Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 205/18

Postanowienie NSA z 20 grudnia 2018 r., I OW 205/18 – rodzina zastępcza

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

20 grudnia 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty D. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą D. a Starostą Powiatu B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego D. K. umieszczonego w rodzinie zastępczej postanawia: wskazać Starostę D. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B205%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B20%2Bgrudnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B205%252F18)

## Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia \[...\] października 2018 r. Starosta D. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Powiatu B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego D. K. umieszczonego w rodzinie zastępczej, wskazując Starostę Powiatu B. jako organ właściwy w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sąd Rejonowy w D. \[...\] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia \[...\] kwietnia 2018 r., sygn. akt \[...\], w trybie zabezpieczenia – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o pozbawienie wykonywania władzy rodzicielskiej E. K. i T. K. nad małoletnim D. K. oraz o ustanowienie rodziny zastępczej dla małoletniego – powierzył bezpośrednią pieczę na zasadzie rodziny zastępczej babce M. M. oraz dziadkowi J. M., zamieszkałym \[...\], L. (powiat D.), poczynając od dnia \[...\] kwietnia 2018 r. i w tym zakresie zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia \[...\] czerwca 2017 r. o powierzeniu bezpośredniej pieczy nad małoletnim babce oraz dziadkowi. Sąd uznał, że rodzice małoletniego nie starają się regularnie kontaktować z synem, a ich zachowanie w stosunku do dziadków, jak i syna, stwarza problemy związane z załatwianiem wszelkich spraw opiekuńczo-wychowawczych oraz utrudnia sprawowanie przez dziadków prawidłowej opieki nad wnuczkiem. Powołując się na art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 998, dalej: "ustawa"), organ wnioskujący wskazał, że w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, odpłatność ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025, dalej: "kc"), miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. W ocenie organu, mając na uwadze, że zarówno matka, jak i ojciec dziecka, w dniu \[...\] kwietnia 2018 r. mieli pełną władzę rodzicielską nad dzieckiem, właściwy miejscowo do ponoszenia odpłatności jest powiat B. według miejsca zamieszkania rodziców (J.). W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Powiatu B. zarzucił, że organem właściwym do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego D. K. umieszczonego w rodzinie zastępczej jest Starosta D., bowiem Sąd Rejonowy w D. \[...\] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia \[...\] czerwca 2017 r., sygn. akt \[...\] bezpośrednią pieczę nad dzieckiem powierzył jego dziadkom M. i J. M., zamieszkałym w L., powiat D. W ocenie organu, w zaistniałej sytuacji zastosowanie powinien mieć art. 27 kc, zgodnie z którym, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Oznacza to, że małoletni przed utworzeniem po raz pierwszy opieki na zasadzie rodziny zastępczej, tj. w dniu \[...\] kwietnia 2018 r., mieszkał w miejscowości swoich opiekunów dziadków, czyli na terenie powiatu D. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "ppsa") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem o właściwość w ujęciu negatywnym, bowiem żaden z organów nie uznaje się właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego D. K. umieszczonego w rodzinie zastępczej. Właściwość w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej określa art. 191 ust. 1-3 ustawy. W pierwszej kolejności ponosi je powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Dopiero, jeśli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, zastosowanie znajduje zasada określona w ust. 2, zgodnie z którą właściwy jest powiat ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały. W ostatniej kolejności właściwy jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. Powołana ustawa nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", a zatem przy jego ustaleniu należy posłużyć się uregulowaniem zawartym w art. 25 kc, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oznacza to, że miejscem pobytu stałego osoby fizycznej jest miejscowość, w której koncentrują się jej czynności życiowe, bez względu na adres zameldowania. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: zewnętrzny, tj. przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wewnętrzny, tj. wola, zamiar stałego pobytu. Oba te elementy muszą występować łącznie. Z kolei miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców lub tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 § 1 kc). W sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego ono stale przebywa. Jeżeli natomiast dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 kc). Zgodnie natomiast z art. 27 kc, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w D. powołanym wyżej postanowieniem z dnia \[...\] czerwca 2017 r., w trybie zabezpieczenia – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o pozbawienie wykonywania władzy rodzicielskiej E. K. i T. K. nad małoletnim D. K. oraz o ustanowienie rodziny zastępczej dla małoletniego – powierzył bezpośrednią pieczę nad dzieckiem jego dziadkom M. i J. M. Sąd ten wskazał, że rodzice małoletniego D., będący osobami niepełnosprawnymi, głuchoniemymi, opuścili swoje dziecko, a jego wychowywaniem oraz leczeniem właściwie od urodzenia zajmują sie dziadkowie, z którymi chłopczyk cały czas przebywa i jest emocjonalnie z nimi związany i którzy na bieżąco zaspokajają wszystkie jego potrzeby, darząc go miłością. Z tych przyczyn uznał, że mając na względzie dobro małoletniego i konieczność zapewnienia mu poczucia bezpieczeństwa oraz stabilizacji, należy powierzyć pieczę nam małoletnim jego dziadkom. Kolejnym postanowieniem z dnia \[...\] kwietnia 2018 r., wydanym także w trybie zabezpieczającym, Sąd ten powierzył bezpośrednią pieczę na zasadzie rodziny zastępczej dziadkom małoletniego, poczynając od dnia \[...\] kwietnia 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powierzenie dziadkom przez sąd opiekuńczy postanowieniem z dnia \[...\] czerwca 2017 r., w ramach środka zabezpieczającego, bezpośredniej pieczy nad małoletnim jest jednoznaczne z ustaleniem dla tego dziecka miejsca jego zamieszkania u dziadków. Skoro zatem małoletni nie przebywa stale u żadnego z rodziców, lecz u swoich dziadków, którzy go wychowują i się nim opiekują, to należy przyjąć, że tam jest jego miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 26 § 2 kc. Z tych przyczyn należy przyjąć, że miejscem zamieszkania małoletniego D. K. przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy są L., tym samym na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy, zobowiązany do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego w rodzinie zastępczej jest Starosta Powiatu D. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

16 października 2018

Symbol z opisem

[6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6324-rodzina-zastepcza-pomoc-na-usamodzielnienie-dla-wychowanka-rodziny-zastepczej)

Skarżony organ

Starosta

Sędziowie

Małgorzata Jaśkowska Marek Stojanowski Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 15 § 1 pkt. 4, art. 4 · Dz.U. 2018 poz. 1302
* [Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000998)  
art. 191 ust. 1 · Dz.U. 2018 poz. 998
* [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001025)  
art. 26 § 2 · Dz.U. 2018 poz. 1025

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 201/18 · 20 grudnia 2018Postanowienie NSA z 20 grudnia 2018 r., I OW 201/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-201-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-201-18)
* [Sygnatura: I OW 198/18 · 20 grudnia 2018Postanowienie NSA z 20 grudnia 2018 r., I OW 198/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-198-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-198-18)
* [Sygnatura: I OW 194/18 · 17 grudnia 2018Postanowienie NSA z 17 grudnia 2018 r., I OW 194/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-194-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-17--i-ow-194-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/CB78448B19)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-205-18-postanowienie-nsa-z-2018-12-20--i-ow-205-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B205%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B20%2Bgrudnia%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B205%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
