Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 1871/20

Wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2021 r., I SA/Wa 1871/20 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

12 marca 2021

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skarg Gminy Miasta R., Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta R., E. P., E. P., J. P., E. M., M. P., A. G., S. G., M. S., J. S., P. P., M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] czerwca 2020 r. nr \[...\] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1\. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] grudnia 2019 r. nr \[...\]; 2\. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy Miasta R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3\. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz pozostałych skarżących.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1871%252F20.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B12%2Bmarca%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Bi%2Bpoprzedzaj%25C4%2585c%25C4%2585%2Bj%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1871%252F20)

## Uzasadnienie

Decyzją znak: \[...\] z \[...\] czerwca 2020r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej jako kpa) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji \[...\] grudnia 2019r., znak: \[...\] stanowiącą, że decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] maja 2000r., znak: \[...\], stwierdzająca, że gmina Miasto \[...\] nabyła nieodpłatnie z mocy prawa własność szeregu działek oznaczonych w operacie ewidencyjnym gruntów miasta \[...\] obręb \[...\], opisanych w kartach inwentaryzacyjnych od nr \[...\] do \[...\] (...) w części dotyczącej działki nr \[...\] o pow. \[...\] ha, została wydana z naruszeniem prawa. Powodem stwierdzenia w trybie nadzoru nad wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm., dalej jako ustawa) decyzją komunalizacyjną, że została ona wydana z naruszeniem prawa, było ustalenie, że decyzja wywłaszczeniowa, na podstawie której Skarb Państwa nabył od S. P. ww nieruchomość, została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ uznał, że jakkolwiek w dacie komunalizacji w Kw \[...\] jako właściciel nieruchomości oznaczonej jako działka nr \[...\], ujawniony był Skarb Państwa W. \[...\] (na wniosek z dnia \[...\] stycznia 1971r. Dz. Kw \[...\] i na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Nadzorczej Urząd Spraw Wewnętrznych w \[...\] z dnia \[...\] października 1969r.) to jednak po stwierdzeniu nieważności ww orzeczenia wywłaszczeniowego z 1969r. - Skarb Państwa nie był właścicielem, a to oznacza, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ustawy. Organ ustalił przy tym w oparciu o art. 156 § 2 kpa, że w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne gdyż aktem notarialnym z dnia \[...\] listopada 2000r. Rep. A nr \[...\] Gmina Miasta \[...\] oddała m. in. przedmiotową działkę nr \[...\] w wieczyste użytkowanie \[...\]. w \[...\]. W konsekwencji minister stwierdził, że decyzja Wojewody \[...\] z dnia \[...\] maja 2000r. znak: \[...\], stwierdzająca, że Gmina Miasto \[...\] nabyła nieodpłatnie z mocy prawa własność szeregu działek oznaczonych w operacie ewidencyjnym gruntów miasta \[...\] obręb \[...\], opisanych w kartach inwentaryzacyjnych od nr \[...\] do \[...\] w części dotyczącej działki nr \[...\] o pow. \[...\] ha, została wydana z naruszeniem prawa. Skargi na ww decyzję ministra złożyli Miasto \[...\] (dalej jako gmina) i Skarb Państwa oraz E. P., E. P., J. P., E. M., M. P., A. G., S. G., M. S., J. S., D. P. i M. K. (dalej jako skarżący). Skarżący zarzucili ministrowi naruszenie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 kpa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą nieodwracalne skutki prawne decyzji Wojewody \[...\] z dn. \[...\].05.2000 r. (znak: \[...\]), a tym samym przyjęcie, że nie można stwierdzić nieważności w/w decyzji, a jedynie wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Gmina i Skarb Państwa zarzucili natomiast organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 145 § 1 pkt 5 kpa podnosząc, że tytuł własności Skarbu Państwa został uchylony po ostateczności decyzji komunalizacyjnej, a fakt ten spełnia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa a nie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powołując sie na wyrok NSA z dnia 8.11.2017 r. sygn. akt II OSK 393/16 ww podnieśli, że obydwa tryby nadzorcze tj. tryb wznowienia postępowania i tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie są wobec siebie konkurencyjne, gdyż poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Wg ww skarżących naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący, Skarb Państwa i gmina wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z \[...\].06.2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dn. \[...\].12.2019 r. znak: \[...