Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 170/21

Wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2021 r., I SA/Wa 170/21 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

19 maja 2021

Prawomocne

nie

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi Parafii Ewangelicko-Reformowanej w \[...\] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z dnia \[...\] listopada 2020 r. nr \[...\] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] na rzecz Parafii Ewangelicko-Reformowanej w \[...\] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B170%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bmaja%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B170%252F21)

## Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w \[...\] (dalej jako "Kolegium/organ") decyzją z \[...\] listopada 2020 r., nr \[...\] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\] ozn. hip. \[...\] - w części dotyczącej działki nr \[...\] z obrębu \[...\]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydium Rady Narodowej w \[...\] decyzją z \[...\] kwietnia 1972 r., nr \[...\], odmówiło \[...\] Gminie \[...\] przyznania jej prawa własności czasowej do części gruntu nieruchomości \[...\], położonej przy ówczesnej ul. \[...\] – jeszcze dawniej \[...\], Nr hip. \[...\], o powierzchni \[...\] m². Następnie Wojewoda \[...\] - po rozpoznaniu wniosku Parafii \[...\] w \[...\] z \[...\] września 1994 r. o przywrócenie własności przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości - decyzją z \[...\] lipca 2002 r., nr. \[...\], działając na podstawie art. 24 ust.1 pkt. 3 oraz ust. 3 i 5 ustawy z 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP, ustanowił na rzecz Parafii \[...\] w \[...\] prawo nieodpłatnego użytkowania wieczystego na okres 99 lat niezabudowanego gruntu położonego w \[...\] przy \[...\], o powierzchni łącznej \[...\] m², składającego się z działek ewidencyjnych z obrębu \[...\], oznaczonych numerami: \[...\] o pow. \[...\] m², \[...\] o pow \[...\] m² i \[...\] o pow. \[...\] m². Wnioskiem z \[...\] grudnia 2008 r. Parafia \[...\] w \[...\] (dalej jako "Parafia") wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r., nr \[...\], odmawiającej jej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości \[...\] - hip. Nr \[...\] przy ul. \[...\] (dawniej \[...\]). Podniosła, że przedmiotowy grunt znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu \[...\]: nr \[...\] -część i nr \[...\] -część, stanowiących obecnie własność Skarbu Państwa i położonych przy \[...\]. Minister Infrastruktury przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Kolegium - postanowieniem z \[...\] maja 2009 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność \[...\], tj. działki ewidencyjnej nr \[...\] z obrębu \[...\], oraz postanowieniem z \[...\] maja 2009 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego własność Województwa \[...\], tj. części działki ewidencyjnej nr \[...\] z obrębu \[...\]. Następnie Kolegium postanowieniem z \[...\] października 2010 r. zawiesiło przedmiotowe postępowanie - w związku z postępowaniem toczącym się przed \[...\] Komisją \[...\]. Postępowanie przed \[...\] Komisją \[...\] zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia - o czym Parafia została poinformowana zawiadomieniem z \[...\] lutego 2011 r., które zawierało pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa. W związku z powyższym pismem z \[...\] października 2015 r. (data prezentaty) Parafia wystąpiła do Kolegium o podjęcie zawieszonego postępowania. Kolegium decyzją z \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\] orzekło: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\] ozn. hip. \[...\] - w części dotyczącej działki nr \[...\] z obrębu \[...\]. W uzasadnieniu ww. decyzji Kolegium podniosło, że na mocy art. 38g ust. 2 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.) roszczenia Parafii wygasły, a tym samym Parafia utraciła prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\], ozn. hip. \[...\]. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 kpa. Parafia złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy - zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Po rozpoznaniu tego wniosku, decyzją z \[...\] października 2017 r., nr \[...\], Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\] o podjęciu i umorzeniu podjętego postępowania. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że postanowieniem z \[...\] października 2010 r. zawieszono postępowanie z wniosku Parafii o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości \[...\] - hip. Nr \[...\] przy ówczesnej ul. \[...\] (dawniej \[...\], obecnie \[...\]), a następnie zaskarżoną decyzją orzeczono o umorzeniu tego postępowania. Na zakończenie organ stwierdził, że z zestawienia dat otrzymania zawiadomienia przez Parafię o nieuzgodnieniu orzeczenia w postępowaniu przed \[...\] Komisją \[...\] - dnia \[...\] lutego 2011 r. - a datą złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. - bezspornie wynika, że termin wskazany w art. 38g ust. 2 ww. ustawy został przekroczony o 4 lata i 7 miesięcy. Na powyższą decyzje organu Parafia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Prawomocnym wyrokiem z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z \[...\] października 2018 r. oraz pkt 2 decyzji tego organu z \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\]. