Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 133/21

Postanowienie NSA z 26 stycznia 2022 r., I OW 133/21 – rodzina zastępcza

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

26 stycznia 2022

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 26 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Miasta \[...\] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Miastem \[...\] a Powiatem \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka F. Ś. umieszczonego w rodzinie zastępczej postanawia: wskazać Miasto \[...\] jako powiat właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B133%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bstycznia%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B133%252F21)

## Uzasadnienie

Prezydent Miasta \[...\] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy organem wnioskującym a Starostą \[...\] w przedmiocie wskazania powiatu właściwego do ponoszenia kosztów pobytu dziecka F. Ś. (ur. \[...\] kwietnia 2014 r.) w rodzinie zastępczej. Z treści wniosku wynikało, że małoletni F. Ś. został - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia 19 stycznia 2021 r. - umieszczony w rodzinie zastępczej, zawodowo pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego, w osobach: D.K. i S. K. zamieszkałych w \[...\] przy ul. \[...\]. Było to przy tym kolejne umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, gdyż wcześniej był on już umieszczony w tego rodzaju rodzinie, postanowieniem Sądu Rejonowego w \[...\]. Prowadząc bowiem postępowanie o pozbawienie G.K. władzy rodzicielskiej, Sąd Rejonowy w \[...\] nakazał w dniu 4 grudnia 2020 r. powrót małoletniego F. Ś. w trybie natychmiastowym do domu matki, zamieszkałej w tym czasie w \[...\] przy ul. \[...\]. Postanowienie to zostało wykonane i od grudnia 2020 r. małoletnim zajmowała się matka. Prezydent Miasta \[...\], w złożonym wniosku wyjaśnił ponadto, iż ojciec dziecka nie żyje a G.K. przebywała w \[...\] w okresie od sierpnia 2020 r. do dnia 3 lutego 2021 r. Przed pobytem w \[...\] zamieszkiwała zaś w domu rodzinnym w \[...\] przy ulicy \[...\], do którego powróciła – jak wyżej wskazano - w dniu 3 lutego 2021 r. i mieszka tam nadal. W ocenie przy tym organu wnioskującego, mimo, iż G.K. podczas pobytu w \[...\] wynajmowała tam mieszkanie i pracowała w wymiarze ½ etatu, to pobyt jej w \[...\] miał jednak tylko charakter czasowy i Miasto \[...\]a nie stanowiło centrum jej spraw życiowych. Po przejęciu opieki nad dzieckiem w dniu 4 grudnia 2020 r. nie wystąpiła ona bowiem z wnioskiem do Prezydenta Miasta \[...\] o przyznanie świadczeń rodzinnych ani świadczenia wychowawczego. Dlatego też organ wnioskujący stał na stanowisku, że w świetle powyższych okoliczności, należało przyjąć, iż miejscem zamieszkania G.K., a tym samym miejscem zamieszkania małoletniego F. Ś., przed ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej, był \[...\] znajdujący się w powiecie \[...\]. Z tego zatem powodu to Powiat \[...\] - jako właściwy ze względu na miejsce zamieszkania małoletniego przed jego ponownym umieszczeniem w pieczy zastępczej - winien ponosić wydatki na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej, na zasadzie art. 191 ust. 4 w zw. z art. 191 ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z tym stanowiskiem nie zgadzał się Starosta \[...\], twierdząc, iż to \[...\] była miejscem zamieszkania małoletniego przed ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Miastem \[...\]a a Powiatem \[...\] jest negatywnym sporem o właściwość, gdyż żaden z powiatów nie uznaje się za właściwy do ponoszenia kosztów pobytu dziecka - F. Ś. (ur. \[...\] kwietnia 2014 r.) w rodzinie zastępczej. Właściwość miejscową, w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, określa art. 191 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2020 r., poz. 821 - dalej jako: "ustawa"). W pierwszej kolejności ponosi je powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej (ust. 1). Jeśli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, zastosowanie znajduje zasada określona w ust. 2, zgodnie z którą właściwy jest powiat ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały. W ostatniej kolejności właściwym jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (ust. 3). W myśl natomiast art. 191 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku powrotu dziecka do rodziny i ponownego umieszczenia go w pieczy zastępczej, wydatki ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się. W rozpoznawanej sprawie, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w \[...\] z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt \[...\] doszło do ponownego umieszczenia małoletniego F. Ś. w rodzinie zastępczej. Wcześniej małoletni był już bowiem umieszczony w tego rodzaju rodzinie, postanowieniem Sądu Rejonowego w \[...