Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 11/11

Wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2011 r., I SA/Wa 11/11 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

15 czerwca 2011

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] października 2010 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B11%252F11.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B15%2Bczerwca%2B2011.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B11%252F11)

## Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z \[...\] października 2010 r. nr \[...\], utrzymał w mocy własną decyzję z \[...\] czerwca 2010 r. nr \[...\], którą stwierdził, że decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. nr \[...\], w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę C. udziału \[...\] części własności zabudowanej nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr \[...\] i nr \[...\], obręb C., zapisanej w księdze wieczystej nr \[...\], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr \[...\], stanowiącej integralną część powyższej decyzji, została wydana z naruszeniem prawa, z uwagi na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych, zaś w części dotyczącej działki nr \[...\] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody \[...\] z dnia \[...\] lutego 1998 r. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji komunalizacyjnej Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. zwróciła się A.R.. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, iż doszło do komunalizacji mienia należącego do osób fizycznych, a nie mienia Skarbu Państwa. Organ nadzoru następnie ustalił, że z odpisu księgi wieczystej nr \[...\] wynika, iż do nieruchomości położonej w C. przy ul. \[...\] wpisani byli H.R. co do ¼ cz. – na mocy aktu notarialnego z \[...\] czerwca 1938 r. Rep.\[...\], P.T. co do ¼ cz. – na mocy aktu notarialnego z \[...\] maja 1950 r. Rep. \[...\] i Skarb Państwa co do 2/4 cz. - na mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z \[...\] lipca 1963 r. sygn. akt \[...\] oraz wyroku Sądu Najwyższego z \[...\] września 1964 r. sygn. akt \[...\]. Przedmiotowa decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. wydana została na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...), który stanowi, że mienie ogólnonarodowe należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 staje się w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zatem podstawową przesłanką komunalizacji mienia z mocy prawa na podstawie w/w przepisu jest to, aby stanowiło ono własność Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie tej ustawy. Podstawą do uznania przez Wojewodę \[...\] okoliczności, że Skarb Państwa był właścicielem spornej nieruchomości ozn. jako działki nr \[...\], nr \[...\] i nr \[...\] w udziale 2/4 części stanowiła księga wieczysta KW Nr \[...\]. Z odpisu skróconego księgi wieczystej KW Nr \[...\], wydanego według stanu na dzień 19 stycznia 1993 r. wynika, iż podstawą wpisu Skarbu Państwa w miejsce T.M. w udziale 2/4 części były: wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z \[...\] lipca 1963 r. sygn. akt \[...\] i wyrok Sądu Najwyższego w W. z \[...\] września 1964 r. sygn. akt \[...\]. Z wyroku Sądu Najwyższego z \[...\] września 1964 r., sygn. akt \[...\] wynika, iż przepadek dotyczył ½ części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej przy Sądzie Powiatowym w C. pod poz. KW nr \[...\], położonej w C. \[...\] pod nr \[...\], której innym oznaczeniem jest \[...\], co wynika z pisma Urzędu Wojewódzkiego z \[...\] listopada 1964 r. Aktualnie nieruchomość położona przy ul. \[...\] odpowiada działce nr \[...\], co wynika m.in. z pisma Urzędu Miasta C. z \[...\] maja 2009 r. znak: \[...\]. Zatem na mocy w/w wyroków przepadek 2/4 części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa dotyczył jedynie działki ozn. Nr \[...\] położonej przy ul. \[...\]. Prowadzi to do wniosku, iż działki nr \[...\] i nr \[...\] nie stanowiły w udziale 2/4 części mienia ogólnonarodowego lecz były własnością osoby fizycznej. W związku z powyższym decyzja Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. w części odnoszącej się do udziału 2/4 części nieruchomości ozn. jako działki nr \[...\] i nr \[...\] narusza art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) w sposób rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie organ podkreślił, iż art. 156 § 2 kpa, stanowi m.in., że nie stwierdza się nieważności decyzji gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W niniejszej sprawie nieodwracalny skutek prawny, uniemożliwiający eliminację z obrotu prawnego decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. w części dotyczącej działek nr \[...