015 r. jest zgodna z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 138/13, wiążącym organ nadzorczy w niniejszej sprawie, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.), w którym Sąd wskazał, iż za bezsporne należy uznać, że decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ Skarb Państwa nigdy nie nabył prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wywłaszczona decyzją z dnia \[...\] maja 1964 r. nieruchomość o pow. \[...\] ha została podzielona na działki: nr \[...\] o pow. \[...\] ha (działka nr \[...\]) oraz nr \[...\] o pow. \[...\] ha (działka nr \[...\]). Natomiast będąca przedmiotem uwłaszczenia działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, powstała z fragmentów działek nr \[...\] i nr \[...\], podzielona została na działki nr \[...\] o pow. \[....\] ha oraz nr \[...\] o pow. \[...\] ha. Z działki nr \[...\] wydzielona została działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, z której tylko część o pow. \[...\] ha odpowiada dawnym działkom nr \[...\] (dz. nr \[...\] cz. o pow. \[...\] ha) i nr \[...\] (dz. nr \[...\] cz. o pow. \[...\] ha). Powyższe zostało ustalone m.in. na podstawie mapy do celów prawnych, I ks.rob. \[....\], \[...\], mapy sytuacyjnej podziału nieruchomości z \[...\] września 1998 r. \[...\], mapy sytuacyjnej z grudnia 1991 r., protokołu z przeprowadzonego badania stanu prawnego nieruchomości z dnia \[...\] września 1998 r., decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] lutego 1996 r., nr \[...\], decyzji Prezydenta Miasta \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2000 r., nr \[...\]. W powyższego wynika. że działki nr \[...\] nie została wydzielona odrębna działka obejmująca wyłącznie grunt objęty wywłaszczeniem, pokrywająca się z dawnymi działkami nr \[...\] i nr \[...\]. W związku z powyższym organ podniósł, że nie może orzekać w stosunku do niewydzielonej części nieruchomości. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 138/13 potwierdził stanowisko organu co do wydania z rażącym naruszeniem prawa ww. decyzji uwłaszczeniowej z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], w części dotyczącej działki nr \[....\]. Jednocześnie organ podniósł, iż w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego będzie możliwe uwłaszczenie w tej części działki, co do której Skarb Państwa posiada tytuł prawny. Z powyższych powodów organ uznał, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w decyzji z dnia \[...\] grudnia 2015 r., nr \[...\], zasadnie przyjął, że zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., w części dotyczącej działki nr \[...\] wydzielonej z działki nr \[...\]. Na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z \[...\] stycznia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Polski \[...\] \[...\] Spółka Akcyjna z siedzibą w \[...\] zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz w zw. z art. 140 kpa w zw. z art. 16 § 1 kpa, polegające na nieprzeprowadzeniu przez organ wszechstronnej oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., w szczególności braku prawidłowego ustalenia zakresu przedmiotowego i skutków stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[...\] i poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\] oraz pominięciu w postępowaniu, że wyeliminowanie z obrotu tych decyzji nastąpiło w granicach odpowiadających dawnym działkom nr \[...\] i \[...\], a zatem nie dotyczy części działki nr \[...\], która nie wywodzi się z nieruchomości dotkniętej wywłaszczeniem, co zarazem oznacza, że w zakresie, o którym mowa, organ bezpodstawnie stwierdził nieważność decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r.; – art.104 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz w zw. z art. 11 kpa polegające na sprzeczności uzasadnienia decyzji z jej rozstrzygnięciem i przekroczenie zakresu rozstrzyganej sprawy administracyjnej poprzez objęcie osnową decyzji działki nr \[...\] w całości, mimo wskazania w treści uzasadnienia, iż tylko część działki o powierzchni \[...\] ha odpowiada dawnym działkom nr \[...\] i \[...\], względnie, na niewskazaniu przez organ okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r. w całości, a ponadto na całkowitym braku odniesienia się przez organ do twierdzeń skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; – art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa polegające na błędnym wyprowadzeniu zdaniem skarżącej przez organ - z treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 138/13 - oceny prawnej, zgodnie z którą decyzja Komisji Odwoławczej ds. Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[...\] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\] zostały wyeliminowane z obrotu prawnego w zakresie, jakim dotyczą całej działki nr \[...\], a następnie nieuzasadnionym przyjęciu, że organ jest związany tą oceną, podczas gdy z treści uzasadnienia wyroku wynika jedynie, iż przywrócenie stanu sprzed wydania decyzji wywłaszczeniowych nastąpiło w odniesieniu do działki nr \[...\] w zakresie odpowiadającym dawnym działkom nr \[...\] i \[....\]; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnej subsumpcji przez organ faktu stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej ds. Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[...\] oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Racy Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\] do treści decyzji Wojewody \[...\], a w szczególności nieuwzględnieniu, iż w zakresie, jakim ww. decyzja dotyczyła części działki nr \[...\] niestanowiącej części dawnych działek nr \[...\] i \[...\]. decyzja ta odpowiada prawu, co powodowało, że po stronie organu, nie zaktualizowała się kompetencja do stwierdzenia jej nieważności w zakresie części działki nr \[...\]; – art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 8 § 1 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zm.) oraz w zw. z art 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy upływ ponad \[...