Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 80/22

Wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., I OSK 80/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

28 lutego 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA del. Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej F. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 640/20 w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 28 stycznia 2020 r. nr \[...\] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B80%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B28%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B80%252F22)

## Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 640/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. K. na decyzję Ministra Rozwoju z 28 stycznia 2020 r. nr \[...\] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej Wojewoda) decyzją z 6 kwietnia 2018 r. nr \[...\] (dalej decyzja z 6 kwietnia 2018 r.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę D. prawa własności nieruchomości, położonej w miejscowości Z., w gminie D., oznaczonej jako projektowana działka nr \[...\] o pow. 0,3149 ha, obręb \[...\] Z., objętej księgą wieczystą nr \[...\], zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną od dnia 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych. Decyzją z 28 stycznia 2020 r. \[...\] (dalej decyzja z 28 stycznia 2020 r.), po rozpoznaniu odwołania F. K. (dalej skarżący) Minister Rozwoju (dalej Minister), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej kpa) utrzymał w mocy decyzję z 6 kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu Minister podał, że ww. decyzja zapadła na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm. dalej ustawa). Stanowi on, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Gdy chodzi o stan faktyczny organ wyjaśnił, że 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego lecz część ówczesnej działki nr \[...\], stanowiącej własność F. K., przy czym w 1999 r. działka nr \[...\] uległa podziałowi na działki nr \[...\] i \[...\], które w ewidencji gruntów oznaczone były jako drogi. Działka nr \[...\] dnia 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną (drogę nr \[...\] relacji K.-Z., zaliczoną do kategorii dróg gminnych i lokalnych miejskich uchwałą nr \[...\] z 30 września 1987 r. Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy (Dz.Urz. Woj. Bydgoskiego z 1988 r. nr 6 poz. 11 ze zm., dalej uchwała nr \[...\]) i na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy, z dniem 31 grudnia 1998 r. droga ta pozostała drogą gminną. Minister przywołał mapę z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, sporządzoną przez geodetę uprawnionego G. K., przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Bydgoszczy w dniu 21 marca 2017 r. pod nr \[...\] i oświadczenie tego geodety z 25 czerwca 2019 r. Wg Ministra 31 grudnia 1998 r. owa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą: 1\. oświadczenie z 1 marca 2016 r. Z.Ś.-S. sołectwa Z. w latach 1970-2010, w którym wskazano, że Gmina D. od roku 1981 do dnia dzisiejszego wykonywała prace związane z utrzymaniem drogi K.-Z. na odcinku działki nr \[...\], obręb Z., do których zaliczało się równanie nawierzchni, odśnieżanie, nawożenie żużlem fragmentu drogi i nawożenie kruszywem po roku 2000 r.; 2\. oświadczenie z 10 marca 2016 r. J. Z. - konserwatora dróg w Zakładzie Usług Komunalnych w D., w którym wskazano, że Gmina D. w latach 1992-2015 wykonywała prace związane z utrzymaniem drogi K.-Z. na odcinku działki nr \[...\], obręb Z., które polegały na równaniu nawierzchni, nawożeniu kruszywem i odśnieżaniu. Organ uznał, że przesłanki określone w art. 73 ustawy zostały spełnione a fakt władania przez dotychczasowych współwłaścicieli nieruchomości nie wyklucza jednoczesnego władztwa publicznego sprawowanego przez właściwy podmiot publiczny. Odnosząc się do zarzutu, że uchwała nr \[...\] utraciła moc ze względu na niezamieszczenie jej w wykazie aktów prawa miejscowego w trybie art. 31 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, organ wyjaśnił, że ww. uchwała wymieniona została w wykazie zamieszczonym w zarządzeniu nr \[...