Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 163/18

Postanowienie NSA z 25 października 2018 r., I OW 163/18 – rodzina zastępcza

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

25 października 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatu W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem W. a Gminą \[...\] i Starostą K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na utrzymanie małoletniego A. F. przebywającego w rodzinie zastępczej, oraz organu właściwego do partycypowania w ponoszeniu wydatków na utrzymanie małoletniego postanawia: wskazać Starostę K. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B163%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B25%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B163%252F18)

## Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia \[...\] r. Powiat W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem W. a Powiatem K. i Gminą C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na utrzymanie małoletniego A. F. przebywającego w rodzinie zastępczej oraz organu właściwego do partycypowania w ponoszeniu wydatków na utrzymanie małoletniego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia \[...\]r. ograniczono U. F. i P. F. władzę rodzicielską nad małoletnim A. F. (urodzonym w dniu \[...\]r.) i umieszczono małoletniego w spokrewnionej rodzinie zastępczej u jego dziadków – J. i A. Ś. zamieszkałych przy ul. \[...\]. Na mocy porozumienia z dnia \[...\]r. nr \[...\]pomiędzy Powiatem K. a Powiatem W., strony zgodnie stwierdziły, że wobec faktu umieszczenia małoletniego, w rodzinie zastępczej mającej miejsce zamieszkania na terenie K. oraz z uwagi na fakt, że małoletni A. F. przed umieszczeniem w pierwszej formie opieki zastępczej zamieszkiwał w rodzinie biologicznej na terenie Powiatu W. , w miejscowości \[...\], Powiat W. zobowiązał się do zwrotu wydatków ponoszonych przez Powiat K.. Następnie wnioskodawca podniósł, że zwrócił się do Gminy C. , jako gminy właściwej do partycypowania w kosztach utrzymania dziecka o pokrycie części wydatków. Gmina C. konsekwentnie odmawia zapłaty wskazując, iż nie jest właściwa, bowiem według jej oceny dziecko przed umieszczeniem go w pieczy zastępczej zamieszkiwało na terenie K. W toku prowadzonego postępowania Starosta W. ustalił, że małoletni wraz z matką przed umieszczeniem go w rodzinie zastępczej, czyli przed \[...\]r. - przebywał pod adresem \[...\], gmina C. . Powyższą okoliczność potwierdziła matka dziecka - U. F. w trakcie postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu, jak również J. Ś. (matka U. F. i babcia małoletniego) w swoim oświadczeniu o miejscu zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go pierwszy raz w pieczy zastępczej. Z kolei za ustaleniem posiadania przez małoletniego miejsca zamieszkania przed \[...\]r. na terenie Powiatu K. przemawiają, w ocenie wnioskodawcy, następujące okoliczności: - matka małoletniego U. F. w okresie od \[...\] r. do \[...\] r. korzystała z pomocy MOPS w K.; - małoletni A. F. był zameldowany na pobyt stały w K., (ul. \[...\]) od dnia \[...\] r. do dnia \[...\]r. oraz od dnia \[...\]r. do dnia \[...\]r. przy ul. \[...\]. Z kolei w okresie od \[...\] r. pod adresem ul. \[...\] K. zameldowana na pobyt stały była również matka małoletniego U. F. . Zdaniem Powiatu W. , fakt zameldowania matki dziecka oraz małoletniego pod adresem \[...\] nie przesądza, iż pod tym adresem matka wraz z chłopcem zamieszkiwała, jednakże fakt pobierania licznych świadczeń z zakresu pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych wskazuje, że to właśnie w K. , a nie w B. matka małoletniego przebywała z zamiarem stałego pobytu. W związku z powyższym powiatem właściwym do ponoszenia wydatków powinien być Powiat K.. W odpowiedzi na wniosek Powiat K. zajął stanowisko, że podmiotem właściwym do ponoszenia wydatków ww. sprawie jest Powiat W.. Organ ustalił, że ostatnim miejscem zamieszkania małoletniego przed umieszczeniem po raz pierwszy w pieczy zastępczej był adres: \[...\] (C. ), pod którym mieszkał tam wraz z rodzicami. Powołując się na pismo Wójta Gminy C. z dnia \[...\]r. organ ustalił, że od \[...\]r. do dnia \[...\]r. U. i P. F. wraz z małoletnim zostali zameldowani pod ww. adresem w B. na pobyt czasowy. W związku z koniecznością interwencyjnego umieszczenia dziecka wydano Postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 grudnia 2012 r. oraz o udzielenie zabezpieczenia z dnia \[...\] r. Za zgodą Sądu, dziecko zostało przekazane dziadkom – J. i A. Ś. zamieszkującym pod adresem \[...\] w K. . J. Ś. podała, że sytuacja miała miejsce w \[...\]r., od tego czasu dziecko nieustannie mieszka wraz z dziadkami. Gmina C. w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu stwierdziła, że w jej ocenie organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Powiat K.. Powyższe wynika z faktu, że rodzina małoletniego A. F. tj. matka U. F. w okresie od \[...\]r. zamieszkiwała stale w K. przy ul. \[...\], co potwierdza zaświadczenie Burmistrza Miasta K. z dnia \[...\]r. Gmina podniosła, że niewątpliwie miejscem zamieszkania dziecka A. F. przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej była K., w której to miejscowości była zameldowana jego matka - U. F. . W oparciu o zgromadzony materiał Gmina stwierdziła, że matka wraz dzieckiem przebywała w K. celem stałego pobytu, prowadziła tam swoje sprawy codzienne, korzystała z pomocy miejscowego Ośrodka Pomocy Społecznej, traktowała miasto i społeczność lokalną jako swoje centrum życiowe. W dalszej części odpowiedzi na wniosek Gmina wskazała, że faktycznie matka dziecka U. F. razem ze swoim dzieckiem A. F. oraz mężem przez okres niecałych dwóch miesięcy zamieszkiwała pod adresem: \[...