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że nie było w ogóle podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, a Kolegium powinno rozpoznać merytorycznie wniosek. Sąd wskazał również, że fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia – skoro i tak nie było podstawy do jego zawieszenia. W ocenie Sądu, \[...\] Komisja \[...\] nie była bowiem władna do rozpoznania przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. odmawiającej Parafii \[...\] w \[...\] ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości \[...\] hip. Nr \[...\] przy ul. \[...\] (dawniej \[...\]) - gdyż nie jest to roszczenie wymienione w art. 38 a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2017, poz. 1153). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kolegium decyzją z \[...\] listopada 2020 r., nr \[...\] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\] ozn. hip. \[...\] - w części dotyczącej działki nr \[...\] z obrębu \[...\]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu \[...\] października 1948 r. Kolegium \[...\] w \[...\] złożyło wniosek do Zarządu Miejskiego \[...\] o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. \[...\] /\[...\], nr hip. \[...\] o pow. \[...\] m2, stanowiącej zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w \[...\] nr \[...\] - własność \[...\] Gminy \[...\]. Kolegium wskazało następnie, że decyzja dekretowa z 1972 r. nie orzekała co do całości powyższego żądania i jej przedmiotem nie była objęta cała dawna nieruchomość o numerze hipotecznym \[...\], mająca powierzchnię \[...\] m2, a jedynie jej część o powierzchni \[...\] m2, oznaczona na załączonym do decyzji planie sytuacyjnym nr \[...\] i objęta decyzją o lokalizacji szczegółowej z \[...\] września 1962 r., nr \[...\] dotyczącą rozbudowy \[...\] Teatru \[...\] w \[...\]. Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowa nieruchomość obejmująca działkę nr \[...\], o powierzchni \[...\] m2, stanowi własność Województwa \[...\]. W ocenie Kolegium, powyższa działka odpowiada terenowi oznaczonemu literami ABCD na ww. planie sytuacyjnym nr \[...\], a zatem obejmuje teren którego dotyczyła kwestionowana decyzja z 1972 r. Ponadto, organ podniósł, że stosownie do art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.), Międzykościelna Komisja Regulacyjna została utworzona w celu ostatecznego uregulowania spraw majątkowych między Państwem a kościołami. Zgodnie z art. 38d ust. 4 cyt. ustawy postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, w stosunku do których wszczęto postępowanie regulacyjne, ulegają zawieszeniu, a sądy i organy prowadzące postępowania administracyjne przekazują ich akta do Komisji. Przepis ten stanowił podstawę zawieszenia postępowania przez Kolegium. W myśl art. 38g ust. 1 ustawy jeżeli zespół orzekający nie uzgodni orzeczenia, zawiadamia o tym pisemnie uczestników postępowania regulacyjnego. Uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą, w terminie sześciu miesięcy od otrzymania zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego pod rygorem wygaśnięcia roszczenia (art. 38g ust. 2). Kolegium uznało zatem, że w realiach niniejszej sprawie Parafia została zawiadomiona o nieuzgodnienia orzeczenia pismem z \[...\] lutego 2011 r., które otrzymała 11 lutego 2011 r. W zawiadomieniu Komisja pouczyła o prawie do wystąpienia o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia. Termin ten upłynął w dniu 11 sierpnia 2011 r. - tymczasem wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został nadany pocztą 1 października 2015 r. Oznacza to, zdaniem Komisji, że na mocy art. 38g ust. 2 cyt. ustawy roszczenia Parafii wygasły, a tym samym Parafia utraciła prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\] ozn. hip. \[...\]. Postępowanie w niniejszej sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 kpa. Końcowo, Kolegium wskazało, przytaczając w tym zakresie obszerne fragmenty stanowiska Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, że jak wynika z przytoczonego wyżej art. 38a cyt. Ustawy, celem powołania Komisji było ostateczne uregulowanie spraw majątkowych między Państwem a kościołami, dlatego ustawodawca wprowadził termin, w którym dopuszczalne było złożenie wniosku o podjęcie zawieszonych postępowań sądowych lub administracyjnych po zakończeniu postępowania przed Komisją - o czym wnioskodawca został pouczony w zawiadomieniu skierowanym przez Komisję. Kolegium wskazało także, że użycie w powyższym przepisie liczby mnogiej zarówno w odniesieniu do organów administracji, jak i postępowań administracyjnych - oznacza, że wykładnia przepisów dokonana przez Sąd Najwyższy odnosi się nie tylko do postępowania zwrotowego zawieszonego przez Wojewodę, ale również do postępowań nadzorczych zawieszonych przez Ministra Infrastruktury i Kolegium. Innych bowiem postępowań administracyjnych w cytowanym orzeczeniu nie zidentyfikowano. W tych okolicznościach postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1972 r. w części dotyczącej działki nr \[...\] z obr. \[...\] jest, zdaniem Kolegium, bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Skargę na powyższą decyzję Kolegium z \[...\] listopada 2020 r., nr \[...\] złożyła Parafia, reprezentowana przez adwokata, podnosząc następujące zarzuty: 1) naruszenia art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a także poprzez nie zapewnienie stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonego przez Województwo \[...