Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OZ 16/26

Postanowienie NSA z 4 lutego 2026 r., I OZ 16/26 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

4 lutego 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Wielkopolskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 816/25 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta i Gminy S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 września 2025 r. nr SN-III.7570.274.2025.11 w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod drogę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOZ%2B16%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B4%2Blutego%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOZ%2B16%252F26)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 816/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu wniosku, Miasta i Gminy S. (dalej: "Skarżąca") wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 17 września 2025 r. w przedmiocie odszkodowania za grunty przejęte pod drogę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty S., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia 14 maja 2025 r. ustalającą od Skarżącej na rzecz J. J. odszkodowanie w wysokości 641.564,70 złotych z tytułu przeniesienia na rzecz Skarżącej praw własności do nieruchomości, tj. działki nr ew. \[...\] w \[...\], gm. \[...\]. Sąd I instancji wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji przywołał art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej: "u.g.n.") i wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311, dalej: "u.z.r.i.d."). Wskazał, że zgodnie z art. 23 u.z.r.i.d., w sprawach nieuregulowanych w rozdziale poświęconym nabywania nieruchomości, gdzie mowa jest także o ustalaniu i wypłacaniu odszkodowania, stosuje się przepisy u.g.n. Podał, że ustawodawca w art. 23 u.z.r.i.d. wskazał na stosowanie przepisów u.g.n., co oznacza, że należy stosować je wprost, a więc i przepis art. 9 u.g.n. Dodał, że ostatni z powołanych przepisów stanowi: "W sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie". Wśród przepisów objętych działem III u.g.n. są przepisy o odszkodowaniu. Z tego też względu, zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 9 u.g.n. w zw. z art. 23 u.z.r.i.d. Sąd zauważył, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby wydano postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niedopuszczalna jest odmowa uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowanego do sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Wojewoda Wielkopolski, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1\. art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 9 u.g.n., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, że z uwagi na fakt, że Wojewoda Wielkopolski nie wstrzymał z urzędu wykonalności zaskarżonej decyzji, zaszła konieczność wstrzymania wykonania rzeczonej decyzji przez Sąd; 2\. art. 9 u.g.n. w zw. z art. 132 ust. 1a u.g.n. oraz w zw. z art. 23 u.z.r.i.d., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego podlegało wstrzymaniu z urzędu na podstawie art. 9 u.g.n., podczas gdy w stosunku do tej decyzji, z uwagi na spełnienie przez nią warunków, o których mowa w art. 132 ust. 1a u.g.n. - art. 9 u.g.n. nie stosuje się; 3\. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się do przesłanek warunkujących udzielenie tymczasowej ochrony, tj. wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na argumentacji dotyczącej art. 9 u.g.n. Wobec powyższego Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W sytuacji zatem, gdy organ administracyjny nie wykonał obowiązku nałożonego przez art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku o wstrzymanie, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. W ocenie Sądu I instancji taka sytuacja nastąpiła w rozpoznawanej sprawie, a więc ma zastosowanie przepis art. 9 u.g.n. w zw. z art. 23 u.z.r.i.d. Wnoszący zażalenie podnosił natomiast, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie stanowiącej wyjątek, o którym mowa w art. 9 u.g.n. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że Starosta S., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydał 27 września 2023 r. decyzję nr 376/2023 r., którą udzielił Burmistrzowi Miasta i Gminy S., w zakresie budowy drogi gminnej, zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na "Budowie połączenia drogowego łączącego drogę gminną nr \[...\] z drogą wojewódzką nr \[...\] wraz z infrastrukturą towarzysząca, kategoria obiektu(-ów): XXV, XXVI. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Na podstawie powyższej decyzji na własność Gminy S. przeszła m.in. działka nr \[...\] (wydzielona z działki nr \[...\]), będąca własnością J. J. Bezsporne przy tym jest, że w powołanej decyzji nie przewidziano odszkodowania, a odszkodowanie za ww. działkę ustalono na rzecz ww. odrębną decyzją Starosty S. z 14 maja 2025 r. W tej sytuacji zasadnie wnoszący zażalenie zauważył, że decyzja organu odwoławczego została wydana w sprawie, o której mowa w art. 132 ust. 1a u.g.n., tj. w sprawie, w której wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdyż za taką, stosownie do treści art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., uznać należy decyzję z 14 maja 2025 r. W myśl, bowiem art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Istotnie, w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał jako podstawy prawnej art. 132 ust. 1a u.g.n., jednakże jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach decyzja o ustaleniu odszkodowania wydana została w oparciu o m.in. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. i była odrębną decyzją od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Nie można także pominąć, że w komparycji decyzji Starosty S. z 14 maja 2025 r. ustalającej odszkodowanie przywołano rzeczony art. 132 ust. 1a u.g.n. Dodatkowo na końcu uzasadnienia powyższej decyzji (str. 14) wskazano "Stosownie do treści art. 132 ust. 1a u.g.n. w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna". Podkreślić należy, że art. 9 u.g.n. wymienia katalog spraw, co do których zostało wyłączone jego stosowanie. Do takich należą m.in. sprawy, w których na podstawie art. 132 ust. 1a u.g.n. wydano odrębną decyzję odszkodowawczą. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie, ze względu na treść art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 132 ust. 1 i 1a u.g.n. przepis art. 9 u.g.n. nie może odnosić się do decyzji, o których mowa w tych przepisach. Został w nich bowiem określony sposób liczenia terminu do wypłaty odszkodowania, który odnosi się także do wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji o odszkodowaniu. Konieczność wypłaty odszkodowania w terminie określonym w tych przepisach czyni bezprzedmiotowym zastosowanie wstrzymania wykonania decyzji przewidziane w art. 9 u.g.n. (tak postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OZ 339/18 i z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I OZ 30/23 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiotowej sprawie może być dokonane na zasadach ogólnych przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę oceni zatem czy Skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 stycznia 2026

Symbol z opisem

[6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6180-wywlaszczenie-nieruchomosci-i-odszkodowanie-w-tym-wywlaszczenie-gruntow-pod-autostrade)

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 · Dz.U. 2024 poz. 935

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Gd 738/25 · 4 lutego 2026Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lutego 2026 r., II SA/Gd 738/25 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-738-25-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2026-02-04--ii-sa-gd-738-25)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 2258/25 · 3 lutego 2026Wyrok WSA w Warszawie z 3 lutego 2026 r., IV SA/Wa 2258/25 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-2258-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-02-03--iv-sa-wa-2258-25)
* [Sygnatura: IV SA/Wa 1227/25 · 3 lutego 2026Wyrok WSA w Warszawie z 3 lutego 2026 r., IV SA/Wa 1227/25 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1227-25-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2026-02-03--iv-sa-wa-1227-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/3017D07780)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-16-26-postanowienie-nsa-z-2026-02-04--i-oz-16-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOZ%2B16%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B4%2Blutego%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzekazano%2Bspraw%25C4%2599%2Bdo%2Bponownego%2Brozpoznania%2Bprzez%2BWojew%25C3%25B3dzki%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny%2Bw....%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOZ%2B16%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
