Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 158/21

Postanowienie NSA z 9 lutego 2022 r., I OW 158/21 – zasiłki stałe

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

9 lutego 2022

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy \[...\] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem \[...\] a Wójtem Gminy \[...\] przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia wskazać Wójta Gminy \[...\] jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Blutego%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F21)

## Uzasadnienie

Pismem z 21 października 2021 r. Wójt Gminy \[...\] wystąpił - na zasadzie art 22 k.p.a. - o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, poprzez wskazanie Burmistrza \[...\] - Ośrodka Pomocy Społecznej w \[...\] jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy \[...\] o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym. W uzasadnieniu wyjaśnił, że 9 września 2021 r. Ośrodek Pomocy Społecznej przekazał mu wniosek \[...\] o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym uzasadniając to tym, że ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały \[...\] były \[...\], ul. \[...\]. \[...\] przebywa w "Domu Stowarzyszenia \[...\] " w \[...\], podając że jest osobą bezdomną. W toku postępowania Wójt Gminy \[...\] ustalił, że \[...\] jest współwłaścicielem 1/4 części zamieszkałej nieruchomości przy ul. \[...\] w \[...\], co powoduje, że nie jest osobą bezdomną. Organowi nie są też znane okoliczności, które sprawiałyby, że \[...\] nie może zamieszkiwać pod wskazanym adresem. Wójt Gminy \[...\] podkreślił, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponadto do akt sprawy załączono orzeczenie o niepełnosprawności \[...\], z którego wynika, iż jest on osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie nr \[...\] z 8 kwietnia 2021 r.) w związku z czym posiada prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazany zasiłek został mu przyznany i jest wypłacany przez Burmistrza \[...\]. Wójt Gminy \[...\] wskazał, że \[...\] jest również zameldowany na pobyt czasowy w \[...\], ul. \[...\] (data upływu terminu zameldowania to 6 grudnia 2021 roku). Obecnie tam koncentruje swoją aktywność życiową i nie zamierza powracać do \[...\]. W związku z powyższym w ocenie Wójta Gminy \[...\] bez wątpienia właściwym w sprawie jest obecnie Ośrodek Pomocy Społecznej w \[...\], o czym przesądził fakt, iż \[...\] nie jest osobą bezdomną. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz \[...\] wskazał, że \[...\] uważany jest za osobę bezdomną (co wyraźnie zaznaczył w swoim wniosku o pomoc z 3 września 2021 r.), zamieszkuje w placówce noclegowej dla osób bezdomnych (Dom wspólnotowy Stowarzyszenia Pomocy Wzajemnej "\[...\] "), placówki te nie są lokalami mieszkalnymi w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. W związku z powyższym, po rozeznaniu sytuacji klienta i ustaleniu ostatniego stałego miejsca zameldowania (ul. \[...\],\[...\] \[...\]), Ośrodek Pomocy Społecznej w \[...\] przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w \[...\] wniosek o pomoc, co jest zgodne z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Burmistrz \[...\] wskazał, że \[...\] posiada na terenie gminy jedynie zameldowanie na pobyt czasowy. Dom wspólnotowy "\[...\] " jest jedynie jego tymczasowym miejscem przebywania, z uwagi na fakt, że na obecną chwilę nie chce mieszkać w miejscu stałego zameldowania. Klient obawia się negatywnego wpływu środowiska i powrotu do nałogu, z którym walczy. W Domu Pomocy Wzajemnej "\[...\] " w \[...\] jest wprowadzony całkowity zakaz spożywania alkoholu, co minimalizuje pokusy i wspiera \[...\] w utrzymaniu trzeźwości. \[...\] z uwagi na swoją trudną sytuację życiową (bezdomność, niepełnosprawność, przewlekłą chorobę i uzależnienie od alkoholu) przebywa w placówce noclegowej dla osób bezdomnych na terenie gminy \[...\] (Dom Pomocy Wzajemnej \[...\] mieszczący się przy ul. \[...\],\[...\] \[...\]). W przypadku osoby bezdomnej nie może być mowy o stałym miejscu zamieszkania, nie bada się zatem jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala jej status i gminę właściwą do udzielenia świadczenia z pomocy społecznej. \[...\] sam uznaje się za osobę bezdomną, ponieważ nie widzi możliwości powrotu do swojego ostatniego miejsca zamieszkania (zameldowania). Organ wyjaśnił również, że przyznanie \[...\] pomocy w formie zasiłku pielęgnacyjnego nastąpiło na podstawie o art. 3 ust. 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2020 poz. 111 ze zm.). Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie rozpatruje udzielania pomocy w aspekcie problemu bezdomności, a jedynie w oparciu o jego aktualne miejsce pobytu. Burmistrz \[...\] w ramach dokumentacji uzupełniającej przekazał dodatkowo zaświadczenie Stowarzyszenia Pomocy Wzajemnej \[...\] oraz oświadczenie \[...