Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 1159/16

Wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r., I SA/Wa 1159/16 – reforma rolna

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

15 listopada 2016

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] czerwca 2016 r. nr \[...\] w przedmiocie zwrotu wniosku oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1159%252F16.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B15%2Blistopada%2B2016.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1159%252F16)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z \[...\] czerwca 2016 r. nr: \[...\] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z \[...\] kwietnia 2016 r. nr \[...\] o zwrocie R. G. jego wniosku o zwrot w naturze bezprawnie przejętych nieruchomości \[...\] i \[...\] oraz wypłatę należnego odszkodowania za mienie rozparcelowane i sprzedane przez Agencję Nieruchomości Rolnych i Agencję Rolną Skarbu Państwa. Postanowienie z \[...\] czerwca 2016 r. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej spraw. Pismem z \[...\] marca 2016 r. R. G. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o "zwrot bezprawnie przejętych nieruchomości rolnych \[...\] i \[...\] w naturze oraz wypłatę należnego odszkodowania za mienie rozparcelowane i sprzedane przez Agencję Nieruchomości Rolnych i Agencję Rolną Skarbu Państwa." Do wniosku dołączył zaświadczenie z Archiwum Państwowego, którym potwierdzano, że majątek o pow. \[...\] ha w miejscowości \[...\], którego przedwojennym właścicielem była K. K. został przejęty na cele reformy rolnej, oraz że na taki cel przejęty został także majątek o pow. \[...\] ha w miejscowości \[...\], którego właścicielem był z kolei Z. G. Zgłaszając powyższe żądanie zarzucał także Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezczynność, która miała polegać na niewydaniu aktu normatywnego, o którym mowa w art. 7 ustawy z 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U Nr 97, poz. 1051), określającego zasady wypłat rekompensaty z tytułu utraty prawa własności lasów, złóż kopalin, jezior i zbiorników wodnych. W tym stanie rzeczy postanowieniem z \[...\] kwietnia 2016 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z \[...\] czerwca 2016 r. r.., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił R. G. jego wniosek. W motywach tego rozstrzygnięcia Minister wywodził, że własność jest instytucją prawa cywilnego i spory jej dotyczące są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 k.p.c. Mogą więc być rozstrzygane tylko na zasadach określonych w art. 2 § 1 i 3 k.p.c. Wyłączenie drogi postępowania przed sądem powszechnym musi natomiast wynikać z powszechnie obowiązującego przepisu prawa, a w konsekwencji przeniesienia tych kompetencji na organ administracji publicznej nie można domniemywać. Wymienione przepisy natomiast jednoznacznie wskazują, że Minister nie jest podmiotem właściwym do rozpoznania zgłoszonego żądania dotyczącego wypłaty odszkodowania i zwrotu w naturze nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Odnosząc się z kolei do zarzutu bezczynności w podejmowaniu aktu normatywnego, o którym mowa w art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, organ zwracał uwagę, że kompetencja do ewentualnego podjęcia w tym zakresie działań legislacyjnych jak też ewentualne uchwalenie ustaw reprywatyzacyjnych leży w kompetencji Sejmu i Senatu. Na postanowienie z \[...\] czerwca 2016 r. R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jego uchylenia jak też uchylenia poprzedzającego go postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z \[...\] kwietnia 2016 r. Domagał się ponadto wydania decyzji w sprawie jego wezwania z \[...