Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I SA/Ke 317/25

Wyrok WSA w Kielcach z 2 października 2025 r., I SA/Ke 317/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

Data orzeczenia

2 października 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr 150000/7/215708/2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 21 marca 2025 r. nr 150000/71/215708/2025.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FKe%2B317%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKielcach.%2BData%253A%2B2%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FKe%2B317%252F25)

## Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Zakład) decyzją z 28 kwietnia 2025 r. nr 150000/7/215708/2025 utrzymał w mocy decyzję własną z 21 marca 2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku S. W. o umorzenie części składek za miesiąc luty 2025 r. Organ ustalił, że strona 12 marca 2025 r. (data wpływu) wystąpiła z wnioskiem o umorzenie części składek za miesiąc luty 2025 r. Następnie, wskazując na treść przepisów art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2025 r., poz. 350, dalej: "u.s.u.s."), Zakład wyjaśnił, że nie mógł prowadzić postępowania w sprawie umorzenia "około połowy części składek za miesiąc luty 2025r.", ponieważ na dzień złożenia wniosku tj. 12 marca 2025 r. składka nie była jeszcze wymagalna i nie mogła być przedmiotem postępowania umorzeniowego, gdyż termin płatności składek za luty 2025 r. przypadał dopiero 20 marca 2025 r. Zważywszy na powyższe decyzją z 21 marca 2025 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek za miesiąc luty 2025 r. Pismem z 7 kwietnia 2025 r. wnioskodawca zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją Zakładu z 21 marca 2025 r. Zakład wyjaśnił, że w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek zobligowany jest rozpatrzyć go zgodnie z obowiązującymi zasadami dotyczącymi umarzania należności, które zostały uregulowane w u.s.u.s. Stwierdził, że poprzednio wydana decyzja organu jest prawidłowa. Na powyższą decyzję S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i wniósł o jej uchylenie. W treści pisma opisał swoją sytuację osobistą i zdrowotną oraz wskazał na uciążliwości wynikające z konieczności uiszczania danin publicznoprawnych przez płatników na rzecz ZUS. Końcowo wskazał na spór z Zakładem w zakresie należnych, a niewypłaconych mu przez organ środków pieniężnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie 2 października 2025 r. skarżący poparł skargę i ponownie opisał okoliczności związane ze złym stanem swojego zdrowia, spowodowanym urazem barku prawnego, który istotnie ogranicza jej sprawność i możliwości wykonywania pracy. Nadto złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów z zaświadczenia lekarskiego, skierowania i konsultacji ortopedycznej. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a.") postanowił odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W tak zakreślonych ramach prawnych sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej podniesionych. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o umorzenie części składek za miesiąc luty 2025 r. należnych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca w treści przywołanego wyżej przepisu art. 61a k.p.a. wprowadził w postępowaniu administracyjnym swego rodzaju postępowanie wstępne, mające na celu weryfikację warunków i możliwości wszczęcia postępowania, przy czym przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania muszą być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2020 r., sygn. akt: I OSK 2205/17). W realiach kontrolowanej sprawy przyczyną odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie przez organ, że nie można prowadzić postępowania w sprawie umorzenia "około połowy części składek za miesiąc luty 2025 r.", ponieważ na dzień złożenia wniosku tj. 12 marca 2025 r. składka nie była jeszcze wymagalna i nie mogła być przedmiotem postępowania umorzeniowego. Organ wyjaśnił bowiem, że termin płatności składek za luty 2025 r. przypadał dopiero 20 marca 2025 r. Zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 pkt 4 u,s.u.s. płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, nie później niż do 20 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników składek. Przepisy art. 47 ust. 1 u.s.u.s. wprowadzają terminy opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia wierzyciela do żądania zapłaty składek. Jak ustalono skarżący 12 marca 2025 r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie części składek za miesiąc luty 2025 r. Decyzja w pierwszej instancji wydana została 21 marca 2025 r. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia składki za luty 2025 r. (jej części) był brak wymagalności składki za ten miesiąc. Organ nie dostrzegł jednak, że decyzję wydał w dniu, kiedy składka ta już była wymagalna. Organ orzekając w drugiej instancji zaakceptował powyższą argumentację, choć -zestawiając wskazaną datę złożenia wniosku oraz wydania decyzji przez Zakład - odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła z naruszeniem art. 61a k.p.a. W ocenie Sądu, już na dzień orzekania przez organ nie istniała przedmiotowa przeszkoda do wszczęcia postępowania umorzeniowego, gdyż w świetle ww. przepisu prawa sporna składka z dniem 21 marca stała się wymagalna i organowi przysługuje uprawnienie do żądania jej zapłaty. Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie brak było uzasadnionych podstaw do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., albowiem wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu z 21 marca 2025 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny mieć na uwadze argumentację wskazaną powyżej i po wszczęciu postępowania rozpoznać wniosek skarżącego o umorzenie należności. Końcowo wyjaśnienia wymaga, że Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów z dokumentów, wskazanych i załączonych do pisma złożonego na rozprawie. Dowody te dotyczą sytuacji zdrowotnej skarżącego, która będzie oceniana dopiero po wszczęciu postępowania o umorzenie składek. Skarżący będzie uprawniony, a organ zobowiązany do oceny składanych przez stronę dowodów w kontekście zasadności umorzenia składki za luty 2025 r. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

15 lipca 2025

Symbol z opisem

[6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6536-ulgi-w-splacaniu-naleznosci-pienieznych-do-ktorych-nie-stosuje-sie-przepisow-ordynacji-podatkowej-art-34-i-34a-ustaw)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS

Sędziowie

Agnieszka Banach /sprawozdawca/ Andrzej Mącznik Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001267)  
art. 1 · Dz.U. 2024 poz. 1267
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 3 par 1, art. 134 par 1, art. 135 i art. 145 par 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2024 poz. 935
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 61a par 1 · Dz.U. 2024 poz. 572

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Łd 384/25 · 2 października 2025Wyrok WSA w Łodzi z 2 października 2025 r., III SA/Łd 384/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-384-25-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2025-10-02--iii-sa-ld-384-25)
* [Sygnatura: I SA/Rz 114/25 · 2 października 2025Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2 października 2025 r., I SA/Rz 114/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-rz-114-25-postanowienie-wsa-w-rzeszowie-z-2025-10-02--i-sa-rz-114-25)
* [Sygnatura: III SA/Łd 563/25 · 2 października 2025Wyrok WSA w Łodzi z 2 października 2025 r., III SA/Łd 563/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-563-25-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2025-10-02--iii-sa-ld-563-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/9C088DCD0E)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-ke-317-25-wyrok-wsa-w-kielcach-z-2025-10-02--i-sa-ke-317-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BSA%252FKe%2B317%252F25.%2BOrgan%253A%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw%2BKielcach.%2BData%253A%2B2%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BSA%252FKe%2B317%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