\] dotyczące jego sytuacji życiowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej jest sporem kompetencyjnym (art. 22 § 2 K.p.a.) rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów, o których mowa w art. 4 P.p.s.a., objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej. Pozostające w sporze organy nie mają wspólnego organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 8 oraz pkt 12 lit. a rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. z 2003 r. poz. 1925), zatem Naczelny Sąd Administracyjny był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie zaistniał negatywnym spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy \[...\] a Burmistrzem \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku \[...\] o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego. Należy wskazać że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od tej zasady przewidziano wyjątek w odniesieniu do osób bezdomnych, wobec których, w myśl art. 101 ust. 2 u.p.s., właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Rozważeniu w niniejszej sprawie podlega kwestia, czy \[...\] może być uznany za osobę bezdomną. Definicję osoby bezdomnej zawiera art. 6 pkt 8 u.p.s., który stanowi, że bezdomnym jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Powyższy przepis przewiduje zatem dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania, drugi natomiast odnosi się do sytuacji, kiedy osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym posiada stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować kumulatywnie. Dla kwalifikacji danej osoby jako bezdomnej nie ma zatem żadnego prawnego znaczenia, kiedy i z jakich przyczyn została ona wymeldowana z miejsca pobytu stałego. Nie ma również znaczenia, czy dana osoba jest właścicielem bądź współwłaścicielem lokalu mieszkalnego. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, pod pojęciem lokalu mieszkalnego należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z zakresu tego pojęcia ustawodawca wyłączył pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje na jedynie przykładowy charakter wyliczenia. Wszystkie zatem pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, nawet te, które w ustawie nie zostały wprost wymienione, nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy. W niniejszej sprawie niesporne jest, że \[...\] nie jest zameldowany nigdzie na pobyt stały. Nie zamieszkuje on również w lokalu mieszkalnym, bowiem placówka noclegowa dla osób bezdomnych nie może być uznana za lokal mieszkalny. Skoro ubiegający się o świadczenia z pomocy społecznej nie mieszka w lokalu przeznaczonym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych i nie jest nigdzie zameldowany na pobyt stały, należy uznać go za osobę bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s. W tym miejscu podkreślić należy, że w przypadku osoby bezdomnej, z oczywistych względów, nie może być mowy o miejscu zamieszkania. Tym samym nie bada się jej zamiaru co do stałego pobytu, ale ustala jej status i gminą właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (por. postanowienia NSA z 4 kwietnia 2007 r., I OW 109/06, z 4 lipca 2008 r., I OW 30/08, z 30 grudnia 2015, I OW 208/15, z 19 kwietnia 2017 r., I OW 256/16, z 26 stycznia 2022 r. I OW 153/21). W tej sytuacji, w związku z faktem, że ostatnim miejscem zameldowania \[...\] na pobyt stały była miejscowość \[...\], zgodnie z zasadą określoną w art. 101 ust. 2 u.p.s., organem właściwym miejscowo jest Wójt Gminy \[...\]. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji

## Informacje o sprawie

Data wpływu

5 października 2021

Symbol z opisem

[6321 Zasiłki stałe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6321-zasilki-stale)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Burmistrz Miasta

Sędziowie

Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Mariola Kowalska /przewodniczący/ Mirosław Wincenciak

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190002325)  
art 15 § 2 · Dz.U. 2019 poz. 2325

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 144/21 · 28 stycznia 2022Postanowienie NSA z 28 stycznia 2022 r., I OW 144/21 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-144-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-28--i-ow-144-21)
* [Sygnatura: I OW 137/21 · 28 stycznia 2022Postanowienie NSA z 28 stycznia 2022 r., I OW 137/21 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-137-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-28--i-ow-137-21)
* [Sygnatura: I OW 153/21 · 26 stycznia 2022Postanowienie NSA z 26 stycznia 2022 r., I OW 153/21 – zasiłki stałe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-153-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-153-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/D2A3904BBB)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-158-21-postanowienie-nsa-z-2022-02-09--i-ow-158-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B158%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B9%2Blutego%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B158%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