\], jednakże już na początku \[...\], oświadczyła, że wraca do K. do swoich rodziców. Zdaniem strony, nie można uznać zamieszkiwania matki dziecka w B., jako jej stałego miejsca zamieszkania, w którym przebywała ona jedynie czasowo bez zamiaru stałego pobytu, co wielokrotnie podkreślała w rozmowach z pracownikami socjalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej jako: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Powiatem W. a Powiatem K. jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Właściwość w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej określa art. 191 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 998 j.t.). W pierwszej kolejności ponosi je powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Dopiero, jeśli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, zastosowanie znajduje zasada określona w ust. 2, zgodnie z którą właściwy jest powiat ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały. W ostatniej kolejności właściwy jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. Przejście do kolejnych reguł określania właściwości uzależnione jest od wykazania, że nie da się jej ustalić w oparciu kolejno o przepis art. 191 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Ustalenie powiatu właściwego w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka wymaga zatem w pierwszej kolejności wyjaśnienia dwóch kwestii – umieszczenia w pieczy zastępczej po raz pierwszy oraz miejsca zamieszkania dziecka przed tym umieszczeniem. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej posługując się w art. 191 ust. 1 pojęciem "miejsce zamieszkania" nie definiuje go, co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu zawartą w Kodeksie Cywilnym. Stosownie do art. 26 § 1 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców (tzw. domicilium necessarium), albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Z kolei jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy (art. 26 § 2 k.c.). W okolicznościach sprawy uwzględnić należało, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Wałbrzychu Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich z dnia \[...\]r. małoletni A. F. został umieszczony w spokrewnionej rodzinie zastępczej u J. i A. Ś. (zam. w K. ). W związku z tym, że ojciec dziecka przebywał w Areszcie Śledczym, a dziecko pozostawało pod opieką rodzicielską swojej matki – U. F., zatem w pierwszej kolejności należało podjąć próbę ustalenia jej miejsca zamieszkania w oparciu o przesłanki z art. 26 § 2 k.c. Jak wynika z akt jest nim miejscowość K., w której matka dziecka była zameldowana na pobyt stały od dnia \[...\]r., zaś w okresie od \[...\]r. do \[...\]r. objęta była pomocą w ramach świadczeń społecznych, co świadczy o jej zamiarze stałego pobytu w K. . W tych okolicznościach należało przyjąć, że miejsce zamieszkania małoletniego A. F. przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej była miejscowość K., w której zameldowana na stałe była jego matka, sprawująca w tym czasie nad nim władzę rodzicielską. Prawidłowość tego stwierdzenia nie mogło podważyć oświadczenie babci małoletniego – J. Ś., zgodnie z którym dziecko przed umieszczeniem po raz pierwszy w pieczy zastępczej zamieszkiwało w miejscowości B. położonej w powiecie W., w której jego matka zameldowana była jedynie na pobyt czasowy w okresie od \[...\]r. do \[...\]r. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że właściwą jednostką do ponoszenia wydatków z tytułu umieszczenia małoletniego A. F. w rodzinie zastępczej jest Starosta K.. Podkreślenia wymaga, że co prawda z art. 191 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika, że wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka ponosi właściwy powiat, to jednak zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór o właściwość przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy, zaś organem w tym przypadku jest Starosta. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

17 lipca 2018

Symbol z opisem

[6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6324-rodzina-zastepcza-pomoc-na-usamodzielnienie-dla-wychowanka-rodziny-zastepczej)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Starosta\~Wójt Gminy

Sędziowie

Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Marek Stojanowski

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000998)  
art. 191 ust. 1 pkt 1-3 · Dz.U. 2018 poz. 998
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 4,15 § 1 pkt 4 i § 2 · Dz.U. 2018 poz. 1302

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 108/18 · 15 października 2018Postanowienie NSA z 15 października 2018 r., I OW 108/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-108-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-15--i-ow-108-18)
* [Sygnatura: I OW 100/18 · 15 października 2018Postanowienie NSA z 15 października 2018 r., I OW 100/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-100-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-15--i-ow-100-18)
* [Sygnatura: I OW 102/18 · 29 sierpnia 2018Postanowienie NSA z 29 sierpnia 2018 r., I OW 102/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-102-18-postanowienie-nsa-z-2018-08-29--i-ow-102-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/33057FFE48)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B163%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B25%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B163%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
