Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 1828/17

Wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2018 r., I SA/Wa 1828/17 – usługi opiekuńcze

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

11 kwietnia 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z dnia \[...\] września 2017 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta \[...\] z dnia \[...\] sierpnia 2017 r. nr \[...\].

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1828%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B11%2Bkwietnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1828%252F17)

## Uzasadnienie

Decyzją z \[...\] września 2017 r., nr \[...\] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w \[...\], po rozpatrzeniu odwołania A. Z., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta \[...\] z \[...\] sierpnia 2017 r. nr \[...\] o odmowie przyznania odwołującej się specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji fizycznej i usprawnienia narządów ruchu. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] wydana została przy następujących ustaleniach stanu fatycznego. A. Z. ma \[...\] lat. W związku z \[...\] jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagająca stałego wsparcia w formie opieki wielospecjalistycznej.\[...\]. Opiekują się nią rodzice, którzy także objęci są wsparciem ośrodka pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych. Przez szereg lat wyżej wymieniona korzystała z udzielonego przez Ośrodek Pomocy Społecznej \[...\] i przezeń finansowanego wsparcia w formie usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych, w tym m.in. specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie terapii \[...\]. Ostanie w tym zakresie świadczenie zostało przyznane decyzją z \[...\] października 2016 r. nr \[...\] na okres do \[...\] marca 2017 r. i obejmowało usługi w wymiarze \[...\]. \[...\] marca 2017 r. wystąpiła ona o kontynuację świadczeń na dotychczasowych zasadach, a \[...\] marca 2017 o objęcie jej usługami specjalistycznymi w zakresie rehabilitacji. Reprezentująca wnioskodawczynię T. Z. (matka) wskazywała, że jeśli córa będzie leżeć tylko w łóżku spowoduje to pogorszenie stanu zdrowia i zaprzepaści efekty dotychczasowej rehabilitacji. Zwracała przy tym uwagę na zmniejszenie poprzez rehabilitację występowania \[...\]. W następstwie rozpoznania tego wniosku decyzją z \[...\] sierpnia 2017 r. Prezydenta \[...\] odmówił przyznania wnioskodawczyni przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. – o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769), świadczeń w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji fizycznej i usprawnienia narządów ruchu. W motywach tej decyzji organ podnosił, że A. Z. regularnie otrzymuje od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej stałe zlecenie rehabilitacyjne do \[...\], na którą dowożona jest samochodem dostosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych. Ma także przyznane \[...\]. Te ostatnie polegają na usługach higieniczno-pielęgnacyjnych i pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Zwracał także uwagę na objęcie specjalistycznymi usługami opiekuńczymi rodziców wnioskodawczyni, podając, że całkowity koszt pomocy rodzinie wyniósł od stycznia do lipca \[...\] złotych. Podkreślał przy tym, że usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz zwolnienie z ich odpłatności przyznane były wyżej wymienionej, pomimo braku współdziałania rodziny z pracownikiem socjalnym przy rozpoznawaniu trudnych problemów życiowych. Jako przykład braku tej współpracy wymieniał niepodawanie przez jej matkę informacji o miejscu, czasie i zakresie rehabilitacji, a także wolontariuszach i innych organizacjach współpracujących z rodziną, co mogło by wpłynąć na realizację pomocy. Konkludując zaś stwierdził, że zarówno rehabilitacja jak i usprawnienie narządów ruchu realizowane są w ramach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm.). Od decyzji tej A. Z. wniosła odwołanie wskazując, że przywoływane w uzasadnieniu decyzji skierowania na rehabilitację wystawiane są co \[...\], a sama rehabilitacja w \[...\] obejmuje \[...\]. Podkreślała przy tym, że dowożona na nią jest przez rodziców prywatnym samochodem, przez nich dostosowanym do jej przewożenia. Przy czym sam pobyt w ośrodku wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z wyżywieniem (\[...\] złotych). Decyzją z \[...\] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w \[...\], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy, zwracając uwagę, że Prezydent \[...\] nie pozostawił wnioskodawczyni bez pomocy. Obecne jej żądanie obejmuje zaś w istocie pomoc, którą już otrzymuje. Korzysta bowiem z bezpłatnej rehabilitacji, która odbywa się w ramach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przyznanie jej zatem oczekiwanej pomocy oznaczałoby, że otrzymała by pomoc, którą już uzyskuje, a to byłoby nie do zaakceptowania z punktu widzenia celów jakie mają przyświecać pomocy społecznej, o których mowa w art. 2 ustawy o pomocy społecznej. Na decyzję tę A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Reprezentująca ją T. Z. wywodziła, że brak zajęć rehabilitacyjnych, spowoduje lawinowe pogorszenie stanu zdrowi córki i zaprzepaszczenie tego wszystkiego co przez \[...