Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Wa 103/19

Wyrok WSA w Warszawie z 26 marca 2019 r., I SA/Wa 103/19 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia

Wynik

Oddalono skargę

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Data orzeczenia

26 marca 2019

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego \[...\] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia \[...\] maja 2018 r. nr \[...\] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B103%252F19.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bmarca%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B103%252F19)

## Uzasadnienie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z \[...\] maja 2018 r. nr \[...\] utrzymał w mocy decyzję Wojewody \[...\] z \[...\] marca 2018 r. nr \[...\] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo \[...\] mienia Skarbu Państwa, w skład którego wchodzi prawo własności nieruchomości położonych w gminie \[...\] , oznaczonych jako działki nr nr \[...\] z obrębu \[...\] \[...\], wykazanej na karcie inwentaryzacyjnej nr \[...\], stanowiącej załącznik do decyzji, a zajętej pod część drogi wojewódzkiej nr \[...\]. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na wniosek z \[...\] stycznia 2018 r. Zarządu Dróg Wojewódzkich w \[...\] wszczęte zostało przed Wojewodą \[...\] postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo \[...\], w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) własności nieruchomości położonej w gminie \[...\], obrębie \[...\] oznaczonej jako działki nr nr \[...\], \[...\], zajętej pod drogę wojewódzką nr \[...\] relacji \[...\]. Wedle treści księgi wieczystej \[...\] nieruchomość ta w dniu \[...\] grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwo \[...\] w \[...\]. Tworzące ją działki znajdowały się w ww. dacie w pasie drogi publicznej – wojewódzkiej nr \[...\]. Do kategorii tej droga zaliczona została rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 1071). Zarząd drogą do 31 grudnia 1998 r. należał do Dyrekcji Dróg Publicznych w \[...\], a po reformie administracji drogowej do Zarządu Dróg Wojewódzkich w \[...\], któremu droga ta wraz z innymi, przekazana została protokołem zdawczo-odbiorczym z \[...\] grudnia 1998 r., sporządzonym w trybie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz.U. Nr 156, poz. 1027). Wobec takich ustaleń faktycznych, Wojewoda \[...\] decyzją z \[...\] maja 2018 r., działając na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r., stwierdził, że z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Zarządu Dróg Wojewódzkich w \[...\] , w skład którego wchodziły ww. działki, wykazane na karcie inwentaryzacyjnej stanowiącej załącznik do decyzji, stało się mieniem Województwa \[...\]. Organ wojewódzki ocenił, że w sprawie zaistniały przewidziane w art. 60 powołanej ustawy przesłanki potwierdzenia przejęcia ex lege przez województwo własności nieruchomości jako zajętej drogą wojewódzką. Odwołując się do treści art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14 poz. 60 ze zm.) - który to przepis regulował kwestię własności gruntów zajętych pod drogi w zależności od kategorii drogi publicznej - wywodził, iż w sytuacji gdy w stanie faktycznym występuje droga publiczna formalny zarząd (władanie) zastępowany jest z mocy samego prawa przez zarząd faktyczny. Jest to wyjątek od reguły, zgodnie z którą pojęcie "władania" występujące w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie może być oderwane od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktyczne dysponowanie mieniem, będącym nieruchomością drogową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, stanowiło bowiem niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego (skutki te wynikały z mocy prawa). Od decyzji tej odwołało się Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo \[...\] kwestionując władania nieruchomościami przez jednostkę przejmowaną z dniem 1 stycznia 1990 r. na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej. W następstwie rozpoznania powyższego dowołania, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z \[...\] maja 2018 r., utrzymał decyzję Wojewody \[...\] w mocy, podzielając w całości prezentowane przez ów organ stanowisko, co do zastąpienia z mocy prawa formalnego zarządu, przez zarząd faktyczny w sytuacji, gdy nieruchomość zajęta jest drogą publiczną. Na powyższą decyzję Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo \[...\] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: 1\. art. art.:7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. nakazujących organowi prowadzącemu postepowanie dokonanie prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego oraz zebranie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego oraz jego oceny, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów; 2\. art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której mienie będące przedmiotem decyzji nie znajdowało się we władaniu jednostki organizacyjnej przejmowanej z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo \[...\] wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej (tj. ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa -Dz.U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten ustanawiał dwie przesłanki, których łączne zaistnienie prowadziło do nabycia ex lege z dniem 1 stycznia 1990 r. własności określonego składniki mienia Skarbu Państwa, przez jednostkę samorządu terytorialnego:1) przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności do tego mienia w dniu 31 grudnia 1998 r., 2) pozostawanie nieruchomości we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustaw kompetencyjnych oraz przepisów ustawy Przepisy wprowadzające (...). Władanie owo nie zostało zdefiniowane w ustawie, niemniej – jak zasadnie zwracał uwagę skarżący - przyjmuje się, iż chodzi w tym wypadku o rodzaj takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. A więc takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Władanie to co do zasady sprawowane jest w przewidzianej prawem formie tj. na podstawie