Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 16/19

Postanowienie NSA z 29 sierpnia 2019 r., I OW 16/19 – zasiłki stałe

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

29 sierpnia 2019

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta \[...\] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta \[...\] a Burmistrzem Gminy i Miasta \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne postanawia wskazać Burmistrza Gminy i Miasta \[...\] jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B16%252F19.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bsierpnia%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B16%252F19)

## Uzasadnienie

Prezydent Miasta \[...\] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy i Miasta \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu wniosku podał, że Burmistrz Gminy i Miasta \[...\] przy piśmie z dnia 31 grudnia 2018 r., na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), przekazał Prezydentowi Miasta \[...\] wniosek K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. W w/w piśmie wskazał, że K.B. aktualnie zamieszkuje pod adresem \[...\], Gmina \[...\], to jednak nie figuruje on w ewidencji mieszkańców Gminy i Miasta \[...\]. Miejscem ostatniego zameldowania wyżej wymienionego na pobyt stały są \[...\]. Powyższe ustalenie uzasadnia zatem właściwość Prezydenta Miasta \[...\] do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Ponadto Prezydent Miasta \[...\] podał, że K.B. w oświadczeniu datowanym na dzień 27 grudnia 2018 r. wyjaśnił, że ostatnie zameldowanie na pobyt stały posiadał pod adresem \[...\], ul. \[...\]. Obecnie przebywa pod adresem \[...\], to jednak w Gminie \[...\] nie posiada zameldowania na pobyt stały, ani czasowy. Jednocześnie stwierdził, że z aktualnym miejscem pobytu nie wiąże przyszłości i nie skupia tam celów życiowych, przebywa u osoby obcej, a w 2019 r. zamierza wyprowadzić się do matki. Z akt sprawy wynika również, że K.B. pod adresem \[...\] przebywa od dnia \[...\] września 2018 r. i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w \[...\] jako osoba bezrobotna (Gmina \[...\] znajduje się w Powiecie \[...\]), korzysta z opieki lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w \[...\] oraz uzyskał wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w \[...\] w dniu \[...\] grudnia 2018 r. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Na podstawie kontaktu telefonicznego z I.K., właścicielką budynku, w którym K.B. zamieszkuje, ustalono, że zamieszkał on tam z uwagi na zły stan zdrowia (w lipcu 2018 r. \[...\]). W jej domu będzie zamieszkiwał do czasu poprawy stanu zdrowia (przewiduje, iż będzie to trwało do września 2019 r.). Ustalono także, iż K.B. nie figuruje w rejestrach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w \[...\]. Wnioskodawca powołał treść art. 101 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."). Stwierdził, że K.B. nie jest osobą bezdomną w rozumieniu ostatnio podanego przepisu i w sprawie właściwość miejscowa organu pomocy społecznej winna zostać ustalona na podstawie art. 101 ust. 1 u.p.s. Wobec braku zawarcia w tej ustawie definicji miejsca zamieszkania, zasadnym jest odniesienie się w tym zakresie do art. 25 Kodeksu cywilnego. W ocenie Prezydenta Miasta \[...\], aktualnie centrum spraw życiowych K.B. znajduje się w miejscowości \[...\] i jest ona jego miejscem zamieszkania (art. 25 K.c.). Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia pobyt wyżej wymienionego w tej miejscowości, rejestracja we właściwym dla tej miejscowości powiatowym urzędzie pracy, korzystanie w pobliżu z lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w \[...\]. Oświadczenie K.B., że w 2019 r. zamierza wyjechać do matki, nie zmienia faktu, iż od kilku miesięcy jego aktywność życiowa koncentruje się w miejscowości \[...\]. W świetle twierdzenia właścicielki budynku, w którym zamieszkuje, może on tam mieszkać aż do czasu poprawy stanu zdrowia. Natomiast realizacja przez K.B. w 2019 r. zamiaru wyjazdu do matki nie wskazuje na zamiar jego pobytu w \[...\], gdyż zamieszkuje ona w miejscowości \[...\] w Powiecie \[...\]. Zdaniem Prezydenta Miasta \[...\], zameldowanie na pobyt stały samo w sobie nie przesądza o miejscu zamieszkania. K.B. z dniem 14 czerwca 2013 r. został wymeldowany z pobytu stałego pod adresem \[...\], ul. \[...\]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poza posiadaniem przez wyżej wymienionego w przeszłości zameldowania w \[...\] na pobyt stały, nie wykazał jakichkolwiek jego związków z Miastem \[...\]. Z tych względów w sprawie należy uznać, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest Burmistrz Gminy i Miasta \[...\]. Burmistrz Gminy i Miasta \[...\] w odpowiedzi na wniosek także powołał treść art. 101 ust. 1 u.p.s. i wyjaśnił zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego definicję pojęcia miejsce zamieszkania. Stwierdził, że w przypadku K.B. brak jest zamiaru stałego pobytu w \[...\]. Cytując treść złożonego przez K.B., powołanego już na wstępie oświadczenia z dnia 27 grudnia 2018 r., stwierdził, że Gmina \[...\] nie jest miejscem zamieszkania strony i organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku wyżej wymienionego w zakresie pomocy społecznej jest Prezydent Miasta \[...\]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art.15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta \[...\] a Burmistrzem Gminy i Miasta \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest art. 101 ust. 1 i 2 u.p.s. Stosownie do treści tego przepisu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1), zaś w przypadku osoby bezdomnej, właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). Definicję pojęcia osoby bezdomnej określa art. 6 pkt 8 u.p.s. Przepis ten stanowi, że jest nią osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Przewiduje on zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), przez lokal należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki; nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". W związku z powyższym, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, należy uwzględnić regulację zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego. Z powołanego przepisu wynika, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle cytowanego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Oznacza to, że dla uznania faktu zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest ustalenie kumulatywnego występowania dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości. O ile ustalenie pierwszej przesłanki nie nastręcza trudności, to jednak o ustaleniu zamiaru stałego pobytu mogą decydować różne okoliczności. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w którym koncentrują się jej czynności życiowe i to bez względu na adres jej zameldowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 10 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 164/08 i 2 września 2009 r., sygn. akt I OW 85/09). Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należało ustalić miejsce zamieszkania K.B.. Z akt sprawy wynika, że K.B. od dnia \[...\] września 2018 r. przebywa pod adresem \[...\] i zamieszkuje w budynku mieszkalnym, którego właścicielką jest I.K. Prezydent Miasta \[...\] trafnie stwierdził, że wyżej wymienionego nie można uznać za osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i brak jest podstaw do przyjęcia, że jest on osobą bezdomną i tym samym ustalenia organu właściwego miejscowo do załatwienia niniejszej sprawy na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. Z tych względów właściwość miejscową gminy należało ustalić na podstawie art. 101 ust. 1 u.p.s. Jak wyżej wyjaśniono, z uwagi na brak regulacji w prawie administracyjnym, miejsce zamieszkania strony będącej osobą fizyczną należy oceniać na podstawie art. 25 Kodeksu cywilnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych tej sprawy przyjąć należy, iż miejscem zamieszkania K.B. jest Gmina \[...\]. Fakt, że w oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2018 r. podał on, że z obecnym miejscem przebywania, tj. miejscowością \[...\], Gmina \[...\], nie wiąże przyszłości i nie skupia celów życiowych, a w 2019 r. zamierza wyprowadzić się do matki, która zamieszkuje w miejscowości \[...\] w Powiecie \[...\], nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, że aktualnie to właśnie miejscowość \[...\], Gmina \[...\], od prawie roku jest miejscem, w którym koncentrują się jego czynności życiowe. Ponadto nie jest jeszcze wiadomo, przez jak długi okres będzie on przebywał pod w/w adresem, gdyż jest to zależne od stanu jego zdrowia i nie jest wykluczone, iż będzie tam mieszkał dłużej, niż zamierzał. Trafność powyższego stwierdzenia potwierdza również fakt rejestracji K.B. we właściwym dla tej miejscowości Powiatowym Urzędzie Pracy w \[...\], korzystanie z opieki lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w \[...\] oraz uzyskanie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w \[...\] z dnia \[...\] grudnia 2018 r. o niepełnosprawności. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organem właściwym miejscowo do rozpatrzenia wniosku K.B. o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne jest Burmistrz Gminy i Miasta \[...\] i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