\] a także o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Zasadna jest skarga gminy i Skarbu Państwa. W sprawie mamy do czynienia z weryfikacją w ramach procedury nieważnościowej decyzji komunalizacyjnej. Organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt. 2 kpa wskazując, że w dacie komunalizacji, z racji unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej z 1968r. Skarb Państwa nie był właścicielem ww nieruchomości, co wykluczało jej komunalizację na podstawie art. 5 ustawy. Należy jednak podkreślić, że gdy chodzi o prawo własności Skarbu Państwa to zostało ono oficjalnie zanegowane dopiero w wyniku prowadzonego kilkanaście lat później nadzwyczajnego postępowania weryfikującego orzeczenie wywłaszczeniowe z 1969r. (wyrok NSA zapadł 23 kwietnia 2013r.). W dacie następującej z mocy samego prawa komunalizacji i w dacie orzekania deklaratoryjną decyzją wojewody – w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości ujawniony był Skarb Państwa. Organ orzekający o komunalizacji nie naruszył zatem prawa gdyż wpisem w księdze wieczystej był związany na zasadzie domniemania wynikającego z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2204, dalej ukwh). W świetle orzecznictwa NSA nie można organowi administracji zarzucić rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy orzekał będąc związany treścią wpisu w księdze wieczystej. Naruszenie prawa mające charakter rażący musi być oczywiste w dacie orzekania przez organ, a nie wygenerowane kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat później (por. wyrok NSA z 2019-04-29, I OSK 3703/18, Lex nr 2677671). W sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, że dla sprawy komunalizacyjnej zakończonej decyzją Wojewody \[...\] z dnia \[...\] maja 2000r. zapadła wiele lat później decyzja nadzorcza eliminująca orzeczenie wywłaszczeniowe z 1968r. była zatem nową okolicznością nie znaną organowi w dacie jej zakończenia. Przesłanka tego rodzaju stanowi podstawę do wzruszenia decyzji administracyjnej – w trybie art. 145 i n kpa a nie w trybie nadzwyczajnym regulującym przesłanki nieważności decyzji. Rację ma zatem Skarb Państwa i gmina zarzucając, że organ, wbrew zasadzie ścisłego szeregowania przesłanek nieważności decyzji czy wznowienia postępowania, dokonał zamiany ww podstaw i zastosował w sprawie przesłankę wznowienia postępowania kwalifikując ją jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Stanowi to o niedopuszczalnym zamiennym stosowaniu przesłanek weryfikacji dwóch nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Powyższe ustalenie wymagało zatem uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa) – w celu dokonania przez organ (orzekający w ramach trybu nieważnościowego) odpowiedniej kwalifikacji i oceny przesłanki, jaką zgłosili skarżący inicjując postępowanie nieważnościowe. nieważności decyzji komunalizacyjnej z 2000r. Warto jednak podnieść, że zarzuty skarżących co do naruszenia art. 156 § 2 kpa i art. 158 § 2 kpa nie są zasadne. Przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji jest bezpośredni związek między tą decyzją, a jej skutkiem. W praktyce związek ten dotyczy sytuacji, gdy ostateczna decyzja pozostaje w normalnym związku przyczynowo-skutkowym ze zbyciem przez Państwo bądź gminę gruntu na rzecz osób trzecich, przy czym zbycie to następuje na podstawie umowy cywilnej zawartej w formie aktu notarialnego, co miało miejsce w tej sprawie. A to oznacza, że w przypadku niepodzielenia poglądu tut. Sądu co do tego, że zapadła na podstawie danych wieczysto księgowych decyzja komunalizacyjna nie jest nieważna, zarzuty skarżących co do możliwości wyeliminowania jej z obrotu z uwagi na niewystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych - nie znajdują uzasadnienia. Z tego powodu Sąd odstąpił od orzeczenia o zwrocie kosztów postepowania skarżącym pomimo iż uwzględnił skargę pozostałych skarżących (art. 206 ppsa). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 sierpnia 2020

Symbol z opisem

[6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6100-nabycie-mienia-panstwowego-z-mocy-prawa-przez-gmine)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Joanna Skiba /przewodniczący/ Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/ Monika Sawa

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 156 par. 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000329)  
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. cw zw. z art. 135 · Dz.U. 2022 poz. 329

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 2030/21 - Wyrok NSA z 2022-10-18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2030-21-wyrok-nsa-z-2022-10-18--i-osk-2030-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 2886/20 · 11 marca 2021Postanowienie NSA z 11 marca 2021 r., I OSK 2886/20 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2886-20-postanowienie-nsa-z-2021-03-11--i-osk-2886-20)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1714/20 · 4 marca 2021Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2021 r., I SA/Wa 1714/20 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1714-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-04--i-sa-wa-1714-20)
* [Sygnatura: I SA/Wa 742/20 · 4 marca 2021Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2021 r., I SA/Wa 742/20 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-742-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-04--i-sa-wa-742-20)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/91F80C9FD6)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1871-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-03-12--i-sa-wa-1871-20#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1871%252F20.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B12%2Bmarca%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599%2Bi%2Bpoprzedzaj%25C4%2585c%25C4%2585%2Bj%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1871%252F20)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
