Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 158/24

Postanowienie NSA z 13 grudnia 2024 r., I OW 158/24 – zasiłki celowe i okresowe

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

13 grudnia 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta P. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta P. a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. S. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego postanawia: wskazać Wójta Gminy B. jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B13%2Bgrudnia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F24)

## Uzasadnienie

Prezydent Miasta P., reprezentowany przez Kierownika Działu Pomocy Osobom Bezdomnym w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w P., pismem z dnia 19 lipca 2024 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Wójtem Gminy B. w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku J. S. o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i wskazanie Wójta Gminy B. jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że właściwość organu w przedmiotowej sprawie powinna zostać ustalona na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej u.p.s.), zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy B., reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., uznał że organem właściwym w sprawie jest organ wnioskujący o rozstrzygniecie sporu. Organ uczestniczący w sporze, powołując się na treść art. 101 ust. 1 i ust. 2a u.p.s., wskazał, iż stan faktyczny sprawy pozwala na wyciągnięcie wniosków, że to P. stanowił główny ośrodek aktywności życiowej zainteresowanego przed jego umieszczeniem w placówce szpitalnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość, albowiem żaden z organów administracji publicznej w nim uczestniczący nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy. Spór powstał na tle właściwości miejscowej jednostek, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 1 lit. d i § 1 pkt 15 lit. e rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych – Dz. U. Nr 198 poz. 1925). Oznacza to, że wniosek jest dopuszczalny. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.) reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w sytuacji, gdy stroną jest bezdomny w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. Wówczas, zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s., o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce jego zameldowania na pobyt stały. Równocześnie w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie – zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu. Definicja osoby bezdomnej została uregulowana w art. 6 pkt 8 u.p.s. Przepis ten stanowi, że za osobę bezdomną należy uznać osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Tym samym przepis ten przewiduje dwa odrębne stany faktyczne, pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy z nich odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania. Natomiast drugi stan dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma jednak możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować łącznie (por. postanowienie NSA z 25 czerwca 2021 r., I OW 310/20, LEX nr 3227067). Dodać należy że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725; dalej u.o.p.l.) pod pojęciem lokalu należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Nie jest natomiast w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek warunkujących ustalenie właściwości miejscowej organu kluczowe jest to, że na dzień złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zainteresowany przebywał w Wojewódzkim Szpitalu \[...\] w K. w związku z podejmowanym leczeniem terapeutycznym. Celem pobytu w tego typu placówkach jest wyłącznie odbycie leczenia, w związku z czym szpital nie może być traktowany jako lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.o.p.l. Równocześnie, odnosząc się do stanowiska organu uczestniczącego w sporze, wskazać należy, że placówka szpitalna nie stanowi placówki zapewniającej całodobową opiekę, o której mowa w art. 101 ust. 2a u.p.s. Pod tym pojęciem należy bowiem rozumieć placówki wskazane w art. 67 i nast. u.p.s., a także określone w regulacjach szczególnych tej ustawy (por. I. Sierpowska \[w:\] Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2023, art. 101). Z przeprowadzonego 11 czerwca 2024 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz notatek służbowych pracownika socjalnego z 9 i 10 lipca 2024 r. wynika, że zainteresowany jest osobą bezdomną, która nie pozostaje zameldowana na stałe w żadnym lokalu mieszkalnym. Wyżej wymieniony po opuszczeniu placówki szpitalnej nie ma możliwości powrotu do miejsca zamieszkania, w którym kiedyś zamieszkiwał. Powyższe kwestie nie budzą wątpliwości. Mając na uwadze wskazane okoliczności należy stwierdzić, że J. S. spełnia ustawowe przesłanki uznania za osobę bezdomną wyrażone w art. 6 pkt 8 u.p.s. Z akt administracyjnych wynika, że do 18 października 2023 r. zainteresowany pozostawał zameldowany na pobyt stały pod adresem \[...\] w gminie B. W konsekwencji uznać należy, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego jest Wójt Gminy B.. Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał, by w sprawie zachodził przypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na zastosowanie art. 101 ust. 3 u.p.s. Zainteresowany przebywa w placówce szpitalnej, co pozwala mu zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe i nie niesie bezpośredniego ryzyka dla jego egzystencji. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynika by zainteresowany znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

24 lipca 2024

Symbol z opisem

[6320 Zasiłki celowe i okresowe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6320-zasilki-celowe-i-okresowe)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Wójt Gminy

Sędziowie

Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000935)  
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 22 § 1 pkt 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000901)  
art. 6 pkt 8, art. 101 ust. 1-3 · Dz.U. 2023 poz. 901
* [Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000725)  
art. 2 ust. 1 pkt 4 · Dz.U. 2023 poz. 725

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 173/24 · 13 grudnia 2024Postanowienie NSA z 13 grudnia 2024 r., I OW 173/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-173-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-173-24)
* [Sygnatura: I OW 171/24 · 13 grudnia 2024Postanowienie NSA z 13 grudnia 2024 r., I OW 171/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-171-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-171-24)
* [Sygnatura: I OW 154/24 · 21 listopada 2024Postanowienie NSA z 21 listopada 2024 r., I OW 154/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-154-24-postanowienie-nsa-z-2024-11-21--i-ow-154-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5EFABDE51F)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-24-postanowienie-nsa-z-2024-12-13--i-ow-158-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B13%2Bgrudnia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