\] lat pracy z fizjoterapeutą udało się wypracować. Podnosiła nadto argumenty przywoływane w odwołaniu, zadając jednocześnie pytanie o okoliczności jakie zmieniły się, że uprzednio przyznawana córce pomoc w zakresie specjalistycznych usług opiekuńczych obejmujących rehabilitację została jej w sposób nagły odebrana. Na rozprawie zwracała także uwagę, że w okresie, w którym córka miała ustalone prawo do specjalistycznych usług opiekuńczych, korzystała również z rehabilitacji w ramach gwarantowanych świadczeń realizowanych w na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., co nie stanowiło wówczas przeszkody dla przyznania świadczeń z pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769.) przywoływana dalej jako: "u.p.s"., które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie świadczeń niepieniężnych, do których należą specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia (art. 36 pkt 2 lit. m u.p.s.). Są to zaś, w myśl art. 50 ust. 4 u.p.s., usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Mogą ona być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (art. 50 ust. 2 u.p.s.). Rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych dostosowanych do szczególnych potrzeb osób wymagających pomocy w tej formie, wynikających z ich schorzeń lub niepełnosprawności, świadczonych przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. Nr 189, poz. 1598 ze zm.). Jedną z nich jest stosownie do § 2 pkt 3 powyższego rozporządzenia, rehabilitacja fizyczna i usprawnienie zaburzeń funkcji organizmu w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1938). Użyte w redakcji tego przepisu sformułowanie " w zakresie nieobjętym przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. (...)", interpretować należy zaś w ten sposób, że specjalna usługa opiekuńcza, o której w nim mowa może być przyznana zarówno wówczas gdy jej zakres obejmuje inne niż oferowane i uzyskane w ramach systemu opieki zdrowotnej formy rehabilitacji, jak też wówczas gdyby obejmować miała tożsame lub zbliżone do nich formy rehabilitacji, o ile świadczenia gwarantowane w systemie opieki zdrowotnej nie zaspokajają wszystkich uzasadnionych potrzeb wnioskodawcy. W konsekwencji zatem sam fakt, że ubiegająca się o pomoc społeczną w formie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji, korzysta już ze świadczeń rehabilitacyjnych objętych tzw. koszykiem gwarantowanych świadczeń, o którym mowa w art. 15 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, nie jest – jak błędnie przyjęło Kolegium - przeszkodą uniemożliwiającą przyznanie oczekiwanego świadczenia. Tym bardziej nieuprawnione jest wnioskowanie organu odwoławczego, że ustalenie w takich uwarunkowaniach prawa do świadczeń, pozostawałoby w sprzeczności z celami pomocy społecznej deklarowanymi w art. 2 u.p.s. Potwierdza to skądinąd fakt, że do marca 2017 r. (jak wynika z akt sprawy i okoliczności podniesionych na rozprawie), mimo korzystania przez skarżącą ze świadczeń rehabilitacyjnych w ramach systemu opieki zdrowotnej, organ przyznawał jej pomoc społeczną w formie specjalnych usług opiekuńczych w zakresie terapii \[...\]. Przyczyny zaś, z powodu których pomoc ta była wówczas przyznawana, jak i materialnoprawne jej podstawy – na co słusznie zwrócono uwagę w skardze – nie uległy w odniesieniu do stanu obecnie istniejącego zasadniczej zmianie. Nie zostało również wykazane przez organy, że udzielenie skarżącej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy oczekiwanej pomocy, przekraczałoby możliwości pomocy społecznej, co ewentualnie uzasadniałoby podjęcie w sprawie negatywnej decyzji (art. 3 ust. 4 u.p.s. a contrario). Zważywszy z kolei na szczególną trudną sytuację życiową i materialną skarżącej, nie jest również dostatecznie przekonującym argumentem przemawiającym za odmową pomocy fakt przyznania skarżącej pomocy społecznej w innym zakresie (usług higieniczno-pielęgnacyjnych, pomocy w prowadzeniu domu), czy też przyznanie pomocy społecznej także jej rodzicom. Z kolei przywoływany przez organ pierwszej instancji argument o braku współdziałania rodziny skarżącej z organami pomocy społecznej przy rozwiązywaniu trudnych problemów życiowych, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Godzi się zaś przypomnieć, że w przypadku wydawania decyzji o charakterze uznaniowym (a taką jest decyzja w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych na zasadzie art. 50 ust. 2 u.p.s.), na organie administracji publicznej ciąży obowiązek szczególnie starannego sporządzenia jej uzasadnienia, zwłaszcza gdy decyzja ta jest dla strony negatywna. Obowiązek ów nabiera istotnego znaczenia zwłaszcza w sprawach z zakresu pomocy społecznej, gdzie organy administracji powinny wykazać się starannością oraz dbałością o słuszny interes strony, albowiem stroną tego postępowania