\], jednak w dniu 4 grudnia 2020 r. Sąd ten, prowadząc postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej G. K., wydał postanowienie o sygn. \[...\] nakazujące w trybie natychmiastowym powrót małoletniego F. Ś. do matki (przebywającej wówczas w \[...\] przy ul. \[...\]). Postanowienie to zostało wykonane i małoletni od grudnia 2020 r. do dnia 19 stycznia 2021 r. znajdował się pod opieką matki. W tej zatem sytuacji, nie ulega wątpliwości, że właściwość miejscową organu w niniejszej sprawie należy ustalić na podstawie cytowanego wyżej art. 191 ust. 4 ustawy. Kluczowym jest więc ustalenie miejsca zamieszkania małoletniego bezpośrednio przed ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania dziecka", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego pojęcia, zawartą w przepisach kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 26 § 1 k.c., miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. W myśl § 2 tego artykułu, jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że w okresie poprzedzającym ponowne umieszczenie w rodzinie zastępczej, F. Ś. pozostawał jedynie pod władzą rodzicielską matki – G. K.(ojciec małoletniego zmarł), która w od sierpnia 2020 r. do lutego 2021 r. przebywała w \[...\]. Spór, jaki zaistniał miedzy powiatami dotyczy zaś ustalenia, czy \[...\] - we skazanym okresie - stanowiła miejsce zamieszkania matki małoletniego, czy - jak twierdzi organ wnioskujący - pobyt ten miał charakter czasowy, zaś miejscem zamieszkania w/w pozostawał \[...\] w powiecie \[...\] (miejscowość, w której G.K. zamieszkiwała przed pobytem w \[...\] i do której powróciła). W związku z tym wyjaśnić należy, że stosownie do art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Po myśli powyższego przepisu, o miejscu zamieszkania decydują więc dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Oznacza to, że dla uznania faktu zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości, konieczne jest ustalenie kumulatywnego występowania dwóch przesłanek, a mianowicie przebywania i zamiaru stałego pobytu w określonej miejscowości. O zamiarze stałego pobytu można zaś mówić wówczas, gdy występują okoliczności, pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w którym koncentrują się jej czynności życiowe. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, zgodzić się należy ze Starostą \[...\], iż w okresie od sierpnia 2020 r. do dnia 3 lutego 2021 r. \[...\] była miejscem zamieszkania matki małoletniego – G.K.. Wynajmowała ona bowiem w tym czasie w \[...\] mieszkanie, tam też podjęła pracę, co sugeruje przeniesienie jej centrum życiowego do tego miasta, zważywszy, że \[...\] jest miastem oddalonym od \[...\] o ponad 170 km. Na powrót zaś G. K. do rodzinnego miasta miała zaś niewątpliwie wpływ utrata przez nią pracy w \[...\], a fakt ten nie świadczy jeszcze - sam z siebie - o braku zamiaru dalszego przebywania przez G. K. w \[...\]. W związku z tym należało uznać, że Prezydent Miasta \[...\] nie wskazał we wniosku na żadne konkretne okoliczności, które pozwalałyby wyprowadzić odmienne wnioski co do charakteru przebywania matki małoletniego w tym mieście. Biorąc zaś powyższe pod uwagę – w ocenie składu orzekającego – trzeba było przyjąć, iż powiatem zobowiązanym do ponoszenia odpłatność za pobyt małoletniego F. Ś. w pieczy zastępczej jest miasto \[...\]. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

24 sierpnia 2021

Symbol z opisem

[6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6324-rodzina-zastepcza-pomoc-na-usamodzielnienie-dla-wychowanka-rodziny-zastepczej)

Skarżony organ

Starosta

Sędziowie

Agnieszka Miernik Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Monika Nowicka /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000821)  
art. 191 ust. 4 · Dz.U. 2020 poz. 821

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 120/21 · 25 stycznia 2022Postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r., I OW 120/21 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-120-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-25--i-ow-120-21)
* [Sygnatura: I OW 110/21 · 18 stycznia 2022Postanowienie NSA z 18 stycznia 2022 r., I OW 110/21 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-110-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-18--i-ow-110-21)
* [Sygnatura: I OW 92/21 · 16 grudnia 2021Postanowienie NSA z 16 grudnia 2021 r., I OW 92/21 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-92-21-postanowienie-nsa-z-2021-12-16--i-ow-92-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/2E3092B0C8)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-133-21-postanowienie-nsa-z-2022-01-26--i-ow-133-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B133%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bstycznia%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B133%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
