Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 207/23

Postanowienie NSA z 18 stycznia 2024 r., I OW 207/23 – usługi opiekuńcze

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

18 stycznia 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy Oświęcim o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Oświęcim a Prezydentem Miasta Tychy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. – opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionej całkowicie B. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy Oświęcim jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B207%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bstycznia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B207%252F23)

## Uzasadnienie

.UZASADNIENIE Zastępca Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Oświęcimiu, działając z upoważnienia Wójta Gminy Oświęcim, wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Oświęcim a Prezydentem Miasta Tychy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. – opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionej całkowicie B. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku podano , że wnioskiem z dnia 28 lipca 2023 r. A. S. w B. przy ul. \[...\], \[...\]. Oświęcim (woj. małopolskie), jako opiekun prawny zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tychach o skierowanie ubezwłasnowolnionej całkowicie siostry B. W. zamieszkałej w Tychach ul. \[...\] (woj. śląskie) do Domu Pomocy Społecznej w P. dla osób przewlekle psychicznie chorych ul. \[...\]. Do wniosku dołączyła Postanowienie Sądu Rejonowego w Oświęcimiu Wydział III Rodzinny i Nieletnich w sprawie udzielenia zabezpieczenia poprzez umieszczenie B. W. w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle chorych psychicznie na czas prowadzonej sprawy o wydanie zezwolenia na umieszczenie B. W. w zakładzie opiekuńczo - leczniczym o profilu psychiatrycznym. Organ wnioskujący podał, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 z późn. zm. – dalej: "u.p.s."), właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Natomiast w myśl art. 27 K.c., miejscem zamieszkania dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest miejsce zamieszkania opiekuna. Jednak w opinii Wójta Gminy Oświęcim w zaistniałej sprawie art. 101 u.p.s. powinien być traktowany jako lex specialis wobec przepisu art. 27 K.c. Wskazano, że B. W. nie jest w żaden sposób związana z Gminą Oświęcim. To na terenie miasta Tychy znajduje się centrum jej spraw życiowych (osobistych i majątkowych). Podano, że z przeprowadzonego postępowania wynika, że urodziła się na terenie miasta Tychy. Pod wskazanym adresem w Tychach ul. \[...\] zamieszkuje od urodzenia. Mieszkanie jest jej własnością spółdzielczą. W mieszkaniu posiada wszystkie rzeczy do prowadzenia gospodarstwa domowego. Na terenie miasta Tychy B. W. korzysta z opieki zdrowotnej i tam podlega opiece medycznej. Orzeczenie o stopniu jej niepełnosprawności zostało wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Tychach. Także na terenie miasta Tychy B. W. miała prowadzoną sprawę o ubezwłasnowolnienie. To Sąd Rejonowy w Tychach III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił jej opiekuna prawnego. To na terenie miasta Tychy prowadzone było postępowanie w zakresie przyznanej renty rodzinnej. To Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku, któremu podlega Inspektorat w Tychach wydał decyzje o waloryzacji świadczenia. W ocenie organu wnioskującego, ustalając organ właściwy do rozpoznania sprawy z zakresu pomocy społecznej, należy zatem wziąć pod uwagę miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do świadczenia, a nie miejsce zamieszkania opiekuna prawnego. Podniesiono, że zastosowanie w tym przypadku definicji miejsca zamieszkania na podstawie art. 27 K. c. prowadziłoby do sytuacji, w której gmina miejsca zamieszkania opiekuna prawnego musiałaby ponosić koszty udzielanej pomocy osobie, która w żaden sposób z gminą nie jest powiązana. W odpowiedzi na w/w wniosek, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tychach, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Tychy, wniósł o wskazanie, iż organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest Wójt Gminy Oświęcim. W uzasadnieniu powołując brzmienie art. 27 K.c. wskazano, że B. W. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, nieposiadającą zdolności do czynności prawnych, dlatego nie może zostać uznana jako osoba starająca się o świadczenie. Wniosek o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tychach skierowała A. S., przez co powinna być uznana jako osoba ubiegającą się o świadczenie. Prezydent Miasta Tychy wskazał, że art. 27 K.c. stanowi tzw. definicję legalną miejsca zamieszkania, a ustawa o pomocy społecznej nie zawiera przepisów, które wskazywałyby na możliwość odmiennej interpretacji w/w przepisu. Podkreślono ponadto, że o umieszczeniu B. W. w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle chorych psychicznie postanowił w dniu 3 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe, zatem spór ma charakter negatywny. W niniejszej sprawie spór o właściwość powstał pomiędzy Wójtem Gminy Oświęcim a Prezydentem Miasta Tychy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S.- opiekuna prawnego ubezwłasnowolnionej całkowicie B. W. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W sprawach dotyczących ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy w formie skierowania i dofinansowania do domu pomocy społecznej podstawowe znaczenie posiada art. 101 u.p.s określający właściwość miejscową gminy do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1), a w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu (art. 101 ust. 2a u.p.s.). Z kolei w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 101 ust. 3 u.p.s.). W świetle art. 101 ust. 6 u.p.s. dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki. Z kolei, zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.p.s. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd, że skoro ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym przez miejsce zamieszkania – w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 K.c. – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów (postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OW 212/21). Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. Miejscem takim zatem jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że ustalenie "miejsca zamieszkania", o którym mowa w art. 25 K.c. dotyczy osoby fizycznej, mającej pełną zdolność do czynności prawnych. W odniesieniu do osób ograniczonych w tej zdolności lub jej nie posiadających, zastosowanie ma art. 27 K.c., z którego wynika, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, B. W. ma 51 lat, od 1993 r leczy się psychiatrycznie na schizofrenię paranoidalną. Jej opiekunem prawnym ustanowiona została A. S. (zam. ul. \[...\], B.-Oświęcim) i złożyła przyrzeczenie w dniu 28 czerwca 2022 r. (zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Tychach III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 30 czerwca 2022 r.). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt III RNs 247/23, po rozpoznaniu wniosku A. S., udzielono zabezpieczenia w sprawie i umieszczono całkowicie ubezwłasnowolnioną B. W. w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle chorych psychicznie. Skoro zatem w świetle przepisu art. 101 ust 1 u.p.s w zw. z art. 27 K. c., właściwość miejscową gminy w sprawach z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania opiekuna prawnego, to miejscem zamieszkania B. W. jest miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego, czyli A. S., tj. ul. \[...\] B.-Oświęcim. Zatem, organem właściwym w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy Oświęcim. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

22 września 2023

Symbol z opisem

[6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6322-uslugi-opiekuncze-w-tym-skierowanie-do-domu-pomocy-spolecznej)

Skarżony organ

Prezydent Miasta

Sędziowie

Joanna Skiba Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Nowicka

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210002268)  
art. 101 ust. 1 · Dz.U. 2021 poz. 2268
* [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200001740)  
art. 27 · Dz.U. 2020 poz. 1740

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 191/23 · 18 stycznia 2024Postanowienie NSA z 18 stycznia 2024 r., I OW 191/23 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-191-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-191-23)
* [Sygnatura: I OW 194/23 · 18 stycznia 2024Postanowienie NSA z 18 stycznia 2024 r., I OW 194/23 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-194-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-194-23)
* [Sygnatura: I OW 190/23 · 18 stycznia 2024Postanowienie NSA z 18 stycznia 2024 r., I OW 190/23 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-190-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-190-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/9E116F93DF)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-207-23-postanowienie-nsa-z-2024-01-18--i-ow-207-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B207%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bstycznia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B207%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
