Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 2017/23

Wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2024 r., I SA/Wa 2017/23 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

19 marca 2024

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa-Prezydenta \[...\] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia \[...\] sierpnia 2023 r. nr \[...\] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B2017%252F23.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bmarca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B2017%252F23)

## Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia \[...\] sierpnia 2023 r. znak: \[...\], Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody \[...\] nr \[...\] z dnia \[...\] czerwca 2023 r. znak \[...\], stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w \[...\], dzielnicy \[...\], oznaczonego jako działki nr \[...\] o pow. \[...\] ha i nr \[...\] o pow. \[...\] ha z obrębu \[...\], uregulowanego w księdze wieczystej nr \[...\] wraz z prawem własności budowli i urządzeń znajdujących się na ww. gruncie. Decyzja zapadła na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm. dalej jako ustawa), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29). Jak podał organ, zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 tej ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r.). W toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego organ stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowych działek nr \[...\] i nr \[...\] przysługiwało Skarbowi Państwa. Ustalenia te poczyniono w oparciu o treść księgi wieczystej nr \[...\], prowadzonej mi. in. dla przedmiotowych działek, w której własność Skarbu Państwa została ujawniona na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr \[...\] z dnia \[...\] sierpnia 1974 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazujących na to, że przedmiotowa nieruchomość z dniem 27 maja 1990 r. przeszła na własność gminy, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm. - dalej jako: "ustawa komunalizacyjna"), minister wyjaśnił, że stwierdzenie komunalizacji następuje na podstawie deklaratoryjnej decyzji wojewody, która dotychczas nie zapadła, nie potwierdzono zatem, że w istotnej z punktu widzenia dacie nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa. W skardze na ww. decyzję Skarb Państwa – Prezydent \[...\] (dalej jako skarżący) zarzucił ministrowi naruszenie: 1\. art. 34 ust 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r, o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niewystarczające zbadanie kwestii, czy Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo własności nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr \[...\] i \[...\] w obrębie \[...\], 2\. art. 34 ust. 1 i 3 ustawy w zw. z art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez: 1) stwierdzenie nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. własności budowli i urządzeń posadowionych na nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr \[...\] i \[...\] w obrębie \[...\], które wybudowane zostały w latach 2010-2011, 2) niedokonanie wystarczających ustaleń odnośnie budowli i urządzeń istniejących obecnie i w dniu 27 października 2000 r. na nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr \[...\] i \[...\] w obrębie \[...\] i niezweryfikowanie wykazów budowli i urządzeń przedłożonych przez spółkę Polskie Koleje Państwowe S.A. Podnosząc powyższe skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ppsa o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w zw. z art. 135 ppsa o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody \[...\] nr \[...\] z dnia \[...\] czerwca 2023 r., znak: \[...\], oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jeśli chodzi o treść normy z art. 34 ustawy, to nie budzi ona wątpliwości. Sporne w sprawie pozostawało czy orzekając w 2023r. organ miał prawo przyjąć, że własność ww nieruchomości przysługiwała Skarbowi Państwa. W tym zakresie zasadnie wywiódł minister, że treść art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. wskazuje wprost, że nabycie mienia ogólnonarodowego następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r. Jednakże, stwierdzenie nabycia mienia z mocy prawa dokonuje się w drodze deklaratoryjnej decyzji wydawanej przez wojewodę (art. 18 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej). Decyzja komunalizacyjna stanowi więc element niezbędny, bez którego istnienia gmina nie może powoływać się na prawo własności, a Skarb Państwa nie może powoływać się na zaistnienie komunalizacji z mocy prawa. Powyższe potwierdza przywołane przez organ stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 6 lutego 2004 r. sygn. akt II CK 404/02 (publ. Legalis), zgodnie z którym chociaż nabycie własności na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) następuje z mocy prawa z chwilą wejścia ustawy w życie, to stwierdzenie owego przejścia prawa należy, stosownie do art. 18 ust. 1, do kompetencji organu administracji państwowej – wymaga więc decyzji wojewody. Decyzja ta stanowi akt deklaratoryjny, ale konieczny i zawierający sui generis element konstytutywny, dopiero bowiem od chwili jej wydania (a ściśle - uprawomocnienia) gmina może skutecznie powoływać się w obrocie na swoje prawo, i prawem tym rozporządzać. Do tego czasu gmina nie może powoływać się na samo brzmienie wymienionego art. 5 ww. ustawy, gdyż decyzja wojewody stanowi sformalizowany i jedyny dowód nabycia przez gminę składników będących mieniem państwowym. Sytuacja ta powoduje w istocie czasowe wyłączenie uprawnień właścicielskich. Nabycie mienia komunalnego stanowi uwłaszczenie gminy częścią mienia ogólnonarodowego i ma charakter pochodny - gmina staje się następcą Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1085/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1575/07, publ. CBOSA). Jak wynika z akt, Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości \[...\] Urzędu Wojewódzkiego w \[...\] w piśmie z dnia \[...\] sierpnia 2023 r. poinformował organ, iż w rejestrach dotyczących postępowań komunalizacyjnych prowadzonych w \[...\] Urzędzie Wojewódzkim (dotyczących wydanych decyzji oraz spraw w toku) nie odnaleziono przedmiotowych działek nr \[...\] i nr \[...\]. W konsekwencji minister nie naruszył prawa stwierdzając, iż wg danych z daty wydawania decyzji sporne działki nr \[...\] i nr \[...\] były w dniu 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa. Odnośnie do zawartej w art. 34 ustawy przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez PKP, organ zasadnie przyjął, że jej stwierdzenie następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Na potwierdzenie wykazania ww. przesłanki posiadania gruntu spółka PKP przedłożyła do akt sprawy m.in. zaświadczenie Prezydenta \[...\] Nr \[...\] z dnia \[...\] marca 2023 r. znak \[...\], w którym wskazano, iż działki nr \[...\] i nr \[...\] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły część dawnej działki nr \[...\], do której to części w archiwalnym rejestrze gruntów prowadzonym w formie papierowej (\[...\] z dnia \[...\] marca 1976 r.) jako władający ujawniona była Centralna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych. Strona skarżąca nie negowała zresztą kwestii posiadania PKP lecz tytuł Skarbu Państwa. Skoro jednak posiadanie w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe gruntu Skarbu Państwa obejmującego działki nr \[...\] i nr \[...\] zostało potwierdzone na podstawie dokumentu wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r., tj. wypisu z ewidencji gruntów i budynków, to zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wynika z akt minister odniósł się też do sformułowanego w skardze zarzutu, że w stanowiącym załącznik do ww. decyzji nr \[...\] z dnia \[...\] czerwca 2023 r. wykazie inwentarzowym budowli i urządzeń PKP zostały ujęte obiekty wybudowane po dniu 27 października 2000 r., które nie powinny być przedmiotem uwłaszczenia. Wyjaśnił, że treść art. 34 ust. 3 ustawy nie uzależnia nabycia prawa własności budynków i innych urządzeń znajdujących się na uwłaszczanym gruncie od okoliczności wybudowania ich przed dniem 27 października 2000 r. Wskazał ponadto, że w świetle regulacji dotyczących użytkowania wieczystego nie jest możliwe potwierdzenie nabycia tego prawa bez potwierdzenia nabycia prawa własności znajdujących się na tym gruncie zabudowań. Dopuszczenie decyzji Wojewody \[...\] nr \[...\] z dnia \[...\] czerwca 2023 r. znak: \[...\] na okoliczność: jej treści, budowli i obiektów wskazanych w wykazie inwentarzowym stanowiącym załącznik do decyzji \[...\] stało się bezprzedmiotowe. Przede wszystkim podkreślić należy, że owe budowle wybudowane wg wykazu po 2000r. stanowią elementy infrastruktury kolejowej i uwzględniając, że użytkowanie wieczyste zostało przez spółkę PKP nabyte z mocy prawa na podstawie art. 34 ustawy – wszelkie urządzenia wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego – zgodne z jednoznacznie brzmiącą treścią art. 235 kc – stanowią własność użytkownika wieczystego i są prawem immanentnie związanym z użytkowaniem wieczystym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, została przy tym uzasadniona rzeczowo i odpowiednio do wymogów art. 107 § 3 kpa. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