\] lat od wydania decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r. stoi na przeszkodzie stwierdzeniu jej nieważność; a z zasady zaufania obywatela do państwa wynika nakaz respektowania ukształtowanej od lat sytuacji prawnej adresatów decyzji, którzy korzystają z domniemania jej zgodności z prawem, a ponadto że sprzeczne z zasadą proporcjonalności jest dopuszczenie nieograniczonej w czasie możliwości wzruszenia trwałości decyzji administracyjnej będącej podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy; – art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1990 nr 79 poz. 464 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 kpa poprzez ich błędną wykładnię, a w efekcie niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego w warunkach określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami, gdy Skarb Państwa posiadał w chwili wydania decyzji tytuł prawny do uwłaszczanej nieruchomości, podczas gdy art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami znajduje verba Iegis zastosowanie do wszystkich nieruchomości stanowiących w dacie obowiązywania ustawy własność Skarbu Państwa, a zatem nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego przez \[...\] Zakłady \[...\]i\[...\] w \[...\] było skuteczne w części obecnej działki nr \[...\] nieobjętej zakresem wywłaszczenia dokonanego decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\], co oznacza także, że w tym zakresie nie jest dotknięta nieważnością decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z \[...\] grudnia 2015 r. W obszernym uzasadnieniu podniesiono miedzy innymi, że zważywszy, iż od chwili wydania decyzji Wojewody działka nr \[...\] była przedmiotem dalszych podziałów, organ winien z wykorzystaniem adekwatnych środków dowodowych ustalić (art. 84 § 1 kpa), w jakiej części obecnej działki nr \[...\] decyzja Wojewody \[...\] została wydana w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami mimo niespełnienia warunku, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, tj. braku przysługiwania własności nieruchomości Skarbowi Państwa. Zgodnie bowiem z tym, co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r., przeprowadzenie postępowania dowodowego jest szczególnie uzasadnione w sytuacji, gdy zmieniła się zarówno numeracja nieruchomości, jak i zaszły zmiany ewidencyjne w zakresie dotyczącym powierzchni działek ewidencyjnych. W tym zakresie, organ pominął, iż działka nr \[...\] jedynie w części o powierzchni \[...\] ha odpowiada dawnym działkom nr \[...\] i \[...\], co skutkowało stwierdzeniem przez organ nieważności decyzji Wojewody \[...\] w zakresie szerszym, niżby wynikało z faktu uznania za nieważne decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[....\] października 1954 r. Nr \[...\] oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[...\]. W tym kontekście skarżąca podniosła, iż to m.in. z wyjątkowego charakteru postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wynika, że ciężar udowodnienia wystąpienia jednej z wad decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, spoczywa w całości na organie. Zatem bezpodstawnie zdaniem skarżącej organ zaniechał ustalenia, w jakim zakresie aktualnej działki nr \[...\] decyzja Wojewody \[...\] została wydana bez podstawy prawnej. Tymczasem, skoro z akt postępowania wynikało, iż działka ta jedynie w części powstała z dawnych działek nr \[...\] i \[...\], nabycie jej własności przez Skarb Państwa w pozostałej części, o ile także nastąpiło w drodze aktu administracyjnego, powinno korzystać z domniemania zgodności z prawem i nie zachodzą podstawy do podważania zasady trwałości decyzji (art. 15 § 1 kpa). Organ błędnie zdaniem skarżącej zrekonstruował treść oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie we wskazanym wyroku, z wypowiedzi Sądu wynikało, że przywrócenie stanu prawnego istniejącego przed wywłaszczeniem nastąpiło jedynie w zakresie, w jakim za nieważne zostały uznane decyzje Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczeń przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia \[...\] października 1964 r. Nr \[....\] oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w \[...\] z dnia \[...\] maja 1964 r. Nr \[....\]. Decyzja zależna poddana kontroli w trybie nadzoru może zostać wyeliminowana z obrotu tylko w takim zakresie, w jakim zostanie stwierdzona nieważność innej przedmiotowej decyzji zależnej. Skoro zatem przedmiotem postępowania przed WSA w Warszawie (sygn. I SA/Wa 138/13) nie była, co oczywiste, objęta część działki nr \[...\], nie powstała z dawnych działek nr \[...\] i \[...\], nie sposób domniemywać, iż przesądzenie przez Sąd kwestii wydania decyzji Wojewody \[...\] z naruszeniem prawa odnosiło się także do tej części nieruchomości nieobjętej postępowaniem. Dopiero wyraźne przesądzenie przez Sąd, iż działka nr \[...\], jako całość, nie została nabyta przez Skarb Państwa w drodze decyzji wywłaszczeniowych z 1964 r. powodowałoby związanie organu, jakie może wynikać z art. 153 ppsa. Wobec braku podważenia tytułu prawnego Skarbu Państwa do części działki nr \[...\], zastosowanie znalazł do niej art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami. Zatem w zakresie (i o ile) decyzja Wojewody \[...\] dotyczyła tej części nieruchomości decyzja Wojewody wydana została zgodnie z prawem. Natomiast organ nie przedstawił przekonujących powodów, które uzasadniały stwierdzenie jej nieważności w całości. Całkowitą niezasadność rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji obrazuje stwierdzenie organu, zgodnie z którym w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego będzie możliwe uwłaszczenie tej części działki, co do której Skarb Państwa posiada tytuł prawny. Z jednej bowiem strony, organ uznał decyzję Wojewody za nieważną w stosunku do całej działki nr \[...\], co sugerowałoby, że Skarb Państwa nie nabył własności żadnej części tej działki, następnie uznaje jednak, iż Skarb Państwa posiada tytuł prawny do części działki nr \[...\] nieobjętej zakresem decyzji z 1964 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia \[....\] stycznia 2018 r., nr \[...\], Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia \[...\] grudnia 2015 r., nr \[...\], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody \[...\] dnia \[...\] kwietnia 1992 r., nr \[...\], orzekającą o uwłaszczeniu \[...