\] Wojewody Bydgoskiego z 17 grudnia 1990 r. w sprawie ustalenia i ogłoszenia wykazów aktów prawa miejscowego (Dz.Urz. Woj. Bydgoskiego z 31 grudnia1990 r. nr 28 poz. 275-283). W skardze F. K., reprezentowany przez r. pr. M. W., zarzucił decyzji z 28 stycznia 2020 r. naruszenie: 1\. art. 6 kpa przez wydanie decyzji, opierając się na nieistniejącej uchwale Nr \[...\] Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 30 września 1987 r., a tym samym bez podstawy prawnej, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego - art. 103 ust 2 przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację - przez niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na fakt, że droga będąca przedmiotem postępowania nie była w dacie 31 grudnia 1998 r. drogą gminną ani lokalną, nie można więc było zastosować art. 103 ust. 2 ustawy; 2\. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa przez niewystarczająco wnikliwie rozpoznanie sprawy, przyjmując za słuszne wyjaśnienia tylko jednej ze stron i przyjęcie, że przesłanka pozostawania nieruchomości we władaniu jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. została spełniona na podstawie tylko dowodów: oświadczeń świadków Z. Ś. i J. Z., a nadto niewyjaśnienie dostatecznie wszystkich wątpliwości pojawiających się w toku prowadzonego postępowania, 3\. art. 8 § 1 kpa przez: a. prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i z naruszeniem zasady równego traktowania i stronniczo, wydając decyzje w oparciu o nieistniejące podstawy prawne oraz przy braku spełniania przesłanek będących podstawą do wydania decyzji oraz opierając się na nieudowodnionych przesłankach, b. rozstrzyganie wątpliwości w sprawie co do przebiegu drogi przez sporną działkę na podstawie oświadczenia geodety i przygotowanego przez niego projektu podziału nieruchomości sporządzonego na zlecenie organu, który jest bezpośrednio zainteresowany wynikiem postępowania, w konsekwencji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i 80 kpa przez dowolną ocenę dowodu w postaci projektu podziału nieruchomości, który nie odzwierciedlał faktycznego zajęcia nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wszechstronny; 4\. art. 80 kpa, przez nieprzeprowadzenie pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego oraz dowolną ocenę zabranych dowodów i przyjęcie, że wywłaszczona nieruchomość ma powierzchnię 0,3149 ha, podczas gdy z ustaleń organu wynika, że na dzień 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość oznaczona była nr \[...\] o pow. 1,270 ha, a w dniu 01 kwietnia 1999 r. została podzielona na działkę \[...\] o pow. 0,2800 ha. Zmiany powierzchni działki nr \[...\] nastąpiły długo po dacie 31 grudnia 1998 r.; 5\. art. 97 § 1 "ust." \[winno być "pkt"\] 4 kpa - przez wydanie decyzji, podczas gdy postępowanie w niniejszej sprawie winno zostać obligatoryjnie zawieszone, z uwagi na fakt, że rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji w niniejszym postępowaniu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ w postępowaniu wznowienia granic nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania; 6\. prawa materialnego - art. 73 ust. 1 i 3 ustawy przez jego zastosowanie, podczas gdy nie zostały spełnione 2 z 3 przesłanek, które obligatoryjnie muszą zostać spełnione, by wydać decyzję w oparciu o ten przepis: nie doszło do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; nieruchomość nie pozostawała we władaniu jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżący wniósł o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 6 kwietnia 2018 r.; zasądzenie kosztów postępowania (k. 2-8v akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie (k. 11 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem I SA/Wa 640/20 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przesłanki zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy wymagają ustalenia przez organ administracji czy nieruchomość objęta postępowaniem nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, czy była zajęta pod drogę publiczną, a przy tym, czy pozostawała we władaniu (w tym przypadku) gminy. W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie budzi wątpliwości, że sporna nieruchomość w końcu 1998 r. stanowiła własność prywatną, leżała w ciągu ogólnodostępnej jedynej drogi na trasie K.