Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 177/23

Postanowienie NSA z 9 listopada 2023 r., I OW 177/23 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

9 listopada 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia NSA Mariola Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Śląskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Śląskim a Prezydentem Miasta Częstochowy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. P. o dokonanie waloryzacji odszkodowania postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Częstochowy jako organ właściwy w sprawie

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B177%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Blistopada%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B177%252F23)

## Uzasadnienie

Wnioskiem z 1 sierpnia 2023 r. Wojewoda Śląski wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Częstochowy w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku M. P. o dokonanie waloryzacji odszkodowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 162), zwanej dalej: specustawą drogową, 30 czerwca 2021 r. Wojewoda Śląski wydał decyzję nr 8/2021 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Na mocy ww. decyzji, nieruchomość oznaczona jako działka nr \[...\] z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa. Następnie Wojewoda Śląski decyzją z 27 czerwca 2022 r. IFVIIIa.7570.25.5.2021, ustalił odszkodowanie na rzecz M. P. za prawo własności nieruchomości lokalowej - lokalu mieszkalnego nr \[...\], wraz z odpowiednim udziałem w częściach wspólnych nieruchomości położonej w gminie C., oznaczonej jako działka nr \[...\]. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 specustawy drogowej, w związku z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 645 ze zm.) - do wypłaty odszkodowania został zobowiązany Prezydent Miasta Częstochowy, jako zarządca drogi krajowej w mieście na prawach powiatu. Pismem z 28 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Częstochowy przekazał Wojewodzie Śląskiemu do rozpoznania wniosek M. P. z 27 czerwca 2022 r. o waloryzację odszkodowania ustalonego w decyzji z 27 czerwca 2022 r. Wojewoda wskazał, że przepisy specustawy drogowej nie regulują kwestii podmiotu właściwego do dokonania waloryzacji odszkodowania. Natomiast art. 23 specustawy drogowej zawiera odesłanie do stosowania w sprawach nieuregulowanych w rozdziale p.t. nabywanie nieruchomości pod drogi, wprost przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem, zdaniem Wojewody - w świetle art. 132 ust. 3 u.g.n. zdanie drugie, w związku z art. 23 specustawy drogowej - organem zobowiązanym do dokonania waloryzacji odszkodowania ustalonego decyzją z 27 czerwca 2022 r. jest Prezydent Miasta Częstochowy, jako organ zobowiązany do zapłaty tego odszkodowania. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Częstochowy wskazał, że podstawą waloryzacji odszkodowania ustalonego w trybie specustawy drogowej jest przepis art. 18 ust. 3 stanowiący, że odszkodowanie (...) podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotów wywłaszczanych nieruchomości. W ślad za powyższym, w ramach ww. pojęcia zastosowanie ma rozdział 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344, dalej: u.g.n.). Stanowisko to zostało wywiedzione na podstawie postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2018 r. w sprawie sygn. I CSK 434/17 (LEX nr 2550960), które dotyczy sytuacji wynikającej z art. 200 ust. 2 pkt 2 u.g.n., jednak – zdaniem Prezydenta - można ją odnieść do przedmiotowego przypadku, ponieważ w przepisie tym użyto tożsamego określenia co w art. 18 ust. 3 specustawy, tj. że wierzytelności zabezpieczone hipotecznie podlegają w chwili zapłaty waloryzacji według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. W orzeczeniu sąd stwierdził, że przepis art. 200 ust. 2 pkt 2 u.g.n. w zakresie , w którym stanowi, że waloryzacja (...) następuje "według zasad obowiązujących przy zwrocie wywłaszczonych nieruchomości", odsyła nie tylko do reguł, które określają materialnoprawne warunki waloryzacji (art. 140 ust. 2-4 u.g.n.), ale także do reguł, które dotyczą właściwości odpowiedniego organu administracyjnego, uprawnionego do dokonania waloryzacji (art. 142 u.g.n.). Właśnie art. 142 u.g.n. wskazuje, że ten sam organ, który orzeka o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania, orzeka także o rozliczeniach z tytułu zwrotu, m in. o waloryzacji. Wobec powyższego, odpowiednie stosowanie przepisu art. 140 ust. 2 u.g.n. o waloryzacji przy zwrotach, odnosi się tak do zasad jak i reguł. Zatem organ, który wydał decyzję o odszkodowaniu w trybie specustawy, jest właściwy do wydania decyzji o waloryzacji tego odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego, gdyż ani Wojewoda Śląski, ani Prezydent Miasta Częstochowa nie uznają się za organ właściwy do rozpoznania wniosku M. P. o dokonanie waloryzacji odszkodowania. Jak wynika z akt sprawy decyzją z 27 czerwca 2022 r. nr IFVIIIa.7570.25.5.2021 Wojewoda Śląski, na podstawie m.in. art. 12 ust. 4a, 4f, art. 18 ust. 1, 1e, 1f, art. 22 i 23 specustawy drogowej, ustalił odszkodowanie za prawo własności nieruchomości lokalowej (...) na rzecz M. P. i zobowiązał Prezydenta Miasta Częstochowy jako zarządcę drogi krajowej w mieście na prawach powiatu do wypłaty odszkodowania. We wniosku z 27 czerwca 2022 r. M. P. domaga się zwaloryzowania odszkodowania ustalonego ww. decyzją Wojewody. Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonej pod realizację inwestycji drogowej na zasadach określonych przez specustawę drogową podlega waloryzacji. Zgodnie z art. 18 ust. 3 specustawy, odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Komentowany przepis odsyła w kwestii waloryzacji wypłacanego odszkodowania do zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co należy rozumieć, jako odesłanie do zasad określonych w art. 140 u.g.n. (zob. M. Wolanin, Ustawa..., s. 262). Przepis ten nie rozstrzyga natomiast o właściwości organu do dokonania waloryzacji odszkodowania. Specustawa drogowa nie wskazuje, jaki podmiot jest właściwy w tej sprawie. Stosownie natomiast do treści art. 23 specustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (rozdział dotyczy nabywania nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla ustalenia organu właściwego do waloryzacji wypłacanego odszkodowania ma zatem zastosowanie przepis art. 132 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. W analizowanym przypadku organem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji Wojewody Śląskiego z 27 czerwca 2022 r. jest Prezydent Miasta Częstochowy jako zarządca drogi krajowej w mieście na prawach powiatu (art. 22 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych i art. 3 ust. 3 ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego). W konsekwencji organ ten jest też właściwy do waloryzacji tego odszkodowania. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

9 sierpnia 2023

Symbol z opisem

[6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6180-wywlaszczenie-nieruchomosci-i-odszkodowanie-w-tym-wywlaszczenie-gruntow-pod-autostrade)

Skarżony organ

Prezydent Miasta

Sędziowie

Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Dybowski Mariola Kowalska

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000344)  
art. 132 ust. 3 · Dz.U. 2023 poz. 344

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 202/23 · 9 listopada 2023Postanowienie NSA z 9 listopada 2023 r., I OW 202/23 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-202-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-202-23)
* [Sygnatura: I OW 29/23 · 13 października 2023Postanowienie NSA z 13 października 2023 r., I OW 29/23 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-29-23-postanowienie-nsa-z-2023-10-13--i-ow-29-23)
* [Sygnatura: I OW 50/23 · 12 października 2023Postanowienie NSA z 12 października 2023 r., I OW 50/23 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-50-23-postanowienie-nsa-z-2023-10-12--i-ow-50-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/A12B8E90C4)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-177-23-postanowienie-nsa-z-2023-11-09--i-ow-177-23#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B177%252F23.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Blistopada%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B177%252F23)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
