Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 2121/17

Wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2018 r., I SA/Wa 2121/17 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

20 marca 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] września 2017 r. nr \[...\] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1\. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody \[...\] z dnia \[...\] lutego 2017 r. nr \[...\]; 2\. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz P. S.A. w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B2121%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B20%2Bmarca%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B2121%252F17)

## Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych, decyzją z \[...\] września 2017 r., nr \[...\], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w \[...\] – dalej: "P.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 2017 r., nr \[...\], stwierdzającą nabycie przez Województwo \[...\] z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, zajętej pod drogę publiczną wojewódzką DW nr \[...\] relacji \[...\] - \[...\] - \[...\] - \[...\], położonej w jednostce ewidencyjnej \[...\], obrębie \[...\], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr \[...\] o powierzchni \[...\] ha, ujawnionej w księdze wieczystej nr \[...\] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w \[...\], stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa, w stosunku do której nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz P. S.A., stwierdził Wojewoda \[...\] mocą decyzji z dnia \[...\] maja 2008 r., nr \[...\]. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Powołaną decyzją z \[...\] lutego 2017 r., Wojewoda \[...\], działając na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 w związku z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej: Przepisy wprowadzające – stwierdził nabycie przez Województwo \[...\] z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości Skarbu Państwa, zajętej pod drogę publiczną. Organ I instancji uzasadnił, że objęta postępowaniem nieruchomość przed dniem 31 grudnia 1998 r., stanowiła własność Skarbu Państwa i zajęta była pod drogę publiczną krajową nr \[...\], wymienioną w wykazie dróg krajowych, stanowiącym załącznik do uchwały Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r., nr 192, w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M. P. 1986 r. Nr 3, poz. 16). Natomiast od 1 stycznia 1999 r. stanowi drogę wojewódzką DW Nr \[...\], która ujęta została w załączniku nr 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1070). Nieruchomość ta, będąc częścią drogi publicznej, pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa, a zarządca drogi wykonywał w jego imieniu czynności, wynikające z art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Od powyższej decyzji P. S.A. wniosła odwołanie wskazując, że organ błędnie ustalił stan fatyczny sprawy. Nie uwzględnił funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r., na mocy której odwołująca się spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego działki \[...\]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z \[...\] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 2017 r. Organ uzasadnił, że w księdze wieczystej opisanej uprzednio nieruchomości wpisany jest jako właściciel Skarb Państwa. Ponadto decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] lutego 2017 r. ma charakter deklaratoryjny i potwierdza istniejące prawo jej adresata. Stwierdza ona bowiem fakt prawny, jaki zaistniał 1 stycznia 1999 r., tj. w dacie, w której na mocy art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających mienie Skarbu Państwa, na podstawie ustawy, stało się mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie przedmiotowej nieruchomości przez Województwo nastąpiło zatem przed dniem 27 października 2000 r. W tej ostatniej dacie P. S.A. nabyły z mocy prawa użytkowanie wieczyste tego gruntu – co zostało stwierdzone przez Wojewodę \[...\] w decyzji z \[...\] maja 2008 r. Fakt stwierdzenia nabycia przez P. z mocy prawa użytkowania wieczystego opisanego gruntu pozostaje zatem bez znaczenia dla stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości. To ostatnie orzeczenie potwierdza, że Województwo \[...\] nabyło określone prawo z dniem wskazanym w art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, a więc odnosi się do ówczesnego stanu prawnego. Minister nie dopatrzył się także naruszenia art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. oraz art. 7, 8, 16, 80 i 107 § 3 k.p.a. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. S.A., zarzucając jej naruszenie: 1\. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody \[...\], pomimo iż przedmiotowa decyzja jest wadliwa i powinna zostać uchylona; 2\. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady związania organu własną decyzją, poprzez utrzymanie w mocy decyzji stojącej w oczywistej sprzeczności z pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją Wojewody \[...\] z dnia \[...\] maja 2008 r.; 3\. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 i 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że decyzja uwłaszczająca P. S.A. przedmiotową nieruchomością nie ma wpływu na ocenę faktu pozostawania przedmiotowej nieruchomości w posiadaniu P. S.A., podczas gdy fakt wydania tej decyzji stanowi dowód uznania prawa zarządu P. co najmniej od dnia 5 grudnia 1990 r.; 4\. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 60 ust. 1 i 3 w zw. z art. 103 ust. 1 Przepisów wprowadzających, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy z ostatecznej decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r. wynika, iż w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie zachodziły przesłanki do zastosowania wskazanych powyżej przepisów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty P. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającego ją orzeczenia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r. potwierdza fakt władania przedmiotową nieruchomością przez P., co najmniej od 5 grudnia 1990 r. Oczywistym jest zatem, że nie mogła znajdować się ona w dniu 1 stycznia 1999 r. we władaniu jednego z podmiotów, wskazanych w powołanych powyżej Przepisach wprowadzających. Fakt ten stoi na przeszkodzie nabyciu prawa własności przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Związanie organu własną decyzją jest zasadą obowiązującą w niniejszym postępowaniu i trwa dopóki rozstrzygnięcie pozostaje w obrocie prawnym. Nie ma przy tym znaczenia ocena jego poprawności przez organ. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga podlegała uwzględnieniu, z powodu naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 16 § 1 k.p.a. Powołany przepis wyraża zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stanowi on, że "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych." W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzja ostateczna "to nie tylko decyzja, od której nie można wnieść odwołania, ale przede wszystkim, że jest to ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej" (zob. wyrok NSA z 15.07.1998 r., II SA 730/98, LEX nr 41768). W odniesieniu do nieruchomości stanowiącej działkę nr \[...\] z obrębu \[...\], KW nr \[...\], w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje, których rozstrzygnięcia się wykluczają. Pierwsza z nich to decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r., w której organ ten stwierdził – na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 680) – nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. użytkowania wieczystego gruntu na rzecz P. S.A. W odniesieniu do tej samej działki ten sam organ w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z \[...\] lutego 2017 r. (utrzymanej w mocy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z \[...\] września 2017 r.) stwierdził nabycie przez Województwo \[...\] z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności tejże działki, w oparciu o art. 60 ust. 1 i 3 w zw. z art. 103 ust. 1 Przepisów wprowadzających. Przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. stanowi, że "Grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P.." Uwłaszczenie P. w trybie powołanego przepisu, jak wynika z jego treści, mogło nastąpić tylko w odniesieniu do gruntów "będących własnością Skarbu Państwa" w dniu wejścia w życie ustawy z 8 września 2000 r., czyli w dniu 27 października 2000 r. Tymczasem z zaskarżonych obecnie do sądu decyzji (Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 2017 r. i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z \[...\] września 2017 r.) wynika, że działka nr \[...\] z obrębu \[...\] stała się z mocy prawa własnością Województwa \[...\] z dniem 1 stycznia 1999 r., czyli przed dniem 27 października 2000 r. Pomijając pozostałe przesłanki uwłaszczenia P. w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r., w tym posiadanie nieruchomości od 5 grudnia 1990 r. (przy wymogu władania nieruchomością przy komunalizacji w trybie art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, w okolicznościach tej sprawy w stosunku do tej samej nieruchomości), to z zaskarżonych obecnie decyzji wynika, że działka nr \[...\] w dniu 27 października 2000 r. nie była własnością Skarbu Państwa, lecz od 1 stycznia 1999 r. jest własnością samorządu województwa, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z ustaleniami decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r. i przesłankami uwłaszczenia P. w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r., a przypomnieć należy decyzja z \[...\] maja 2008 r. jest ostateczna. Dopóki więc ostateczna decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r., stwierdzająca nabycie z dniem 27 października 2000 r. użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, pozostaje w obrocie prawnym, to nie można w kolejnej (późniejszej) decyzji przyjmować, że ta sama nieruchomość stanowiła od dnia 1 stycznia 1999 r. własność Województwa \[...\]. Takie rozstrzygnięcie pozostaje bowiem w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), gdyż kwestia własności działki nr \[...\], jako przesłanka rozstrzygnięcia, została "ostatecznie załatwiona" (odwołując się do terminologii zawartej w powołanym wyżej wyroku NSA z 15.07.1998 r., II SA 730/98). Niezależnie więc od ustaleń poczynionych przez organy w decyzjach obecnie zaskarżonych, wniosek Województwa \[...\] z \[...\] czerwca 2016 r. nie mógł być pozytywnie załatwiony, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] maja 2008 r., a tryb "usunięcia" z obrotu prawnego decyzji ostatecznych wskazuje właśnie art. 16 § 1 k.p.a. Zauważyć też należy, że Wojewoda \[...\] wydając decyzję z \[...\] lutego 2017 r. miał świadomość pozostawania w obrocie prawnym również jego ostatecznej decyzji z \[...\] maja 2008 r. Poza tym istnienie użytkowania wieczystego P. na działce nr \[...\], która według obecnych ustaleń Wojewody jest zajęta pod drogę wojewódzką nr \[...\], jest nie do pogodzenia z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem drogi wojewódzkie stanowią własność właściwego samorządu województwa, co oznacza, że są wyłączone z powszechnego obrotu. Nie mogą być więc przedmiotem użytkowania wieczystego innych (niepublicznych) podmiotów. Wojewoda musi więc zdecydować, czy działka nr \[...\] była w posiadaniu P. od 5 grudnia 1990 r. (art. 34 ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r.), czy też na dzień 1 stycznia 1999 r. była we władaniu odpowiedniego zarządcy drogi publicznej (zob. art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających) i w zależności od poczynionych ustaleń podjąć odpowiednie rozstrzygnięcie, nie wyłączając możliwości zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyby zachodziła potrzeba wszczęcia z urzędu nadzwyczajnego postępowania w odniesieniu do ostatecznej decyzji z \[...\] maja 2008 r. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

4 grudnia 2017

Symbol z opisem

[6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6102-nabycie-mienia-skarbu-panstwa-z-mocy-prawa-z-dniem-1-stycznia)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Dariusz Chaciński /sprawozdawca/ Emilia Lewandowska Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [C Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001369)  
art. 16 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. · Dz.U. 2017 poz. 1369

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 2749/15 · 15 marca 2018Wyrok NSA z 15 marca 2018 r., I OSK 2749/15 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2749-15-wyrok-nsa-z-2018-03-15--i-osk-2749-15)
* [Sygnatura: I SA/Wa 2233/17 · 15 marca 2018Postanowienie WSA w Warszawie z 15 marca 2018 r., I SA/Wa 2233/17 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2233-17-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2018-03-15--i-sa-wa-2233-17)
* [Sygnatura: I SA/Wa 2038/17 · 14 marca 2018Postanowienie WSA w Warszawie z 14 marca 2018 r., I SA/Wa 2038/17 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2038-17-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2018-03-14--i-sa-wa-2038-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/E8A84FE5E9)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2121-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-03-20--i-sa-wa-2121-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B2121%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B20%2Bmarca%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B2121%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