tytułu prawnego takiego jak: użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Z tego też względu, nie można mówić o władaniu, w przypadku gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2001 r. sygn. akt I SA 1244/00, Lex nr 81993). Jednakże w odniesieniu do gruntów Skarbu Państwa zajętych drogami publicznymi brak takiego dokumentu nie może stanowić przeszkody dla uznania zaistnienia przesłanki władania. Tym bardziej, że z mocy samego prawa, tj. art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 zm.) - w jej w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., na tego rodzaju gruntach faktyczny zarząd sprawowały wówczas właściwe dyrekcje dróg publicznych, a to wykluczało zarząd nimi przez inne jednostki organizacyjne. Nie można również pomijać - na co słusznie wskazywały organy obu instancji – konsekwencji wprowadzenia z dniem 1 stycznia 1999 r do ustawy o drogach publicznych (na podstawie art. 52 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy kompetencyjnej) przepisu art. 2a, który wprost określił czyją własnością pozostają drogi publiczne, stanowiąc że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś gminne własność samorządu gminy, wojewódzkie województwa, a powiatowe powiatu. To z kolei implikuje wniosek, że żaden inny podmiot publicznoprawny, czy prywatny nie może być ich właścicielem. Zgodzić się zatem należy z organami obu instancji, że w sytuacji urządzenia na gruncie drogi publicznej (co ma miejsce w przypadku nieruchomości położonej w gminie \[...\], oznaczonej jako działki nr nr \[...\] z obrębu \[...\] ) formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpione przez zarząd faktyczny. Jest to - jak wskazuje się w orzecznictwie - wyjątek od reguły, zgodnie z którą pojęcie "władania" występujące w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie może być oderwane od tytułu prawnego będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni akceptuje podgląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażony w przywołanym w decyzji Wojewody \[...\] wyroku z 20 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1109/13, iż faktyczne dysponowanie mieniem-nieruchomością drogową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego (skutki wynikały z mocy prawa) i stanowiło przesłankę do zastosowania art. 60 ww. ustawy. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy władanie to potwierdza sporządzony w trybie § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz.U. Nr 156, poz. 1027) protokół zdawczo odbiorczy z \[...\] grudnia 1998 r. nr \[...\], którym przekazano Zarządowi Województwa \[...\] drogę wojewódzka nr \[...\]. Protokół ów, stanowi bowiem dokument urzędowy rozumieniu art. 76 k.p.a., określający stan władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki organizacyjne przejmowane z dniem 1 stycznia 1999 r. przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego, co przesądził skład 7 sędziów NSA w uchwale z \[...\] kwietnia 2006 r. \[...\] (\[...\]) Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość, stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa i zajęta była drogą publiczną – wojewódzką (co jest okolicznością niesporną), i pozostawała wówczas w faktycznym zarządzie jednostek drogowych (w tym wypadku Państwowej Dyrekcji Dróg Publicznych w \[...\]), to zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że określone w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przesłanki warunkujące przejęcie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności tej nieruchomości przez województwo, na terenie którego jest ona położona, zostały spełnione. Sformułowany zaś w skardze zarzut naruszenia tego przepisu uznać należy za niezasadny. Wbrew zarzutom skargi, w toku rozpoznawania i rozstrzygania sprawy nie doszło również do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy, w kluczowych dla zastosowania norm prawa materialnego elementach został ustalony w zgodzie z uregulowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, a dowody na których organy opierały te ustalenia ocenione zostały w sposób spełniający standard określony w art. 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 stycznia 2019

Symbol z opisem

[6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6102-nabycie-mienia-skarbu-panstwa-z-mocy-prawa-z-dniem-1-stycznia)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Sędziowie

Bożena Marciniak Dariusz Chaciński Dariusz Pirogowicz /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981330872)  
art. 60 ust. 1 · Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 151 · Dz.U. 2018 poz. 1302

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 2565/19 - Wyrok NSA z 2020-07-10](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2565-19-wyrok-nsa-z-2020-07-10--i-osk-2565-19)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 1713/18 · 21 marca 2019Wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2019 r., I SA/Wa 1713/18 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1713-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-21--i-sa-wa-1713-18)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1357/18 · 21 marca 2019Wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2019 r., I SA/Wa 1357/18 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1357-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-21--i-sa-wa-1357-18)
* [Sygnatura: I SA/Wa 52/19 · 21 marca 2019Wyrok WSA w Warszawie z 21 marca 2019 r., I SA/Wa 52/19 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-52-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-21--i-sa-wa-52-19)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4772C766BA)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-103-19-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-03-26--i-sa-wa-103-19#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FWa%2B103%252F19.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BWarszawie.%2BData%253A%2B26%2Bmarca%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FWa%2B103%252F19)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
