Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OZ 234/13

Postanowienie NSA z 18 kwietnia 2013 r., I OZ 234/13

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

18 kwietnia 2013

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 18 kwietnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1401/12 o odrzuceniu skargi oraz odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. M. na działalność Burmistrza Miasta Pasłęk w przedmiocie zwrotu dokonanych wpłat postanawia: 1\. uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia, 2\. w uchylonym zakresie przekazać sprawę wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOZ%2B234%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bkwietnia%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bw%2Bcz%25C4%2599%25C5%259Bci%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOZ%2B234%252F13)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 1401/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie ze skargi S.M. na działalność Burmistrza P. w przedmiocie zwrotu dokonanych wpłat odrzucił skargę oraz jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z uzasadnienia wydanego orzeczenia wynika, że S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalność Burmistrza P. w sprawie zwrotu wpłaconych w przeszłości kwot na rzecz spółki Wodno-Ściekowej w P. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta P. wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do niezaspokojenia wysuwanych względem Gminy P. roszczeń z tytułu wpłat, dokonanych w przeszłości na rzecz Spółki Wodno-Ściekowej w P., nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013 r. odrzucił skargę oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg w zakresie enumeratywnie wyliczonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie nie była czynność z zakresu administracji publicznej, tym samym nie podlegała ona kontroli sądowoadministracyjnej. Sprawa o zapłatę ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że do rozpoznawania sporów wynikłych z żądania skarżącego właściwy jest sąd powszechny (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Tym samym może ona zostać rozpoznana wyłącznie na drodze postępowania cywilnoprawnego, a nie sądowoadministracyjnego. Sąd mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę S. M. odrzucił jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast odnosząc się do sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka bezzasadność zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. W ocenie Sądu tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wniesiona skarga nie należała bowiem do właściwości sądów administracyjnych i z tego względu podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił oraz z mocy art. 247 tej ustawy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. M. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji błędy formalne, merytoryczne i prawne i wniósł o wznowienie postępowania sądowego w jego sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), który uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 powołanej ustawy i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z przywołanego art. 246 § 1\. Stosownie do art. 247 prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 574, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06, ONSAiWSA 2006, nr 4 poz. 102). Powyższa konstatacja nie oznacza jednak zasadności podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. W ocenie Sądu I instancji bezzasadność skargi wniesionej przez S. M. wyraża się w tym, że sprawa o zapłatę ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że do rozpoznawania sporów wynikłych z żądania skarżącego właściwy jest sąd powszechny (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Tym samym, może ona zostać rozpoznana wyłącznie na drodze postępowania cywilnoprawnego, a nie sądowoadministracyjnego. Ta okoliczność stanowiła przesłankę uznania skargi za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i jej odrzucenia postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2013 r. Należy stwierdzić, że powoływanie się przez Sąd I instancji na bezzasadność skargi, rozumianą jako jej niedopuszczalność, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy i jednoczesne wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi oznacza faktycznie badanie przez Sąd I instancji zasadności tego postanowienia. Takie działanie Sądu I instancji jest niedopuszczalne, bowiem mogłoby prowadzić do pozbawienia strony możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (art. 173) i naruszało wyłączną kompetencję Naczelnego Sądu Administracyjnego do oceny jej zasadności. Sąd I instancji nie jest władny do oceny zasadności środka odwoławczego, jak i oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy z powołaniem się na oczywistą bezzasadność środka odwoławczego bądź też oczywistą bezzasadność skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 201/06). Na bezzasadność skargi Sąd I instancji może powoływać się, rozstrzygając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w toku postępowania przed Sądem I instancji. Natomiast przy jednoczesnym wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi z uwagi na jej niedopuszczalność (art. 58 § 1) Sąd I instancji nie może na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówić przyznania prawa pomocy z powołaniem się na oczywistą bezzasadność skargi rozumianą jako niedopuszczalność skargi. W rozpoznawanej sprawie oddalenie wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy nastąpiło z tej samej przyczyny co odrzucenie skargi. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd I instancji winien ponownie ocenić wniosek strony w świetle przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem oddalenie wniosku może w tym stanie rzeczy nastąpić tylko przy braku przesłanek określonych w tym przepisie. Dodatkowo jedynie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 173 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, a takim jest postanowienie o odrzuceniu skargi, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący skorzystał z tego środka prawnego. W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył jedynie zażalenie, które jest środkiem odwoławczym od postanowień niekończących postępowania w sprawie, czyli w niniejszej sprawie od postanowienia o odmowie przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W tej sytuacji przypomnieć jedynie należy, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, to może ona ubiegać się o przywrócenie przez Sąd terminu do dokonania tej czynności (wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi) na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli oczywiście spełnia przesłanki zawarte w tym przepisie, czyli nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

25 marca 2013

Symbol z opisem

645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652

Hasła tematyczne

Prawo pomocy

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Iwona Kosińska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120000270)  
art. 3 § 2, art. 58 § 1 pkt 1, 247 · Dz.U. 2012 poz. 270

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Ol 1401/12 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2013-01-18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-ol-1401-12-postanowienie-wsa-w-olsztynie-z-2013-01-18--ii-sa-ol-1401-12)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 686/13 · 18 kwietnia 2013Postanowienie NSA z 18 kwietnia 2013 r., I OSK 686/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-686-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-osk-686-13)
* [Sygnatura: I OSK 685/13 · 18 kwietnia 2013Postanowienie NSA z 18 kwietnia 2013 r., I OSK 685/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-685-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-osk-685-13)
* [Sygnatura: IV SA/Wr 179/13 · 18 kwietnia 2013Postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 kwietnia 2013 r., IV SA/Wr 179/13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wr-179-13-postanowienie-wsa-we-wroclawiu-z-2013-04-18--iv-sa-wr-179-13)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5D2DFCD0C0)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-234-13-postanowienie-nsa-z-2013-04-18--i-oz-234-13#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOZ%2B234%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bkwietnia%2B2013.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bw%2Bcz%25C4%2599%25C5%259Bci%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOZ%2B234%252F13)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