\] żądania umorzenia postępowania w odniesieniu do dz. ew. nr \[...\]; 2) naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu wiążących Kolegium: oceny prawnej i wskazań co dalszego toku postępowania przedstawionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17 w zakresie: a) wykładni terminu "roszczenie" w rozumieniu art. 38a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz; b) konieczności merytorycznego rozpoznania wniosku wszczynającego sprawę; 3) art. 38a w zw. z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 k.p.a., stanowi roszczenie, o którym mowa w art. 38a ww. ustawy, a które wygasa w trybie art. 38g ust. 2 tejże ustawy; 4) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38g ust. 2 w zw. z art. 38a ww. ustawy przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że może stanowić on podstawę prawną umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku niewystąpienia przez stronę z wnioskiem o podjęcie postępowania administracyjnego w sprawie opartej na wniosku złożonym w trybie art. 156 k.p.a. o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w terminie 6 miesięcy od otrzymania zawiadomienia o nieuzgodnieniu orzeczenia przez MKR, w sytuacji, gdy uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 k.p.a. nie stanowi roszczenia, o którym mowa w art. 38a ustawy, a także możliwość skorzystania z tego uprawnienia nie jest ograniczona żadnym terminem. Mając na uwadze powyższe zarzuty Parafia wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) o połączenie niniejszej sprawy oraz sprawy z drugiej skargi Parafii złożonej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w \[...\] z \[...\] listopada 2020 r., nr \[...\] w celu ich łącznego rozpoznania lub rozstrzygnięcia, gdyż mogłyby być objęte jedną skargą i pozostają ze sobą w związku; 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie; 4) zasądzenie na rzecz Parafii kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Pismem z \[...\] maja 2021 r. pełnomocnik uczestnika Marszałka Województwa \[...\] przedstawił stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd orzekający jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu ww. wyroku WSA. Przez wykładnię prawa rozumie się z kolei powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Natomiast obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku WSA może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach – w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy. Przedmiotem obecnej kontroli sądowej jest decyzja Kolegium z \[...\] listopada 2020 r., nr \[...\] umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy obecnej \[...\], ozn. hip. \[...\] - w części dotyczącej części działki nr \[...\] (działka nr \[...\]) z obrębu \[...\]. Powodem podjęcia takiej decyzji przez organ było uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, która w ocenie organu, wynikać ma z faktu wygaśnięcia roszczenia Parafii z powodu spóźnionego wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości \[...\] położonej przy \[...\] ozn. hip. \[...\]. Powyższe stanowisko organ uzasadnił wynikami wykładni przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz poglądami zaprezentowanymi w innych sprawach zarówno przez sądy powszechne, Sąd Najwyższy, jak i sądy administracyjne. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu orzekającego ponownie w niniejszej sprawie, po wydaniu wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, nie nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która uzasadnia odstąpienie od wytycznych Sądu zawartych w ww. wyroku co do dalszego kierunku postępowania. A zatem, ocena prawna dokonana przez Sąd w prawomocnym wyroku z 15 listopada 2018 r. w części dotyczącej działki nr \[...\] jest nadal aktualna. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W konsekwencji, należy uznać, że związanie organu oraz sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza, iż nie mogą one formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną Sądu i mają obowiązek podporządkowania się jej w pełnym zakresie. W takiej sytuacji nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Tak jak wskazano powyżej, ocena prawna traci moc obowiązującą tylko w przypadku zmiany prawa, czy zmiany istotnych okoliczności faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny prawnej niniejszej sprawy stwierdził w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17, iż Parafia w dniu \[...\] maja 2009 r. złożyła do \[...\] Komisji Regulacyjnej wniosek o wszczęcie postępowania regulacyjnego wnosząc o przyznanie Parafii nieruchomości zamiennej za nieruchomości położone w \[...\] przy ul \[...\] zapisane m. in. w Hip. nr \[...\] – w częściach które dotychczas nie zostały jej zwrócone. \[...\] Komisja Regulacyjna zawiadomieniem z \[...\] lutego 2011 r. poinformowała Parafię \[...\] w \[...\], że postępowanie zakończyło się nieuzgodnieniem orzeczenia w następujących częściach: - nieruchomość położona przy \[...\], stanowiąca własność Województwa \[...\], oznaczona jako działka ewidencyjna nr \[...\] z obrębu \[...\], w części dotyczącej działek nr \[...\]; - nieruchomość położona przy \[...\], stanowiąca własność Skarbu Państwa we władaniu Województwa \[...\], oznaczona jako działka ewidencyjna nr \[...\] z obrębu \[...\], w części dotyczącej działek nr \[...\] i nr \[...\]. Sąd zauważył, że wnioskiem z \[...