28 stycznia 2019

Symbol z opisem

[6321 Zasiłki stałe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6321-zasilki-stale)

Hasła tematyczne

Pomoc społeczna

Skarżony organ

Burmistrz Miasta i Gminy

Sędziowie

Jan Paweł Tarno /przewodniczący/ Jolanta Górska Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001769)  
art. 101 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6 pkt 8 · Dz.U. 2017 poz. 1769
* [Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001025)  
art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 25 · Dz.U. 2018 poz. 1025

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SO/Bk 14/19 · 28 sierpnia 2019Postanowienie WSA w Białymstoku z 28 sierpnia 2019 r., II SO/Bk 14/19 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-so-bk-14-19-postanowienie-wsa-w-bialymstoku-z-2019-08-28--ii-so-bk-14-19)
* [Sygnatura: I OW 14/19 · 21 sierpnia 2019Postanowienie NSA z 21 sierpnia 2019 r., I OW 14/19 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-14-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-21--i-ow-14-19)
* [Sygnatura: I OW 3/19 · 10 lipca 2019Postanowienie NSA z 10 lipca 2019 r., I OW 3/19 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-3-19-postanowienie-nsa-z-2019-07-10--i-ow-3-19)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/DD8E6A2538)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-16-19-postanowienie-nsa-z-2019-08-29--i-ow-16-19#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B16%252F19.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bsierpnia%2B2019.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B16%252F19)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
