Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 158/26

Postanowienie NSA z 29 października 2026 r., I OW 158/26 – usługi opiekuńcze

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

29 października 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 29 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy M. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy M. a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.M. w sprawie prawa do świadczenia z pomocy społecznej w postaci skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta G. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F26)

## Uzasadnienie

Pismem z 14 sierpnia 2026 r. Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. działający z upoważnienia Wójta Gminy M. (dalej: wnioskodawca), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W.M. (dalej: zainteresowana) w sprawie prawa do świadczenia w z pomocy społecznej w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowana od 8 marca 2026 r. stale przebywa na terenie Gminy G. i zamieszkuje pod adresem G., ul. (...) u swojego siostrzeńca. Zainteresowana zawarła w dniu 27 grudnia 2011 r. z siostrzeńcem umowę dożywocia w formie aktu notarialnego nr 7306/2011, na mocy której przeniosła własność swojego lokalu mieszkalnego mieszczącego się pod adresem (...), w zamian za zapewnienie jej dożywotniego utrzymania. Siostrzeniec zobowiązał się przyjąć ją jako domownika, zapewnić mieszkanie, wyżywienie, ubranie i opiekę. W przedmiotowym lokalu strona zamieszkiwała do marca 2026 r. W związku jednak z pogorszeniem jej stan zdrowia zamieszkała wraz z siostrzeńcem, który w ten sposób realizuje obowiązki wynikające z zawartej umowy dożywocia. Powyższa umowa świadczy o trwałym uregulowaniu sytuacji życiowej seniorki oraz o przeniesieniu centrum jej spraw życiowych do miejsca wykonywania umowy dożywocia. Twierdzenie, że pobyt ma charakter wyłącznie grzecznościowy nie znajduje oparcia w przedstawionym stanie faktycznym. Bez znaczenia dla ustalenia właściwości miejscowej pozostaje fakt ponad sześćdziesięcioletniego zamieszkiwania na terenie Gminy M. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nakazują badać aktualne miejsce zamieszkania, a nie miejsce historycznego pobytu czy długość wcześniejszego zamieszkiwania. Nie ma również znaczenia brak prawa własności seniorki do lokalu położonego w G. Miejsce zamieszkania nie jest uzależnione od tytułu prawnego do nieruchomości, lecz od rzeczywistego ośrodka życia i zamiaru stałego pobytu. Co więcej, dodatkowe wyjaśnienia złożone w dniu 10 sierpnia 2026 r. przez siostrzeńca zainteresowanej i nią samą jednoznacznie wskazują, że jej centrum życiowym jest miasto G: tj. zainteresowana została zarejestrowana w przychodni (...) w G.; 2\. w okresie od 5 maja 2026 r. do 19 maja 2026 r. przebywała w Szpitalu Specjalistycznym w G.; 3\. korzysta z pomocy rehabilitanta pod adresem (...); 4\. ma zapewnioną opiekę szafarza z parafii pw. (...) w G.; 5\. od marca 2026 r. wnosi opłaty do Urzędu Miasta G. za wywóz odpadów. Ponadto, siostrzeniec zainteresowanej poinformował, że planuje sprzedaż mieszkania w R., co wskazuje że zainteresowana nie zamierza ponownie zamieszkiwać w tym domu i że jej aktualnym centrum życiowym są G. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta G., wskazał, że organem właściwym w sprawie jest Gmina M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Wójt Gminy M. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku zainteresowanej w sprawie prawa do świadczenia w z pomocy społecznej w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. W sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, gdyż oba organy uważają się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy. W rozpoznawanej sprawie pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 6 lit. b i § 1 pkt 6 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia przedstawionego sporu. Sprawa administracyjna dotyczy umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r., poz. 639 ze zm.; dalej: u.p.s.) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach dotyczących pomocy społecznej reguluje art. 101 u.p.s. Zgodnie z powyższym przepisem co do zasady właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (ust. 2). W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu (ust. 2a.). W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 3). Nadto, dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki (ust. 6). W niniejszym przypadku bezsporne jest, że zainteresowana nie jest osobą w kryzysie bezdomności. Istota niniejszego sporu sprowadza się zatem do kwestii ustalenia, czy ostatnie miejsce zamieszkania zainteresowanej znajdowało się w Gminie M., czy w G. