Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 135/24

Postanowienie NSA z 26 września 2024 r., I OW 135/24 – zasiłki celowe i okresowe

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

26 września 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Elbląg o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Elbląga a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.P. o przyznanie zasiłku celowego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Elbląga jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B135%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B135%252F24)

## Uzasadnienie

Wnioskiem z 17 czerwca 2024 r. Prezydent Miasta Elbląga wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.P. o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu pokoju oraz zasiłku celowego na zakup żywności. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 23 kwietnia 2024 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Krakowie, strona, zam. w Krakowie przy \[...\] złożyła wniosek o zasiłek celowy na dofinansowanie wynajmu pokoju i zakup żywności. Ostatnim adresem zameldowania strony na pobyt stały jest Elbląg, \[...\] (od 10 maja 2004 r. do 29 lutego 2008 r.). Aktualnie strona nie posiada miejsca zameldowania. Organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że strona zamieszkuje w Bursie Akademickiej przy \[...\], gdzie wynajmuje pokój, co potwierdza pismo Dyrektora Zarządu Nieruchomości Instytutu (pokój wynajmowany od 5 czerwca 2020 r.). W ocenie wnioskodawcy, strona jest mieszkanką Krakowa, bowiem wynajmuje pokój w tym mieście od 4 lat, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że można ją uznać za osobę bezdomną. Strona nie pracuje, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Opłaty za mieszkalnie reguluje jej córka przebywająca w \[...\]. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie działający w imieniu Prezydenta Miasta Krakowa wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Elbląga jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że wobec braku możliwości zapewnienia stronie całodobowego schronienia w placówkach dla osób bezdomnych znajdujących się na terenie Krakowa, strona przy wsparciu córki wynajmuje miejsce noclegowe w Bursie Akademickiej w Krakowie. Organ wskazał, że strona prowadzi tułaczy tryb życia, podczas dnia funkcjonuje w przestrzeni publicznej krakowskiego Starego Miasta. Zgodnie z informacją pozyskaną ze zbioru PESEL, w dniu 29 lutego 2008 r. została wymeldowana z pobytu stałego w Elblągu, gdzie była zameldowana od 10 maja 2004 r. Wcześniejszy stały meldunek posiadała w Gdańsku (od 7 stycznia 1993 r. do 22 kwietnia 1996 r.). W ocenie uczestnika, w sprawie bezsporne jest, że stronę należy uznać za osobę bezdomną, bowiem nie zamieszkuje ona w lokalu mieszkalnym przeznaczonym na pobyt stały w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych oraz nie jest nigdzie zameldowana na pobyt stały. Z tego względu, organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Prezydent Miasta Elbląg. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny – art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej "k.p.a."). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Spór o właściwość w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość albowiem żaden z organów administracji publicznej w nim uczestniczący nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy. Spór powstał pomiędzy Prezydentem Miasta Elbląg a Prezydentem Miasta Krakowa w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.P. o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu pokoju oraz zasiłku celowego na zakup żywności, na tle właściwości miejscowej organów pozostających w sporze, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia (§ 1 pkt 12 lit. c i § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych – Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925). Oznacza to, że wniosek jest dopuszczalny. Właściwość miejscową organów administracji w sprawach objętych ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., dalej "u.p.s.") reguluje art. 101 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w sytuacji, gdy stroną jest osoba bezdomna w rozumieniu art. 6 pkt. 8 u.p.s. Wówczas, zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s., o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały. Równocześnie w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie – zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu. Definicja osoby bezdomnej została natomiast uregulowana w art. 6 pkt 8 u.p.s. Przepis ten stanowi, że za osobę bezdomną należy uznać osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Tym samym przepis ten przewiduje dwa odrębne stany faktyczne, pozwalające na uznanie osoby za bezdomną. Pierwszy z nich odnosi się do osoby, która nie mieszka w lokalu mieszkalnym i jednocześnie nie posiada stałego zameldowania. Natomiast drugi stan dotyczy osoby niezamieszkującej w lokalu mieszkalnym, posiadającej stałe zameldowanie w lokalu, w którym nie ma jednak możliwości zamieszkania. W przypadku każdego z tych stanów przewidziane w ustawie przesłanki muszą występować łącznie (zob. postanowienie NSA z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OW 310/20). Dodać należy że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725; dalej "u.o.p.l.") pod pojęciem lokalu należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Nie jest natomiast w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że ostatnie miejsce stałego zameldowania strony znajdowało się na terenie Miasta Elbląga. Obecnie strona nie posiada żadnego miejsca zameldowania, pozostaje osobą bezdomną i przebywa Bursie Akademickiej w Krakowie, które to miejsce jest opłacane przez córkę strony przebywającą w \[...\]. Zauważenia wymaga, że tego rodzaju pomieszczenie mieszkalne nie może być uznane za lokal mieszkalny zgodnie z przywoływanym powyżej art. 2 ust. 1 pkt 4 u.o.p.l., o czym wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (zob. postanowienia NSA z: 11 września 2024 r., sygn. akt I OW 105/24, I OW 91/24, 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OW 74/24, 17 lipca 2024 r., sygn. akt I OW 63/24). Tym samym, skoro strona nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym służącym zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, spełnia warunki uznania za osobę bezdomną wyrażone w art. 6 pkt 8 u.p.s. Treść art. 101 u.p.s. wskazuje, że w przypadku takich osób nie ma znaczenia miejsce zamieszkania, tym samym nie bada się zamiaru co do stałego pobytu, lecz ustala się gminę ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. W konsekwencji uznać należy, że skoro ostatnie miejsce zameldowania strony na pobyt stały znajdowało się na terenie gminy Elbląg, to zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego na dofinansowanie wynajmu pokoju oraz zasiłku celowego na zakup żywności jest Prezydent Miasta Elbląga. Równocześnie Sąd nie uznał, by w sprawie zachodził przypadek szczególnie uzasadniony, pozwalający na zastosowanie art. 101 ust. 3 u.p.s. Zainteresowana od dłuższego czasu przebywa bowiem w Bursie Akademickiej, gdzie wynajmuje pokój i ma dostęp do kuchni i łazienki, co pozwala jej zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynika by zainteresowana znajdowała się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uzasadniającej zastosowanie art. 101 ust. 3 u.p.s. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 czerwca 2024

Symbol z opisem

[6320 Zasiłki celowe i okresowe 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6320-zasilki-celowe-i-okresowe)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Prezydent Miasta

Sędziowie

Marek Stojanowski Marian Wolanin /przewodniczący/ Mariola Kowalska /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20040640593)  
art. 101 ust. 2 · Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 92/24 · 26 września 2024Postanowienie NSA z 26 września 2024 r., I OW 92/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-92-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-92-24)
* [Sygnatura: I OW 109/24 · 19 września 2024Postanowienie NSA z 19 września 2024 r., I OW 109/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-109-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-19--i-ow-109-24)
* [Sygnatura: I OW 99/24 · 11 września 2024Postanowienie NSA z 11 września 2024 r., I OW 99/24 – zasiłki celowe i okresowe](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-99-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-11--i-ow-99-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/2B018AC430)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-135-24-postanowienie-nsa-z-2024-09-26--i-ow-135-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B135%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bwrze%25C5%259Bnia%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B135%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