\] grudnia 2008 r. (data wpływu do organu) Parafia wystąpiła do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji podnosząc, że grunt nieruchomości hip. Nr \[...\] znajduje się obecnie w granicach dwóch działek ewidencyjnych z obrębu \[...\] nr \[...\] -część i nr \[...\] -część, stanowiących własność Skarbu Państwa i położonych przy \[...\]. Zatem, w ocenie Sądu, Minister Infrastruktury przekazał Kolegium do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr \[...\] o pow. \[...\] m² - która nie była objęta wnioskiem Parafii z 2008 r. i co której zostało już ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Sąd zauważył także, że zawiadomienie to zawierało też pouczenie, że zgodnie z art. 38g ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, uczestnicy postępowania regulacyjnego mogą w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, wystąpić o podjęcie zawieszonego postępowania sądowego lub administracyjnego, a jeżeli nie było wszczęte - wystąpić do Sądu o zasądzenie roszczenia. W przypadku braku wystąpienia do Sądu w tym okresie, roszczenie wygasa. Sąd podniósł przy tym, że Kolegium w ogóle nie powinno zawieszać przedmiotowego postępowania, a jeżeli już to zrobiło – to powinno je podjąć i rozpoznać merytorycznie wniosek. Natomiast fakt oczywistego i ewidentnego przekroczenia terminu na złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania nie ma w tym przypadku znaczenia – skoro i tak nie było podstawy do jego zawieszenia. Zdaniem Sądu, \[...\] Komisja Regulacyjna nie była w ogóle uprawniona do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości \[...\] hip. Nr \[...\] przy ul. \[...\] (dawniej \[...\], obecnie \[...\]) - gdyż nie jest to roszczenie wymienione w art. 38a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Za nieprawidłowe uznać należy przy tym stanowisko Kolegium jakoby wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17 dotyczyły jedynie postepowania nadzorczego prowadzonego w zakresie działki nr \[...\]. Sąd orzekający ponownie w tej sprawie zauważa, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w \[...\] z \[...\] kwietnia 1972 r. prowadzone było przez Kolegium tylko jedno postępowanie nadzorcze. Świadczy o tym chociażby fakt, że Kolegium zawiesiło i podjęło jedno i to samo postępowanie w tej sprawie (vide: postanowienia z \[...\] października 2010 r., nr \[...\] oraz pkt 1 decyzji z \[...\] listopada 2016 r., nr \[...\] wraz z ich uzasadnieniami), a jedynie umorzyło je, oddzielnymi decyzjami, w częściach dotyczących najpierw działki nr \[...\], a następnie działki nr \[...\]. Ponadto w wytycznych Sądu znalazło się wskazanie dotyczące konieczności merytorycznego rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w jego całokształcie (bez ograniczeń co do jakiejkolwiek działki ewidencyjnej). A zatem wytyczne Sądu wydane w przedmiotowej sprawie, odnosiły się również do postępowania nadzorczego w zakresie działki nr \[...\], skoro również i ona była objęta zakresem postępowania zainicjowanego wnioskiem Parafii z \[...\] grudnia 2008 r. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Kolegium całkowicie pominęło ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 15 listopada 2018 r., skoro ponownie rozpatrując niniejszą sprawę uznało, że na mocy art. 38g ust. 2 ustawy roszczenia Parafii wygasły. Sąd w uzasadnieniu wyroku z 15 listopada 2018 r. wypowiedział się w sposób nie budzący wątpliwości, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej zgłoszone przez Parafie nie jest roszczeniem wymienionym w art. 38a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a co za tym idzie nie miały w takim przypadku zastosowania dalsze przepisy tejże ustawy regulujące kwestie zawieszenia czy wygaśnięcia roszczenia (art. 38d ust. 4 oraz 38g ust. 1 i 2 ww. ustawy). W konsekwencji powyższego błędnego założenia, Kolegium uznało następnie, że postępowanie nadzorcze zainicjowane przez Parafie wobec decyzji dekretowej z 1972 r. w części dotyczącej działki nr \[...\], należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., czym organ naruszył również i ten przepis prawa. Rację należy zatem przyznać Parafii, że obecne umorzenie postępowania przez Kolegium nastąpiło ponownie w oparciu o ta samą wykładnie przepisów uznaną w prawomocnym wyroku Sądu za błędną. Powyższe przesadza, zdaniem Sądu, o zasadności zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez organ art. 9 oraz 10 k.p.a., Sąd ocenił ten zarzut również jako nietrafiony. Zdaniem Sądu, pomimo braku końcowego zawiadomienia Parafii o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, strona nie doznała uszczerbku w zakresie przysługujących jej gwarancji procesowych. Zauważyć bowiem należy, że w piśmie z \[...\] września 2020 r. Parafia przesłała do Kolegium stanowisko w sprawie. W swoim wystąpieniu Parafia powołała się w zasadzie na te same okoliczności, na które powoływała się w toku całego postępowania nadzorczego, nie zgłaszając przy tym żadnych nowych wniosków dowodowych. A zatem wydanie zaskarżonej decyzji przez organ nie uniemożliwiło stronie podjęcie jakiejkolwiek czynności procesowej, co skutkuje tym uznaniem, że nie można w tym przypadku mówić o naruszeniu, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględni ocenę prawną niniejszej sprawy wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2249/17 i następnie rozpatrzy sprawę merytorycznie. Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

