Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 176/25

Postanowienie NSA z 18 grudnia 2025 r., I OW 176/25 – zasiłki celowe i okresowe

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

18 grudnia 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Dzierżoniów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Dzierżoniów a Wójtem Gminy Mściwojów w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. C. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego i okresowego postanawia: wskazać Wójta Gminy Mściwojów jako organ właściwy w sprawie. .

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B176%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bgrudnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B176%252F25)

## Uzasadnienie

Burmistrz Dzierżoniowa wnioskiem z 4 września 2025 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Dzierżoniowa a Wójtem Gminy Mściwojów w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. C., dalej – zainteresowany, o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego i okresowego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 7 sierpnia 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Mściwojowie, dalej GOPS w Mściwojowie, przekazał do Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzierżoniowie wniosek zainteresowanego z 21 lipca 2025 r. wraz z wywiadem środowiskowym z 1 sierpnia 2025 r. o przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego i okresowego, uznając się organem niewłaściwym w sprawie. GOPS w Mściwojowie, biorąc pod uwagę fakt, iż zainteresowany nie posiada aktualnego miejsca zamieszkania na terenie gminy Mściwojów i jest osobą bezdomną. Ostatni adres stałego zameldowania zainteresowanego - ul. \[...\] w Dzierżoniowie. W oświadczeniu z 1 sierpnia 2025 r. zainteresowany oświadcza, że zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością partnerki przebywającej w DPS pod adresem: \[...\], \[...\] G. (powinno być G.1). Nie można zatem traktować go jak osobę bezdomną zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Organ wnioskujący wskazał, że z przekazanych dokumentów wynika, że jedynym powodem uznania się za organ niewłaściwy w sprawie o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego i okresowego zaineresowanego jest fakt, iż jest on osobą bezdomną. Jednak zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zainteresowany posiada adres zamieszkania \[...\], \[...\] G. (powinno być G.1). W zakreślonym przez Naczelny Sąd Administracyjny terminie Wójt Gminy Mściwojów nie złożył odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej – p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. (spory o właściwości oraz spory kompetencyjne). W myśl § 2 art. 15 p.p.s.a. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie rozstrzygnięcia sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., zapada na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, pozostaje w wyłącznej właściwości rzeczowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, gdyż oba organy uważają się za niewłaściwe. Zawisła sprawa administracyjna dotyczy świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1214 ze zm.), dalej - u.p.s., zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpatrzenia sprawy dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej, stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, w przypadku osoby bezdomnej właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Pojęcie osoby bezdomnej na potrzeby u.p.s. zostało zdefiniowane w art. 6 pkt 8 tej ustawy, który stanowi, że osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Art. 6 pkt 8 u.p.s. przewiduje zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma jednak możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować łącznie. Z akt sprawy wynika, że zainteresowany mieszka samodzielnie w mieszkaniu stanowiącym własność partnerki przebywającej w domu pomocy społecznej oraz jej brata. Mieszkanie znajduje się pod adresem \[...\], gmina Mściwojów, powiat jaworski. Posiada on również zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. \[...\] w Dzierżoniowie. W tej sytuacji nie może zatem ulegać wątpliwości, że zainteresowany nie jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s., stąd też brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 101 ust. 2 u.p.s. Zatem w niniejszej sprawie właściwość miejscowa organu administracji podlega ustaleniu na podstawie ust. 1 art. 101 u.p.s. Wobec tego, że ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy w tym zakresie regulację zawartą w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.), dalej – k.c. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania w świetle omawianego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Do przyjęcia, że dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości konieczne jest zajście dwu przesłanek: przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości, przy czym przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza zwykle trudności, o tyle mogą one wystąpić przy ustalaniu zamiaru stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej (postanowienia NSA z: 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08; 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I OW 41/13; 7 września 2021 r., sygn. akt I OW 322/20; S. Dmowski \[w:\] S. Rudnicki, S. Dmowski, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, wyd. X, Warszawa 2011, art. 25, uw. 3). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że miejscem stałego pobytu osoby fizycznej mającej zdolność do czynności prawnych jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, i to bez względu na adres jej zameldowania (postanowienie NSA z 2 września 2009 r., sygn. akt I OW 85/09). Z akt sprawy bezspornie wynika, że w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy zainteresowany mieszkał samodzielnie w mieszkaniu będącym własnością jego partnerki i jej brata położonym pod adresem \[...\], gmina Mściwojów. Miejsce to stanowi główny ośrodek życiowy zainteresowanego. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że miejscem zamieszkania zainteresowanego jest miejscowość G.1, położona w gminie Mściwojów. Dlatego też organem właściwym do rozpoznania wniosku zainteresowanego o przyznanie zasiłku okresowego i celowego jest Wójt Gminy Mściwojów. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w związku z art. 4 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

10 września 2025

Symbol z opisem

[6320 Zasiłki celowe i okresowe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6320-zasilki-celowe-i-okresowe)

Hasła tematyczne

Pomoc społeczna

Skarżony organ

Wójt Gminy

Sędziowie

Jerzy Siegień /przewodniczący/ Marek Stojanowski Marian Wolanin /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001214)  
art. 6 pkt 8, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 101 ust. 1 i 2 · Dz.U. 2025 poz. 1214
* [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001071)  
art. 25 · Dz.U. 2025 poz. 1071
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4, § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 22 § 1 pkt 1 · Dz.U. 2024 poz. 572

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 165/25 · 15 grudnia 2025Postanowienie NSA z 15 grudnia 2025 r., I OW 165/25 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-165-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-15--i-ow-165-25)
* [Sygnatura: I OW 237/25 · 8 grudnia 2025Postanowienie NSA z 8 grudnia 2025 r., I OW 237/25 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-237-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-08--i-ow-237-25)
* [Sygnatura: I OW 191/25 · 2 grudnia 2025Postanowienie NSA z 2 grudnia 2025 r., I OW 191/25 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-191-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-02--i-ow-191-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/46EBB65408)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-176-25-postanowienie-nsa-z-2025-12-18--i-ow-176-25#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B176%252F25.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bgrudnia%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B176%252F25)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