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia "miejsce zamieszkania", o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.p.s. Jednakże w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym przez miejsce zamieszkania – w świetle ogólnej definicji zawartej w art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: k.c.) – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu, o miejscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Oznacza to, że dla uznania faktu zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest ustalenie kumulatywnego występowania dwóch powyższych przesłanek. Przy czym o uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. Miejscem takim jest zatem miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe. O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowej działalności człowieka. Przez zamiar w szczególności należy rozumieć wolę wewnętrzną, ujawnianą np. w oświadczeniach osoby zainteresowanej. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w której koncentrują się jej czynności życiowe, i to bez względu na adres jej zameldowania. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, a mianowicie ześrodkowania aktywności życiowej w określonej miejscowości. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zainteresowana jest osobą niepełnosprawną, w podeszłym wieku (93 lata), schorowaną i wymagającą stałej opieki. Z uwagi na swój stan, wnioskiem z 9 lipca 2026 r., zwróciła się do MOPS w G. z prośbą o skierowanie do domu pomocy społecznej w G. Wskazania wymaga, że zainteresowana przez ponad 60 lat mieszkała samodzielnie w lokalu mieszkalnym przy ul. (...), gmina M. Pod tym adresem jest również zameldowana na pobyt stały. W odniesieniu do wskazanego lokalu zainteresowana w dniu 27 grudnia 2011 r. zawarła ze swoim siostrzeńcem umowę dożywocia w formie aktu notarialnego, na mocy której przeniosła własność tego lokalu mieszkalnego na swojego siostrzeńca i jego żonę, w zamian za zapewnienie jej dożywotniego utrzymania. Od 8 marca 2026 r., w związku z pogarszającym się stanem zdrowia uniemożliwiającym samodzielną egzystencję, przebywa jednak w G. u swojego siostrzeńca, który zobowiązał się zapewnić jej opiekę i wsparcie w leczeniu do czasu załatwienia niezbędnych formalności związanych w umieszczeniem w domu pomocy społecznej. Z oświadczeń złożonych przez siostrzeńca zainteresowanej i nią samą wynika, że została ona zarejestrowana w przychodni POZ w G.; w okresie od 5 maja 2026 r. do 19 maja 2026 r. przebywała w szpitalu w G.; korzysta z pomocy rehabilitanta pod adresem zamieszkania jej siostrzeńca w G.; ma zapewnioną opiekę szafarza z parafii pw. (...) w G.; od marca 2026 r. siostrzeniec wnosi również dodatkowe opłaty do Urzędu Miasta G.za wywóz odpadów z tytułu zamieszkania u niego zainteresowanej. Mając powyższe na uwadze, należało zatem przyjąć, że aktualnym miejscem zamieszkania zainteresowanej są G. W tej miejscowości zainteresowana przebywa od marca 2026 r., oczekując na skierowanie do domu pomocy społecznej i tam koncentrują wszystkie ważne dla niej sprawy życiowe (korzystanie z opieki medycznej, pomocy rehabilitanta, opieka szafarza). Zainteresowana w żaden sposób nie deklaruje także chęci powrotu do miejsca stałego zameldowania w M. Również z treści jej wniosku z 9 lipca 2026 r. wynika, że z uwagi na stan zdrowia nie była już w stanie samodzielnie funkcjonować w mieszkaniu, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Z resztą zamiar pozostania w G. został wyrażony przez samą uprawnioną we wniosku o skierowanie jej do domu pomocy społecznej w tym mieście, co oznacza, że ma ona zamiar tam pozostać. W związku z powyższym należy uznać, że zainteresowana przebywa w G. z zamiarem stałego pobytu i tam koncentruje się jej centrum życiowe. Stosownie zatem do treści art. 101 ust. 1 u.p.s. organem właściwym miejscowo do skierowania zainteresowanej do domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta G. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

19 sierpnia 2026

Symbol z opisem

[6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6322-uslugi-opiekuncze-w-tym-skierowanie-do-domu-pomocy-spolecznej)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Stojanowski Marian Wolanin

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art.4 w zw. z art, 15 § 1 pkt 4 i § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 149/26 · 29 października 2026Postanowienie NSA z 29 października 2026 r., I OW 149/26 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-149-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-149-26)
* [Sygnatura: I OW 150/26 · 29 października 2026Postanowienie NSA z 29 października 2026 r., I OW 150/26 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-150-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-150-26)
* [Sygnatura: I OW 167/26 · 28 października 2026Postanowienie NSA z 28 października 2026 r., I OW 167/26 – usługi opiekuńcze](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-167-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-28--i-ow-167-26)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/AB4A68FB88)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-26-postanowienie-nsa-z-2026-10-29--i-ow-158-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B29%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
