Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 89/25

Postanowienie NSA z 11 września 2025 r., I OW 89/25

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

11 września 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Marian Wolanin NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem D. a Burmistrzem O. przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o świadczenia niepieniężne postanawia wskazać Burmistrza O. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B89%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B11%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B89%252F25)

## Uzasadnienie

PISMEM Z 8 MAJA 2025 R. BURMISTRZ D. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A BURMISTRZEM O. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU D. O. (DALEJ: ZAINTERESOWANY) O ŚWIADCZENIA NIEPIENIĘŻNE: SCHRONIENIE I POSIŁEK. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 28 kwietnia 2025 r. zainteresowany złożył w O. wniosek o pomoc w formie jednego posiłku dziennie w oznaczonej placówce, schronienia w schronisku oraz pomocy finansowej w wysokości 800 zł na opłacenie mieszkania po znalezieniu pracy. W toku postępowania na podstawie wywiadu rodzinnego ustalono, że zainteresowany zameldowany jest w D., którą opuścił, udając się do O. Zainteresowany jest chory na schizofrenię i jest uzależniony od narkotyków. Trzykrotnie przebywał w Szpitalu Psychiatrycznym w C., ostatni raz od stycznia do marca 2025 r. W toku wywiadu zainteresowany zmodyfikował wniosek, występując wyłącznie o świadczenia niepieniężne. W ocenie wnioskodawcy fakt zameldowania na pobyt stały uniemożliwia uznanie zainteresowanego za osobę bezdomną, w związku z czym właściwość miejscowa organu właściwego do rozpoznania jego wniosku powinna być wyznaczona z uwzględnieniem szczególnej sytuacji, w jakiej znalazł się zainteresowany. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz O. wniósł o uznanie gminy D. za właściwą miejscowo do załatwienia sprawy, zobowiązanie Gminy D. do pokrycia bądź refundacji kosztów udzielonej pomocy w formie schronienia i posiłku oraz potwierdzenie, że zainteresowany spełnia kryteria osoby bezdomnej, a jego przebywanie na terenie O. nie skutkuje przeniesieniem odpowiedzialności za pomoc gminy D. na gminę O. Uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, że zainteresowany w kwietniu 2025 r. samowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu i przyjechał do O., gdzie nie posiada lokalu mieszkalnego ani wsparcia społecznego. Noce spędzał na klatkach schodowych i w przestrzeni publicznej co wskazuje, że jest on osobą bezdomną. Burmistrz O. wskazał przy tym, że zainteresowany spełnia przesłanki uznania za osobę bezdomną, gdyż nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym a z powodu braku porozumienia z rodziną, choroby psychicznej i braku dostosowania społecznego nie może wrócić do ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozpoznając wniosek Burmistrza D., należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem O. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego o przyznanie mu świadczeń niepieniężnych w postaci jednego posiłku dziennie i schronienia. Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), dalej: u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 3). Jak wynika z ustaleń poczynionych w sprawie przez pozostające w sporze organy, zainteresowany jest zameldowany na pobyt stały w gminie D., gdzie mieszka jego rodzina. Na terenie O. przebywa, nie posiadając na terenie tej gminy prawa do lokalu mieszkalnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak ustalone okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że zainteresowanego nie można uznać za osobę bezdomną i ustalić właściwość miejscową na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 6 pkt 8 u.p.s. osoba bezdomna to osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Analiza tej definicji ustawowej wskazuje, że za do uznania za osobę bezdomną nie wystarcza sam fakt niezamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, ale konieczne jest jednoczesne ustalenie, że osoba taka nie jest zameldowana na pobyt stały, a w przypadku takiego meldunku, że nie może ona zamieszkać pod adresem zameldowania. W rozpoznanej sprawie nie budzi wątpliwości, że zainteresowany w trakcie pobytu w O. nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym. Posiada on jednak adres zameldowania na pobyt stały, a w sprawie brak jest powodów do przyjęcia, że zainteresowany nie może na powrót zamieszkać pod tym adresem. Jak wynika bowiem z treści rodzinnego wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy, utrzymuje on kontakt z rodziną, która czeka na jego powrót (vide: część B.1 kwestionariusza). Zainteresowany nie spełnia zatem wynikających z art. 6 pkt 8 u.p.s. przesłanek uznania za osobę bezdomną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwość miejscową organów w rozpoznawanej sprawie należy wyznaczyć w oparciu o art. 101 ust. 3 u.p.s. Zauważyć bowiem należy, że świadczenia, o które ubiega się zainteresowany, uregulowane zostały w art. 48 u.p.s., a zgodnie z art. 101 ust. 4 tej ustawy w trybie art. 101 ust. 3 u.p.s. możliwe jest przyznanie świadczeń wymienionych w art. 37-42 i 47-50 tego aktu normatywnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, w jakich funkcjonuje zainteresowany, oraz choroba psychiczna wymagająca przyjmowania leków, co jest niemożliwe w sytuacji, w jakiej znajduje się zainteresowany, pozwalają uznać ją za przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, o której mowa w art. 101 ust. 3 u.p.s. Oznacza to, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego jest Burmistrz O. Jednocześnie należy wskazać, że tryb, w którym orzeka Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie, dotyczy rozstrzygania sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych. Wykluczone jest zatem uzyskanie w nim rozstrzygnięcia, w którego sentencji wskazane zostanie, że określona osoba spełnia bądź nie spełnia warunki określone prawem, w tym również warunki uznania tej osoby za osobę bezdomną. Oznacza to, że wniosek Burmistrza O. o potwierdzenie, że zainteresowany spełnia kryteria osoby bezdomnej, a jego przebywanie na terenie O. nie skutkuje przeniesieniem odpowiedzialności za pomoc z gminy D. na gminę O. nie może zostać rozpoznany. Ponadto należy odnotować, że w myśl art. 101 ust. 7 u.p.s. gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Analiza tego przepisu nie daje podstaw do przyjęcia, że rozliczenia pomiędzy gminami są załatwiane w formie decyzji administracyjnej. Powoduje to, że w tym zakresie nie powstaje spór o właściwość ani spór kompetencyjny podlegający rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 maja 2025

Symbol z opisem

[6329 Inne o symbolu podstawowym 632 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6329-inne-o-symbolu-podstawowym-632)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Iwona Bogucka Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001283)  
art.6, art. 8, art. 48, art. 101 ust. 1, 2, 3 i 4 · Dz.U. 2024 poz. 1283
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art.4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 105/25 · 11 września 2025Postanowienie NSA z 11 września 2025 r., I OW 105/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-105-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-105-25)
* [Sygnatura: I OW 97/25 · 11 września 2025Postanowienie NSA z 11 września 2025 r., I OW 97/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-97-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-97-25)
* [Sygnatura: I OW 55/25 · 18 sierpnia 2025Postanowienie NSA z 18 sierpnia 2025 r., I OW 55/25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-55-25-postanowienie-nsa-z-2025-08-18--i-ow-55-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/05127434B5)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-89-25-postanowienie-nsa-z-2025-09-11--i-ow-89-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B89%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B11%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B89%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