\] i nr \[...\], wywołała umowa zniesienia współwłasności z \[..\] stycznia 2006 r. Rep. A nr \[...\], na mocy której D.R., D.R., M.K., B.K., G.R., A.R. oraz przedstawiciele Gminy Miasto C. dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że zabudowana działka nr \[...\] o pow. \[...\] m2 położona w C. przy ul. \[...\] stanowić będzie własność Gminy Miasto C., natomiast zabudowane działki nr \[...\] i nr \[...\], położone w C. przy ul. \[...\] i nr \[...\] o łącznej pow. \[...\] m2 stanowić będą współwłasność D.R., D.R., M.K., B.K., G.R. i A.R. w odpowiednich udziałach. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z \[...\] czerwca 2007 r. Rep. A Nr \[...\] wynika, że Gmina Miasto C. sprzedała działkę Nr \[...\] z obrębu \[...\], położoną w C. przy ul. \[...\], E.J., a ta darowała tę działkę T.M. aktem notarialnym z \[...\] lipca 2007 r. Rep. A Nr \[...\]. Odnośnie działki nr \[...\] organ nadzoru wskazał, że tytuł własności po stronie Skarbu Państwa w udziale ½ cz. nieruchomości potwierdzają: powołany wyrok Sądu Najwyższego z \[...\] września 1964 r. sygn. akt \[...\], jak również kopia pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z \[...\] czerwca 1967 r. Nr \[...\], z której wynika, iż Państwowe Biuro Notarialne w C. zgodnie z w/w wyrokiem dokonało wpisu w ½ części jako właściciela Skarb Państwa. Ponadto w piśmie tym wskazano, iż w dniu 1 grudnia 1964 r. przekazano nieodpłatnie ½ części w/w nieruchomości Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. protokołem zdawczo-odbiorczym. Z kolei z pisma Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w C. z \[...\] grudnia 1964 r. znak: \[...\] kierowanego do Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w C. wynika, iż Wydział GKiM polecił przejąć w zarząd i administrację nieruchomość położoną w C. przy ul. \[...\] nr \[...\] stanowiącą w ½ części własność Skarbu Państwa, co też nastąpiło na mocy protokołu zdawczo-odbiorczego spisanego w dniu \[...\] grudnia 1964 r. przez Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w C.. Z powyższego wynika w ocenie organu, iż udział 2/4 części działki nr \[...\], w dacie komunalizacji stanowił mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...), zatem Wojewoda \[...\] w tej części nie naruszył prawa. W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z \[...\] października 2010 r. nr \[...\] A.R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie w całości nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że decyzja Wojewody \[...\] komunalizująca "naszą prywatną własność" winna być wycofana z obiegu prawnego jako wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy stwierdzić, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, decyzja komunalizacyjna Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. nie obejmowała całej nieruchomości położonej w C. przy ul. \[...\], oznaczonej w ewidencji gruntów nr \[...\], nr \[...\] i nr \[...\] ale tylko udział w 2/4 części, co do którego w księdze wieczystej nr KW \[...\], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., wpisany był jako właściciel T.M. a w dacie komunalizacji – Skarb Państwa. Zatem decyzja ta nie dotyczyła udziału w ¼ części, której współwłaścicielem był ojciec skarżącej H.R. jak i udziału w ¼ części, co do którego jako współwłaściciel była wpisana J.T.. W toku postępowania nadzorczego organ ustalił, że wyrok Sądu Najwyższego z \[...\] września 1964 r. sygn akt \[...\], którym orzeczono wobec T.M. karę dodatkową przepadku mienia dotyczył udziału w 2/4 części ale tylko w działce nr \[...\] objęty księgą wieczystą KW nr \[...\], a nie w całej nieruchomości. Zatem w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. udział w 2/4 części w działkach oznaczonych nr \[...\] i nr \[...