Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OW 112/18

Postanowienie NSA z 30 października 2018 r., I OW 112/18 – rodzina zastępcza

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

30 października 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marian Wolanin sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatu \[...\] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem \[...\] a Powiatem \[...\] w przedmiocie wskazania organu właściwego do pokrywania wydatków na utrzymanie małoletniego K.B. przebywającego w rodzinie zastępczej postanawia: wskazać Powiat \[...\] jako właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B112%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B30%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B112%252F18)

## Uzasadnienie

Powiat \[...\] reprezentowany przez Starostę \[...\] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Powiatu \[...\] jako organu właściwego do ponoszenia wydatków przeznaczonych na utrzymanie małoletniego K. B., przebywającego w rodzinie zastępczej. Organ wskazał, że rodzice małoletniego K. B. A. W. i R. B. pozostawali w nieformalnym związku. Dziecko urodziło się \[...\] sierpnia 2016 r. w O. Rodzina zamieszkiwała w B. przy ul. \[...\] w wynajętym mieszkaniu. Pod koniec października 2017 r. do Sądu Rejonowego w B. dotarły informacje, że ojciec dziecka stosuje względem matki przemoc psychiczną i fizyczną w obecności dziecka, co zakończyło się interwencją policjantów Komendy Powiatowej Policji w B. oraz postawieniem ojcu dziecka zarzutów znęcania się fizycznego i psychicznego nad matką dziecka oraz czynnej napaści na funkcjonariuszy przeprowadzających interwencję. W konsekwencji ojciec dziecka został tymczasowo aresztowany, natomiast matka w tym czasie została przyjęta do szpitala na oddział psychiatryczny. Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z \[...\] października 2017 r. sygn. akt \[...\] orzekł w trybie zabezpieczenia o umieszczeniu małoletniego K. B. w Rodzinnym Domu Dziecka u D. i A. A. w B., przy ul. \[...\]. Następnie postanowieniem z \[...\] listopada 2017 r. sygn. akt \[...\] Sąd zmienił ww. postanowienie przez umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej u babci matczynej A. W. zamieszkałej w O., ul. \[...\]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z \[...\] kwietnia 2018 r. sygn. akt \[...\] małoletni został umieszczony w rodzinie zastępczej niezawodowej u A. i P. D. w S., gmina \[...\]. W piśmie z \[...\] listopada 2017 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w B. przesłało dokumenty dotyczące podpisania porozumienia pomiędzy Powiatem \[...\] a Powiatem \[...\] w sprawie pokrycia wydatków na dziecko K. B. umieszczone w rodzinnym domu dziecka w B. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w O. w piśmie z \[...\] grudnia 2017 r. poinformowało, że z przesłanych dokumentów dotyczących małoletniego K. B. nie wynika, że jest on dzieckiem z terenu Powiatu \[...\], co oznacza, że powiat ten nie jest właściwy do finansowania wydatków na jego opiekę i wychowanie. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w B. nie uznało się za powiat właściwy do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie ww. małoletniego wskazując w piśmie z \[...\] stycznia 2018 r., że małoletni w okresie \[...\] września 2016 r. - \[...\] czerwca 2017 r. był zameldowany w O. przy ul. \[...\], ponadto został umieszczony w rodzinie zastępczej u babci matczynej zamieszkującej w O. Oznacza to, że właściwy do ponoszenia wydatków jest Powiat \[...\]. Starosta \[...\] motywując właściwość Powiatu \[...\] wskazał, że miejscem zamieszkania małoletniego K. B. przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej był B., ul. \[...\], gdzie mieszkał z rodzicami. Kwestia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu jak również długość okresu zamieszkiwania pod danym adresem nie powinna mieć znaczenia w kontekście oceny spełniania przesłanek zastosowania art. 191 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej". Wskazał ponadto na art. 26 § 1 z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) i zawartą w nim definicję miejsca zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską. Wyjaśnił, że przed umieszczeniem po raz pierwszy w pieczy zastępczej małoletniego K. B., rodzicom dziecka przysługiwała pełna władza rodzicielska. Dodatkowo przed umieszczeniem w pieczy zastępczej dziecko nie było związane z Powiatem \[...\], ponieważ urodziło się w O. Podnoszona natomiast w piśmie PCPR w B. z \[...\] stycznia 2018 r. kwestia poprzedniego pobytu stałego K. B. w O. w okresie od \[...\] września 2016 r. do \[...\] czerwca 2017 r., jak również pochodzenie matki dziecka z terenu miasta O., w ocenie wnioskodawcy, nie mają znaczenia w sprawie. Przy ustalaniu powiatu obowiązanego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej istotny jest bowiem stan faktyczny, który miał miejsce przed umieszczeniem dziecka po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Postanowienie Sądu Rejonowego w B. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z \[...\] października 2017 r. sygn. akt \[...\], na mocy którego umieszczono w trybie zabezpieczenia małoletniego w rodzinnym domu dziecka u D. i A. A. celem sprawowania nad nim pieczy na czas toczącego się postępowania w sprawie opieki, było skuteczne i wykonalne. Kwestia jego realizacji oraz późniejszych zmian nie mogą wpływać na zmianę oceny prawnej pierwotnego zdarzenia powodującego powstanie zobowiązania do ponoszenia wydatków na utrzymanie dziecka w pieczy zastępczej. Starosta uznał, że w sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny. Powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka jest bowiem znany i jest nim Powiat \[...\]. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawcy Powiat \[...\] winien ponosić wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej na terenie Powiatu \[...\]. Powiat \[...\] nie odpowiedział na powyższy wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość między Powiatem \[...\] a Powiatem \[...\], bowiem oba te powiaty uznają się za niewłaściwe do ponoszenia wydatków przeznaczonych na utrzymanie małoletniego K.B. przebywającego w rodzinie zastępczej na terenie Powiatu \[...\]. Właściwość w zakresie obowiązku ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka określa art. 191 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wydatki w pierwszej kolejności ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Dopiero, jeśli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, zastosowanie znajduje zasada określona w ust. 2, zgodnie z którą właściwy jest powiat ostatniego miejsca zameldowania dziecka na pobyt stały. W ostatniej kolejności właściwy jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej. Wskazanie zatem powiatu właściwego w sprawie ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka wymaga przede wszystkim ustalenia miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczenia go w pieczy zastępczej. Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej nie definiuje określenia "miejsce zamieszkania". Ustalając jego znaczenie należy więc odesłać do ogólnej definicji tego określenia zawartej w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców (tzw. domicilium necessarium), albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jak wynika z akt sprawy małoletni K. B. został objęty pieczą zastępczą na mocy postanowienia zabezpieczającego Sądu Rejonowego w B. z \[...\] października 2017 sygn. akt \[...\]. Przed wydaniem tego postanowienia pozostawał pod stałą opieką rodziców A. W. i R. B. Istotne jest zatem miejsce zamieszkania rodziców małoletniego. W sprawie nie jest sporne, że miejscem zamieszkania rodziców małoletniego K.B. przed umieszczeniem go w pieczy zastępczej była miejscowość B., przy ul. \[...\]. Okoliczność ta ponadto wynika zarówno z treści postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z \[...\] października 2017 r. sygn. akt \[...\], jak również z oświadczenia D. A. z \[...\] października 2017 r. Okoliczności podnoszone przez Powiat \[...\] dotyczące zameldowania K.B. w O. w okresie od \[...\] września 2016 r. do \[...\] czerwca 2017 r., czy pochodzenia matki dziecka z terenu miasta O., nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Jak wprost bowiem wynika z art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przy ustalaniu powiatu obowiązanego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej istotny jest stan faktyczny, który miał miejsce bezpośrednio przed umieszczeniem dziecka po raz pierwszy w pieczy zastępczej. Właściwą zatem jednostką do ponoszenia wydatków z tytułu umieszczenia małoletniego K.B. w pieczy zastępczej jest Powiat \[...\]. Jednocześnie należy mieć na uwadze art. 191 ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej, zgodnie z którym powiat, na terenie którego funkcjonują mogące przyjąć dziecko rodzina zastępcza, rodzinny dom dziecka lub placówka opiekuńczo-wychowawcza, zawiera z powiatem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej bądź powiatem ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (jeśli nie można ustalić miejsca zamieszkania dziecka), bądź z powiatem miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (jeśli nie jest możliwe ustalenie miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały), porozumienie w sprawie przyjęcia dziecka oraz warunków jego pobytu i wysokości wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka bądź średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Porozumienie między powiatami w sprawie przyjęcia dziecka oraz warunków jego pobytu i wysokości wydatków na opiekę nad nim i jego wychowanie ma jednak charakter umowy cywilnoprawnej (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2013 r. sygn. akt I OW 181/13, LEX nr 1375114 i 23 marca 2012 r. sygn. akt I OW 31/12, LEX nr 1136736). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji

## Informacje o sprawie

Data wpływu

14 maja 2018

Symbol z opisem

[6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6324-rodzina-zastepcza-pomoc-na-usamodzielnienie-dla-wychowanka-rodziny-zastepczej)

Hasła tematyczne

Spór kompetencyjny/Spór o właściwość

Skarżony organ

Starosta

Sędziowie

Agnieszka Miernik /sprawozdawca/ Iwona Bogucka Marian Wolanin /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001302)  
art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 · Dz.U. 2018 poz. 1302

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OW 163/18 · 25 października 2018Postanowienie NSA z 25 października 2018 r., I OW 163/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-163-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-25--i-ow-163-18)
* [Sygnatura: I OW 108/18 · 15 października 2018Postanowienie NSA z 15 października 2018 r., I OW 108/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-108-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-15--i-ow-108-18)
* [Sygnatura: I OW 100/18 · 15 października 2018Postanowienie NSA z 15 października 2018 r., I OW 100/18 – rodzina zastępcza](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-100-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-15--i-ow-100-18)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ACA13979D3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-ow-112-18-postanowienie-nsa-z-2018-10-30--i-ow-112-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOW%2B112%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B30%2Bpa%25C5%25BAdziernika%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BWskazano%2Borgan%2Bw%25C5%2582a%25C5%259Bciwy%2Bdo%2Brozpoznania%2Bsprawy.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOW%2B112%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