27 stycznia 2021

Symbol z opisem

[6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6076-sprawy-objete-dekretem-o-gruntach-warszawskich)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Bożena Marciniak Iwona Ścieszka Łukasz Trochym /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002325)  
art. 153, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2 · Dz.U. 2019 poz. 2325
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000256)  
art. 9, 10, 105 par. 1 · Dz.U. 2020 poz. 256
* [Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania - tekst jednolity.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20052311965)  
art. 38a · Dz.U. 2005 nr 231 poz. 1965

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 14/22 - Wyrok NSA z 2025-03-06](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-14-22-wyrok-nsa-z-2025-03-06--i-osk-14-22)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 1933/20 · 19 maja 2021Postanowienie WSA w Warszawie z 19 maja 2021 r., I SA/Wa 1933/20 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1933-20-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-1933-20)
* [Sygnatura: I SO/Wa 1/21 · 19 maja 2021Postanowienie WSA w Warszawie z 19 maja 2021 r., I SO/Wa 1/21 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-so-wa-1-21-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-so-wa-1-21)
* [Sygnatura: I SA/Wa 169/21 · 19 maja 2021Wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2021 r., I SA/Wa 169/21 – sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-169-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-169-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/CC1AA90D6E)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-170-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-05-19--i-sa-wa-170-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B170%252F21.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B19%2Bmaja%2B2021.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCon%25C4%2585%2Bdecyzj%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B170%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