\] nie stanowił własności Skarbu Państwa i wobec tego nie podlegał komunalizacji. W tej części decyzja komunalizacyjna zapadła więc z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności w tej części, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednakże nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji mimo wystąpienia pozytywnej przesłanki z art. 156 § 1 kpa, jeżeli wystąpiła negatywna przesłanka z § 2 tego przepisu. Taką negatywną przesłanką jest to, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W tej sytuacji organ nadzoru nie stwierdza nieważności decyzji lecz, zgodnie z art. 158 § 2 kpa, ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że nieodwracalny skutek prawny decyzji to taki skutek, którego organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swoich kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym (uchwała S.N. z 28.05.1992 r. III AZP 4/92 - opublik. OSN CP1992, Nr 12, poz. 211, uchwała NSA z 9.11.1998 r. OPK 4-7/98 – opublik. ONSA1999, Nr 1, poz. 13,uchwała NSA z 20.03.2000 r. OPS 14/99 – opublik. ONSA 2000, Nr 3, poz. 93, wyrok NSA z 31.03.2000 r. I SA 235/99, Lex nr 54434). W niniejszej sprawie doszło do zawarcia umowy zniesienia współwłasności objętej księgą wieczystą KW Nr \[...\], zawartej w formie aktu notarialnego dnia \[...\] stycznia 2006 r. (akt not. Rep. A nr \[...\]), na mocy której Gmina Miasto C. stała się wyłącznym właścicielem działki nr \[...\], zaś działki nr \[...\] i nr \[...\] stały się wyłączną współwłasnością osób fizycznych, w tym i skarżącej A.R.. Po tym nastąpił dalszy cywilnoprawny obrót działką nr \[...\] w ten sposób, że gmina zbyła tę działkę E.J. a ta darowała działkę T.M. Wobec tego, że doszło do czynności cywilnoprawnych, rozporządzających działkami nr \[...\] i nr \[...\] w formie aktu notarialnego, a czynności tych organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach postępowania administracyjnego, to możliwe było tylko ograniczenie się organu nadzoru do stwierdzenia, iż decyzja komunalizacyjna Wojewody \[...\] z \[...\] lutego, w części dotyczącej udziału w 2/4 części w działkach nr \[...\] i nr \[...\], została wydana z naruszeniem prawa. Również zgodne z prawem jest rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji a dotyczące komunalizacji w 2/4 części we współwłasności działki nr \[...\]. Prawidłowo organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z \[...\] lutego 1998 r. w tym zakresie. Jak to zostało wyżej wyjaśnione Skarb Państwa został ujawniony w księdze wieczystej nr \[...\] jako współwłaściciel tej działki na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego z \[...\].09.1964 r. orzekającego przepadek mienia skazanego T.M.. Tak więc w dacie komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. Skarb Państwa był współwłaścicielem w 2/4 części w działce nr \[...\] zatem mienie to podlegało komunalizacji. Nie zachodzą więc przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody \[...\] z \[...\] lutego 1998 r. w części dotyczącej udziału w działce nr \[...\]. W toku postępowania nadzorczego nie zostało wykazane, że domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece odnośnie wpisu prawa współwłasności Skarbu Państwa w działce nr \[...\] zostało obalone. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

3 stycznia 2011

Symbol z opisem

[6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6100-nabycie-mienia-panstwowego-z-mocy-prawa-przez-gmine)

Hasła tematyczne

Komunalizacja mienia

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Emilia Lewandowska /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Dargas Przemysław Żmich

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19900320191)  
art. 5 ust. 1 · Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 2104/11 - Wyrok NSA z 2013-04-18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2104-11-wyrok-nsa-z-2013-04-18--i-osk-2104-11)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 522/11 · 9 czerwca 2011Wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2011 r., I SA/Wa 522/11 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-522-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-09--i-sa-wa-522-11)
* [Sygnatura: I SA/Wa 181/11 · 9 czerwca 2011Wyrok WSA w Warszawie z 9 czerwca 2011 r., I SA/Wa 181/11 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-181-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-09--i-sa-wa-181-11)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1605/10 · 31 maja 2011Wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2011 r., I SA/Wa 1605/10 – nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1605-10-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-05-31--i-sa-wa-1605-10)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/794519C059)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-11-11-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2011-06-15--i-sa-wa-11-11#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B11%252F11.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B15%2Bczerwca%2B2011.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B11%252F11)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