\] Zakładów \[...\]i\[...\] w \[...\] nieruchomością położoną w \[...\] przy ul. \[...\]\[...\] oznaczoną jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, w części dotyczącej działki nr \[...\], wydzielonej z działki nr \[...\]. Powyższe decyzje zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 r., (sygn. akt I SA/Wa 138/13) utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 29 lipca 2015 r., (sygn. akt I OSK 2664/13), który oddalił skargę kasacyjną Polskiego \[...\]\[...\] \[...\] S. A. z siedzibą w \[...\]. WSA w Warszawie powyższym wyrokiem po rozpoznaniu skargi M. S. i J. S. uchylił uprzednio wydane przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzje z dnia \[...\] czerwca 2012 r. i z\[...\] listopada 2012 r. stwierdzające, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r. w części dotyczącej działki nr \[...\] została wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 153 ppsa wyrok ten wiąże zarówno organ, jak i sąd rozpoznający przedmiotową sprawę. W wyroku tym Sąd przesądził, że nie występuje w rozpoznawanej sprawie przeszkoda w postaci nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych kwestionowaną decyzją uwłaszczeniową uniemożliwiająca jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Organ nadzoru ponownie rozpatrując sprawę uznał, że kontrolowana przez niego decyzja uwłaszczeniowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, ponieważ w dacie \[...\] grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem przedmiotowej działki, a były nią osoby fizyczne, co obliguje organ nadzoru do stwierdzenia jej nieważności, stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Kluczową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest natomiast ustalenie, czy zasadnie organ w decyzji z \[...\] grudnia 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] kwietnia 1992 r. stwierdzającej uwłaszczenie \[...\] Zakładów \[...\] i \[...\] w \[...\] nieruchomością położoną w \[...\] przy ul. \[..\]\[...\], oznaczoną jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, w części dotyczącej działki nr \[...\], wydzielonej z działki nr \[...\] oraz czy wydając takiej treści decyzję organ naruszył art. 153 p.p.s.a. i błędnie zinterpretował ocenę prawną zawartą w wyroku WSA z 17 lipca 2013 r. W sprawie bezspornym jest, że decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] kwietnia 1992 r. badana w trybie nadzoru wydana została z rażącym naruszeniem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 29 września 1990 r. Poza sporem jest też to, że konsekwencją wyeliminowania w postępowaniu nadzorczym ze skutkiem ex tunc tych części decyzji wywłaszczeniowych wydanych w 1964 r., które odnoszą się do gruntu stanowiącego aktualnie działkę nr \[...\] przywróciło stan prawny istniejący na gruncie sprzed jego wywłaszczenia. Oznacza to, że sporna nieruchomość nie stała się własnością Skarbu Państwa (lecz pozostała nadal własnością osób fizycznych) i nie mogła podlegać regulacji wynikającej z powyższych przepisów. Zdaniem Sądu zarzuty skargi są niezasadne, żaden bowiem z nich nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedstawionym wyżej stanie faktycznym. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że wywłaszczona decyzją z dnia \[...\] maja 1964 r. nieruchomość o pow. \[...\] ha została podzielona na działki: nr \[...\] o pow. \[...\] ha (działka nr \[...\]) oraz nr \[...\] o pow. \[...\] ha (działka nr \[...\]). Natomiast będąca przedmiotem uwłaszczenia działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, powstała z fragmentów działek nr \[...\] i nr \[...\], podzielona została na działki: nr \[...\] o pow. \[...\] ha oraz nr \[...\] o pow. \[...\] ha. Z działki nr \[...\] wydzielona została działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, z której tylko część o pow. \[...\] ha odpowiada dawnym działkom nr \[...\] (dz. nr \[...\] cz. o pow. \[...\] ha) i nr \[...\] (dz. nr \[...\] cz. o pow. \[...\] ha). Powyższe zostało ustalone m.in. na podstawie mapy do celów prawnych \[...\]\[....\], \[...\], mapy sytuacyjnej podziału nieruchomości z \[...\] września 1998 r., \[...\], mapy sytuacyjnej z grudnia 1991 r., protokołu z przeprowadzonego badania stanu prawnego nieruchomości z dnia \[...\] września 1998 r., decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] lutego 1996 r., nr \[...\], decyzji Prezydenta Miasta \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2000 r. nr \[...\]. Bezspornym jest także, że z działki nr \[...\] nie została wydzielona odrębna działka obejmująca wyłącznie grunt objęty wywłaszczeniem pokrywająca się z dawnymi działkami nr \[...\] i nr \[...\]. Sąd podziela stanowisko organu, że w postępowaniu nadzorczym nie mógł orzekać w stosunku do niewydzielonej części nieruchomości. Organ zdaniem Sądu wbrew zarzutowi skargi nie naruszył też art. 153 ppsa, bowiem Sąd w wyroku z dnia 17 lipca 2013 r. potwierdził stanowisko organu, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia \[...\] kwietnia 1992 r. została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej działki nr \[...\]. Oczywistym przy tym jest , że rozstrzygnięcie organu może dotyczyć wyłącznie działki o powierzchni odpowiadającej powierzchni wywłaszczonej. Zaskarżona decyzja wyraźnie, zdaniem Sądu, odnosi się tylko do części działki \[...\], a nie całej nieruchomości, którą uwłaszczono skarżącą spółkę. Rację ma organ, że w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania uwłaszczeniowego (wobec istnienia dokumentów umożliwiających dokładne określenie położenia i powierzchni dawych granic działek nr \[...\] i nr \[....\] objętych decyzjami administracyjnymi) możliwe będzie uwłaszczenie tej części działki nr \[...\], co do której nie ma wątpliwości, że Skarb Państwa posiada tytuł prawny. Zdaniem Sądu także pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Minister Infrastruktury i Budownictwa wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy jej rozstrzyganiu. Ponadto, w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa, uzasadnił przekonująco swoje stanowisko - które dostatecznie odzwierciedla racje decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