\] marca 2016 r. lub przesłania tegoż wezwania zgodnie z właściwością organowi tworzącemu prawo (np. Prezesowi Rady Ministrów); stwierdzenia bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, polegającej na: niewydaniu aktu normatywnego, o którym mowa art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r., a także niewydaniu aktów przyznających odszkodowanie za mienie zabrane na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.) oraz nieprzygotowaniu ustawy reprywatyzacyjnej. Wnosił także o zbadanie zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa, dopatrując się dyskryminacji takich jak on osób w stosunku do innych grup społecznych - takich jak kościół katolicki i inne związki wyznaniowe, obywateli innych państw, którzy na mocy umów międzynarodowych o uregulowaniu roszczeń z tytułu przejętych majątków otrzymali odszkodowanie. Podnosił nadto zarzut braku skutecznego środka odwoławczego do właściwych organów państwowych w sprawie przejęcia nieruchomości rolnych przez Polskę Ludową. Wskazywał również, iż zwracając podanie Minister nie załączył go fizycznie do postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając podniesione zarzuty za niezasadne. Nie zgadzał się również z argumentem skarżącego, że pozbawiony on został prawa do odszkodowania za niezgodne z prawem przejęcie nieruchomości rolnych, zwracając uwagę, że takie odszkodowanie możliwe będzie do uzyskania po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu administracyjnym, że sporne nieruchomości nie podpadały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z żądaniem wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia skarżący wystąpił do Wojewody \[...\] w dniu \[...\] lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył co następuje: na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się wyłącznie do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie rozstrzyga natomiast co do istoty sprawy, w której dany akt był wydany. Uwaga ta jest konieczna, ze względu na oczekiwanie skarżącego, by to Sąd wydał decyzję w sprawie objętej jego wnioskiem, względnie przekazał jego podanie organowi uprawnionemu do zgłoszenia inicjatywy legislacyjnej w sprawach przezeń sygnalizowanych, czy też rozważał na ile brak stosownych unormowań ustawowych dotyczących materii związanej z reprywatyzacją nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej, prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości względem prawa na tle innych podmiotów poszkodowanych w przeszłości aktami nacjonalizacyjnymi. Dokonując natomiast w ramach ww. kryteriów oceny zakwestionowanego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Postanowieniem tym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał w mocy własne postanowienie z \[...\] maja 2014 r. o zwrocie R. G. jego wniosku o zwrot przejętych na własność Państwa nieruchomości rolnych \[...\] i \[...\] oraz wypłatę odszkodowania za szkody wyrządzone późniejszym zadysponowaniem przez państwo przejętymi nieruchomościami. Podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia był art. 66 § 3 k.p.a., który to przepis stanowi, że w sytuacji gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenia. Przyczyną zwrotu podania R. G. było zaś stwierdzenie przez organ centralny, że sprawa nim objęta nie może być rozstrzygnięta w drodze postępowania administracyjnego, gdyż ma charakter cywilny. Dla oceny legalności powyższego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem charakter sprawy, z którą zwrócił się on do organu. Analiza treści jego podania z \[...\] marca 2016 r. wskazuje natomiast, że oczekiwał on od Ministra podjęcia władczego rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości przejętych na rzecz Państwa w trybie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej a także orzeczenia o odszkodowaniu za tę ich część, która została przez Skarb Państwa (a dokładniej rzecz ujmując przez jego statio fisci) zbyta na rzecz osób trzecich, a przez to nie może zostać zwrócona w naturze. Są to więc z jednej strony roszczenia windykacyjne przewidziane w art. 222 § 1 k.c., z drugiej zaś roszczenia, o których mowa w art. 417 tudzież art. 4171 kc. Ten katalog spraw przynależy zaś bez wątpienia do kategorii spraw cywilnych w rozumieniu art. 1 k.p.c., które ze swej istoty podlegają rozpoznaniu przed sądami powszechnymi (art. 2 § 1 k.p.c.), a nie organami administracji publicznej. W obowiązującym porządku prawnym brak jest bowiem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które pozwalałyby na gruncie procedury administracyjnej orzekać zarówno o zwrocie nieruchomości rolnych przejętych na podstawie dekretu PKWN z 6 wrześnie 1944 r, jak też o odszkodowaniu za te nieruchomości, względnie szkody wyrządzone ich bezprawnym przejęciem. A tylko wówczas - jak słusznie zauważał Minister - byłaby w tym zakresie