19 października 2023

Symbol z opisem

[6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6070-uwlaszczenie-panstwowych-osob-prawnych-oraz-komunalnych-osob-prawnych)

Hasła tematyczne

Gospodarka mieniem

Skarżony organ

Minister Rozwoju

Sędziowie

Anna Falkiewicz-Kluj Jolanta Dargas Magdalena Durzyńska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001634)  
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634
* [Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002542)  
art. 34 i art. 35 · Dz.U. 2022 poz. 2542

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 1487/24 - Wyrok NSA z 2026-04-01](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1487-24-wyrok-nsa-z-2026-04-01--i-osk-1487-24)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 2575/20 · 19 marca 2024Postanowienie NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 2575/20 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2575-20-postanowienie-nsa-z-2024-03-19--i-osk-2575-20)
* [Sygnatura: I OSK 2156/22 · 19 marca 2024Wyrok NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 2156/22 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2156-22-wyrok-nsa-z-2024-03-19--i-osk-2156-22)
* [Sygnatura: I OSK 2248/22 · 13 marca 2024Wyrok NSA z 13 marca 2024 r., I OSK 2248/22 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2248-22-wyrok-nsa-z-2024-03-13--i-osk-2248-22)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/3A889FA290)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2017-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-19--i-sa-wa-2017-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B2017%252F23.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bmarca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B2017%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