8 marca 2018

Symbol z opisem

[6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6070-uwlaszczenie-panstwowych-osob-prawnych-oraz-komunalnych-osob-prawnych)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Insfrastruktury i Budownictwa

Sędziowie

Elżbieta Sobielarska /sprawozdawca/ Gabriela Nowak /przewodniczący/ Jolanta Dargas

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 153, 151 · Dz.U. 2018 poz. 1302
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180002096)  
art. 107 par. 3 · Dz.U. 2018 poz. 2096
* [Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19900790464)  
art. 2 ust. 1 i 2 · Dz.U. 1990 nr 79 poz. 464

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 1050/19 - Wyrok NSA z 2022-06-28](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1050-19-wyrok-nsa-z-2022-06-28--i-osk-1050-19)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 704/18 · 17 października 2018Wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2018 r., I SA/Wa 704/18 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-704-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-17--i-sa-wa-704-18)
* [Sygnatura: I SA/Wa 716/18 · 17 października 2018Wyrok WSA w Warszawie z 17 października 2018 r., I SA/Wa 716/18 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-716-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-17--i-sa-wa-716-18)
* [Sygnatura: I SA/Wa 708/18 · 11 października 2018Wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2018 r., I SA/Wa 708/18 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-708-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-11--i-sa-wa-708-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D35BE6BCAD)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-443-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-10-26--i-sa-wa-443-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B443%252F18.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B443%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