dopuszczalna droga administracyjna. Jedynym natomiast możliwym trybem odzyskania całości lub części takich nieruchomości, przy wykorzystaniu procedury administracyjnej, jest uzyskanie rozstrzygnięcia wskazującego, że nie podpadają one pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu (o ile oczywiście w tym trybie doszło do ich przejęcia). To jednak wymaga złożenia w tym zakresie przez podmiot ku temu legitymowany od organu wojewódzkiego, w trybie § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 10, poz. 51 ze zm.), stosownego wniosku. Taki też zresztą, jak wynika z odpowiedzi na skargę, skarżący złożył. Dopiero po uzyskaniu takiego rozstrzygnięcia, zaktualizuje się kwestia odszkodowawcza, która jednak także wówczas będzie rozstrzygana przez sąd powszechny. W sytuacji zatem gdy sprawy objęte podaniem strony podlegają kognicji sądu powszechnego, organ administracji publicznej nie ma prawnej możliwości ich merytorycznego załatwienia, ani też przekazania na zasadzie art. 65 § 1 k.p.a. innemu organowi administracji publicznej. Takowy wszak nie istnieje. Zobligowany jest więc z mocy art. 66 § 3 k.p.a. do zwrotu podania dotyczącego tego rodzaju spraw stronie je wnoszącej. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a to oznacza, że podjęte na tej podstawie postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z \[...\] kwietnia 2016 r. zwracające R. G. podanie i utrzymujące je w mocy postanowienie tegoż organu z \[...\] czerwca 2016 r. odpowiadają prawu, a skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Krańcowo wyjaśnić należy (w związku z podniesionym w skardze zarzutem braku fizycznego zwrotu podania), że z treści normatywnej art. 66 § 3 k.p.a. nie wynika – jak zdaje się uważać skarżący - obowiązek zwrotu w naturze podania osobie go wnoszącej wraz z wydaniem w tym przedmiocie postanowienia. Zwrot podania, o którym mowa w tym przepisie nie odnosi się bowiem do fizycznego wyłączenia pisma z akt sprawy i oddania go stronie, tylko do podjęcia jurysdykcyjnego aktu o jego zwrocie, a więc zastosowania przewidzianej prawem instytucji procesowej. Podobny pogląd w aspekcie instytucji zwrotu obarczonego brakami formalnymi pozwu wyraził na gruncie art. 130 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy w wzroku z dnia 19 grudnia 2013 r. II CSK 226/13 (Lex nr 1422112) wywodząc, że "wskazane w art 130 § 2 zdanie drugie k.p.c. pojęcie "zwrotu pisma" powodującego brak skuteczności takiego pisma nie odnosi się do fizycznego wyłączenia pisma z akt sprawy i oddania stronie, tylko do prawomocnego zarządzenia przewodniczącego o zwrocie pozwu." Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

9 sierpnia 2016

Symbol z opisem

[6290 Reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6290-reforma-rolna)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Dariusz Pirogowicz /sprawozdawca/ Magdalena Durzyńska /przewodniczący/ Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000718)  
art 151 · Dz.U. 2016 poz. 718

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 493/14 · 15 listopada 2016Postanowienie WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r., I SA/Wa 493/14 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-493-14-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15-2--i-sa-wa-493-14)
* [Sygnatura: I SA/Wa 493/14 · 15 listopada 2016Postanowienie WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r., I SA/Wa 493/14 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-493-14-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15-3--i-sa-wa-493-14)
* [Sygnatura: I SA/Wa 493/14 · 15 listopada 2016Postanowienie WSA w Warszawie z 15 listopada 2016 r., I SA/Wa 493/14 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-493-14-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15-4--i-sa-wa-493-14)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/C5F357E503)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1159-16-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2016-11-15--i-sa-wa-1159-16#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B1159%252F16.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B15%2Blistopada%2B2016.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B1159%252F16)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