-Z., która była objęta "władaniem" podmiotu publicznoprawnego, choć to ostatnie skarżący kwestionuje. Według zarzutów skargi sporne pozostawało czy działka nr \[...\], powstała z pierwotnej działki nr \[...\], była zajęta pod drogę publiczną. W ocenie Sądu I instancji kwestię tę Minister wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: przedstawił uchwałę, którą ww. drogę zaliczono do kategorii dróg gminnych i lokalnych i wskazał treść art. 103 ust. 2 ustawy skutkujący zaliczeniem jej do dróg gminnych. Minister podał numer i datę uchwały; Dziennik Urzędowy, w którym została opublikowana; miejsce publikacji wykazu zamieszczonego w zarządzeniu nr \[...\] Wojewody Bydgoskiego z 17 grudnia 1990 r. w sprawie ustalenia i ogłoszenia wykazów aktów prawa miejscowego (Dz.Urz. Woj. Bydgoskiego z 31 grudnia 1990 r. nr 28 poz. 275-283). Kopie wszystkich tych dokumentów (publikatorów) są w aktach sprawy. Zarzut skarżącego o nieudowodnieniu ww. okoliczności pozostaje chybiony. Nieuprawniony jest zarzut wskazujący na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność ww. uchwały z 30 września 1987 r. wyrokiem z 21 lutego 2012 r. II SA/Bd 1220/11, Lex 1138311\. Treść wyroku II SA/Bd 1220/11, pomijając, że sprawa dotyczyła innej miejscowości i generalnie zwrotu nieruchomości, przeczy ww. tezie. Organ przeprowadził nie budzące wątpliwości postępowanie dowodowe w kwestii władania publicznoprawnego i uzasadnił swe stanowisko. Wątpliwości nie budzi, że ww. droga była i jest jedyną drogą łączącą te miejscowości, była urządzona i powszechnie dostępna. Niezasadny jest zarzut, że kwestia władztwa może być udowodniona jedynie dowodami z dokumentów a nie przez osobowe źródła osobowe - np. dowody z zeznań świadków. Skarżący nie uzasadnił normatywnie tego poglądu a kwestia wynikającego z przepisów kpa szerokiego katalogu źródeł dowodowych nie napotyka na przeszkody w tym konkretnie postępowaniu. Skarżący zarzucając stronniczość i bezpośredni interes wskazanych przez organ źródeł osobowych nie wykazał osobistego interesu osób przesłuchanych w sprawie bądź składających oświadczenia. Wbrew zarzutom skargi, skarżący nie uzasadnił tezy, że osoby te są bezpośrednio zainteresowane wynikiem sprawy. Z uzasadnienia skargi nie wynika w szczególności, jaki interes osobisty ma np. były sołtys wsi czy były wieloletni pracownik Zakładu Usług Komunalnych w D., a tym bardziej geodeta. Zarzuty w tym zakresie są całkowicie nieuzasadnione. Skarga nie zawiera argumentów co do tego, że w sprawie, w granicach wydzielonej działki nr \[...\] nie było drogi czy też że jej przebieg od 1998 r. został zmieniony, zmodyfikowany, poszerzony itp. Działka nr \[...\] od kilku dekad w ewidencji gruntów i budynków figurowała jako droga. Wbrew zarzutom skargi powstałe w 1999 r. działki drogowe nr \[...\] i \[...\], nadal figurowały w ewidencji jako drogi. Działkę \[...\] i \[...\] wydzielono z działki \[...\], która jak się okazało była większa niż wskazano w skardze (0,3290 ha a nie 0,2800 ha - k. 84 akt administracyjnych i mapa z projektem podziału). Sam skarżący w piśmie z 27 kwietnia 2017 r. zarzucił, że powierzchnia działki \[...\] jest o wiele większa niż widnieje to w dokumentach a po jej sprostowaniu (także w k\[siędze\] w\[ieczystej\]), zarzuca aktualnie, że ta działka miała mniejszą powierzchnię i nie było możliwe wydzielenie z niej działki \[...\]. Tymczasem wydzielenie działki \[...\] pozostawia margines dodatkowego pasa drogowego w postaci jeszcze jednej działki (dz. \[...