Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 343/17

Postanowienie NSA z 11 kwietnia 2018 r., I OW 343/17 – rodzina zastępcza

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

11 kwietnia 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta \[...\] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta \[...\] a Starostą \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dot. ponoszenie kosztów pobytu dziecka B. K. w rodzinie zastępczej postanawia wskazać Prezydenta Miasta \[...\] jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B343%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B11%2Bkwietnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B343%252F17)

## Uzasadnienie

Prezydent Miasta \[...\] wnioskiem z dnia \[...\] listopada 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, zaistniałego pomiędzy tym organem a Starostą \[...\] w przedmiocie ponoszenia kosztów pobytu dziecka B. K. w rodzinie zastępczej. W uzasadnieniu wniosku organ wyjaśnił, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r. małoletni B. K. został umieszczony w rodzinie zastępczej – u jego siostry A. K., zamieszkującej na terenie \[...\]. Z uwagi na to, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym umieszczenie w rodzinie zastępczej nie pozostawał pod władzą rodzicielską (rodzice nie żyli), to zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697 ze zm.), dalej: "ustawa", właściwy do ponoszenia przedmiotowych kosztów jest powiat właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania dziecka. W przypadku B. K. miejscem tym była miejscowość \[...\] w Powiecie \[...\]. Ponieważ pismem z dnia \[...\] września 2017 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w \[...\] uznało się niewłaściwym w sprawie zaszła konieczność wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu. Starosta \[...\] wniósł o ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Miasto \[...\], gdyż po śmierci matki małoletni uprawniony przebywał pod opieką swojej siostry A. K., zamieszkującej w \[...\] przy ul. \[...\], co przesądza o jego miejscu pobytu i zamieszkiwania w okresie przed umieszczeniem go w rodzinie zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie pomiędzy organami zawisł spór o właściwość negatywny – żaden z nich nie uznawał się właściwym do ponoszenia wydatków na umieszczone w rodzinie zastępczej dziecko. Organy te nie miały też wspólnego organu wyższego stopnia. Powoduje to konieczność orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 191 ust. 16 ustawy, dodanym przez ustawę z dnia 25 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1188), w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje w zakresie właściwości do rozstrzygania sporów pomiędzy organami samorządu terytorialnego, zasadę przyznającą właściwość organowi wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1), od której w razie gdy brak wspólnego organu wyższego stopnia wprowadza wyjątek przyznając właściwość sądowi administracyjnemu. Przepis art. 191 ust. 16 ustawy w tym przedmiocie nie reguluje podstaw ustalenia organu właściwego, a jedynie wskazuje tryb rozstrzygnięcia, na której jednostce samorządu terytorialnego ciąży obowiązek ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka. Przy ustaleniu powiatu obowiązanego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej istotny jest stan faktyczny, który miał miejsce przed umieszczeniem dziecka po raz pierwszy w pieczy zastępczej (por. art. 191 ust. 1 ustawy). Ustawa posługując się w art. 191 ust. 1 pojęciem "miejsce zamieszkania" nie definiuje go, co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 26 § 1 K.c., miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Zgodnie z § 2 tego przepisu, jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy, tylko jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli nie można ustalić miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (ust. 3). Przepisy powyższe – wbrew stanowisku Prezydenta Miasta \[...\] – nie mogą jednak mieć zastosowania w sprawie, gdyż w stosunku do małoletniego B. K. możliwe jest ustalenie miejsca zamieszkania przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Z akt sprawy wynika, że po śmierci ojca małoletniego w 2009 r., pozostawał on wyłącznie pod opieką matki E. K. aż do jej śmierci w dniu \[...\] lutego 2017 r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia \[...\] marca 2017 r., sygn. akt \[...\] został on umieszczony w rodzinie zastępczej u siostry A. K., zamieszkałej w \[...\] przy ul. \[...\]. Jednocześnie z oświadczenia A. K. załączonego do akt wynika, że małoletni B. K. zamieszkiwał wraz z matką pod tym samym adresem, aż do chwili jej śmierci. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art. 191 ust. 1 ustawy określenie "Powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej", nie oznacza wyłącznie miejsca zamieszkania w dniu wydawania orzeczenia o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, ale należy rozumieć je znacznie szerzej – jako miejsca zamieszkania w okresie poprzedzającym wydanie postanowienia w tym przedmiocie. Ustawodawca użył tu sformułowania "przed umieszczeniem" oznaczającego stan istniejący w okresie poprzednim, a nie sformułowania "w dniu umieszczenia", lub "bezpośrednio przed umieszczeniem". Funkcjonalna wykładnia tego unormowania nakazuje uwzględnić jego cel, polegający na ustaleniu co do zasady w pierwszej kolejności właściwości miejscowej powiatu, w którym małoletni miał faktyczne miejsce zamieszkania, a dopiero w dalszej kolejności powiatu miejsca zameldowania na pobyt stały czy powiatu miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. W rozpoznawanej sprawie ustalenie miejsca zamieszkania matki małoletniego, a co za tym idzie jego samego jest bezsporne – w \[...\], pod wskazanym adresem, a okoliczność śmierci matki i krótkotrwałego (około 1,5 miesiąca) pobytu prawie dorosłego małoletniego (siedemnastoletniego) pod tym samym adresem wyłącznie pod faktyczną opieką siostry, nie uniemożliwia w jakikolwiek sposób ustalenia jego faktycznego miejsca zamieszkania w okresie przed wydaniem postanowienia o umieszczeniu go w rodzinie zastępczej, a tym samym wyklucza możliwość ustalenia powiatu właściwego na podstawie art. 191 ust. 2 i 3 ustawy. W świetle podniesionych wyżej okoliczności uznać należało, że miejscem zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej było miasto \[...\]. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy, organem właściwym w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie B. K. jest wykonujący zadania starosty Prezydent Miasta \[...\]. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

28 listopada 2017

Symbol z opisem

[6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6324-rodzina-zastepcza-pomoc-na-usamodzielnienie-dla-wychowanka-rodziny-zastepczej)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Pomoc społeczna

Skarżony organ

Starosta

Sędziowie

Jerzy Krupiński /sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Monika Nowicka

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000697)  
art. 191 · Dz.U. 2017 poz. 697

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 310/17 · 15 marca 2018Postanowienie NSA z 15 marca 2018 r., I OW 310/17 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-310-17-postanowienie-nsa-z-2018-03-15--i-ow-310-17)
* [Sygnatura: I OW 311/17 · 15 marca 2018Postanowienie NSA z 15 marca 2018 r., I OW 311/17 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-311-17-postanowienie-nsa-z-2018-03-15--i-ow-311-17)
* [Sygnatura: I OW 270/17 · 2 marca 2018Postanowienie NSA z 2 marca 2018 r., I OW 270/17 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-270-17-postanowienie-nsa-z-2018-03-02--i-ow-270-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/642A4700A8)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-343-17-postanowienie-nsa-z-2018-04-11--i-ow-343-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B343%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B11%2Bkwietnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B343%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