jest zazwyczaj osoba, która bez własnej winy nie radzi sobie z funkcjonowaniem w otaczającej rzeczywistości oraz samodzielnym zabezpieczeniem niezbędnych potrzeb bytowych i dlatego w zaufaniu do organów administracji szuka u nich pomocy. Organ administracji publicznej natomiast zgodnie z art. 8 k.p.a. powinien działać w taki sposób, aby to zaufanie pogłębiać. W związku z czym winien przede wszystkim rozważyć i zbadać indywidualną sytuację wnioskodawcy w danej sprawie Takiego zaś rozważenia indywidualnej sytuacji skarżącej, w kontekście zgłaszanej przez nią potrzeby, w motywach podjętych rozstrzygnięć zabrakło. Organy nie rozważyły zwłaszcza w sposób należyty sytuacji zdrowotnej skarżącej, która wymaga poddawania się przez nią stałym zabiegom rehabilitacyjnym, jak też zakresu tego rodzaju świadczeń uzyskiwanych w ramach sytemu opieki zdrowotnej. Tymczasem było to o tyle istotne w sprawie, że w świetle podnoszonych w toku postępowania jak i skardze argumentów, uzyskiwane w ramach owego systemu świadczenia rehabilitacyjne (wykonywane poza miejscem zamieszkania, tj. w \[...\]) z punktu widzenia celu terapeutycznego były niewystarczające – obejmować miały wyłącznie zabiegi \[...\]. To natomiast, że kluczowym elementem terapii \[...\] jest kompleksowa rehabilitacja \[...\] jest okolicznością powszechnie znaną. Oczywistym jest również, że zaniechanie takiej rehabilitacji prowadzić będzie w krótkim czasie do pogłębiania dysfunkcji organizmu, wywołanej choćby \[...\], a przez to także do zniweczenia efektów prowadzonej wcześniej terapii. Okoliczności te zatem organ zobligowany był wziąć pod uwagę, przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie, czego w tym wypadku zabrakło. To zaś oznacza, że odmowa przyznania skarżącej specjalistycznych usług opiekuńczych w formie rehabilitacji fizycznej, oceniana musi być jako nosząca znamiona arbitralności, a to powoduje, że podjęte w tym przedmiocie decyzje organów obu instancji naruszają w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy art.107 § 3 w zw. z art. 11 i art. 8 k.p.a. , a także art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę, poza wskazanymi wyżej okolicznościami, organ winien także mieć na uwadze, że obowiązek wsparcia osób niepełnosprawnych w zabezpieczeniu ich egzystencji przez władze publiczne deklarowany jest zarówno na poziomie konstytucyjnym (art. 69 Konstytucji RP), jak też ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1169). Na mocy postanowień tej Konwencji Państwa strony zobowiązały się zaś nie tylko do zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do ochrony socjalnej i programów ograniczenia ubóstwa oraz dostępu do pomocy państwa w pokrywaniu wydatków związanych niepełnosprawnością (art. 28 ust. 2 lit. b i c), ale również do podejmowania skutecznych i odpowiednich środków, uwzględniając wzajemne wsparcie, w celu umożliwienia osobom niepełnosprawnym uzyskania i utrzymania możliwie największej niezależności, pełnych zdolności fizycznych; dbając przy tym aby usługi i programy w zakresie wszechstronnej rehabilitacji były dostępne od możliwie najwcześniejszego etapu życia i były oparte na wielodyscyplinarnej ocenie indywidualnych potrzeb i potencjału (art. 26 ust. 1 lit. a). W związku z czym nieuzasadniona odmowa przyznania osobie niepełnosprawnej adekwatnego do jej sytuacji wsparcia, godzić może w przywołane wyżej unormowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 października 2017

Symbol z opisem

[6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6322-uslugi-opiekuncze-w-tym-skierowanie-do-domu-pomocy-spolecznej)

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/ Dorota Apostolidis Emilia Lewandowska /przewodniczący/

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: IV SA/Gl 1195/17 · 11 kwietnia 2018Wyrok WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 1195/17 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-gl-1195-17-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2018-04-11--iv-sa-gl-1195-17)
* [Sygnatura: IV SA/Gl 323/18 · 11 kwietnia 2018Postanowienie WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 323/18 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-gl-323-18-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2018-04-11--iv-sa-gl-323-18)
* [Sygnatura: IV SA/Gl 905/17 · 11 kwietnia 2018Postanowienie WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2018 r., IV SA/Gl 905/17 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-gl-905-17-postanowienie-wsa-w-gliwicach-z-2018-04-11--iv-sa-gl-905-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5906E1448A)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17#informacje)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1828-17-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2018-04-11--i-sa-wa-1828-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1828%252F17.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B11%2Bkwietnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1828%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