\]), nie objętej zaskarżoną decyzją. Wszystkie dokumenty, w tym sprostowanie danych wieczystoksięgowych, są w aktach sprawy. W tego typu sprawach zadaniem organu było wykazanie, że gmina, która wnioskuje o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, przedmiotowym gruntem faktycznie władała, a więc wykazanie, że wykonywała prace związane m.in. z jej utrzymaniem, odśnieżaniem czy równaniem (uwzględniając, że nie była to droga asfaltowa). Powyższe w ocenie Sądu zostało spełnione, a skarżący, poza prostą negacją ustaleń organu, nie przedstawił żadnego kontrargumentu czy kontrdowodu, który potwierdzałby jego stanowisko. W świetle orzecznictwa, środkami dowodowymi stanowiącymi podstawę do wykazania spełnienia przesłanki władania publicznego, mogą być np.: zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r. umowy dotyczące urządzenia, utrzymania lub modernizacji konkretnej drogi; rachunki i faktury za wykonanie ww. prac zlecanych przez zarządcę drogi; umowy ubezpieczenia dróg publicznych zawarte przed dniem 31 grudnia 1998 r.; zeznania pracowników firm świadczących usługi w zakresie modernizacji, utrzymania i ochrony dróg; zeznania właścicieli nieruchomości zajętej pod drogę; właścicieli nieruchomości sąsiednich wskazujące na wykonywanie władania publicznoprawnego. Nie można uznać za słuszny zarzutu, że tylko dowody z umów czy rachunków mogą służyć udowodnieniu czy gmina uczestniczyła w utrzymaniu ww. drogi. W sprawie nie bez znaczenia jest także, że świadczącym o pracach wykonywanych na ww. drodze jest sołtys, który pełnił tę funkcję przez 40 lat, w tym przed 1999 r. Nie sposób przyjąć, że w sprawie doszło do "naruszenia art. 8 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej - poprzez rozstrzyganie wątpliwości w sprawie, co do przebiegu drogi przez sporną działkę na podstawie projektu podziału nieruchomości sporządzonego na zlecenie Wójta Gminy D., który jest bezpośrednio zainteresowany wynikiem postępowania". Na odcinku stanowiącym zabudowania skarżącego ww. droga rozwidla się i lekko zakręca. Z akt wynika, że skarżący brał udział w czynnościach przyjęcia granic, jednak nie podpisał protokołu. Gdy chodzi o zarzuty pod adresem geodety, Sąd podniósł, że mapę z projektem podziału sporządza się w każdym tego typu postępowaniu, a jej przedmiotem jest odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej faktycznego przebiegu na gruncie określonej drogi w określonej dacie. Skarżący, jak zaznaczono, nie zanegował przebiegu, szerokości ani urządzenia ww. drogi. Nie podpisał protokołu ale nie zgłosił oficjalnie zarzutów w tym zakresie. Stąd zarzuty pod adresem geodety - jako całkowicie pozamerytoryczne - nie znajdują uzasadnienia. Nie znajduje uzasadnienia zarzut co do konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § \[pkt\] 4 kpa w związku z procedurą wznowienia znaków granicznych. Spory graniczne nie wstrzymują postępowania podziałowego i leżą wyłącznie w gestii właścicieli nieruchomości, a nie organów administracji prowadzących postępowania w trybie art. 73 ustawy. Skarżący nie uwzględnił, że wznowienie znaków granicznych jest procedurą stricte prywatną, nie implikuje zatem żadnego postępowania administracyjnego i zdecydowanie różni się od postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (art. 29 i n., i dotyczący wznowienia znaków granicznych art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz.U. z 2020, poz. 2052, dalej pgk). W toku postepowania skarżący wskazał, że kwestionuje granicę pomiędzy działką \[...\] i \[...\] - "przekazaną" w 2004 r. gminie. Rozgraniczenia ani wznowienia znaków granicznych nie prowadzi się w toku deklaratoryjnej procedury prowadzonej w ramach art. 73 ustawy. Innymi słowy nie prowadzi się postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką wydzielaną wg projektu podziału pod drogę publiczną a pozostałą częścią nieruchomości, z której ta działka jest wydzielana. Wbrew zarzutom skargi, wojewoda prowadzący to postępowanie nie ma obowiązku w pierwszej kolejności ustalenia granic nieruchomości, z której wydziela się grunt pod drogę publiczną istniejącą w 1998 r.; nie ma do tego kompetencji (w sprawie rozgraniczenia właściwy jest organ gminy), a postępowanie rozgraniczeniowe co do zasady prowadzi się na wniosek i koszt właściciela. Podobnie wznowienie znaków granicznych. Z akt nie wynika, by jakiekolwiek postępowanie rozgraniczeniowe zostało zainicjowane przez któregokolwiek z właścicieli. Kwestionowanie przez skarżącego na tym etapie postępowania przebiegu granic własnej nieruchomości, nie może być uwzględnione gdyż zgodnie z art. 152 kc to właściciele mają obowiązek uczestniczyć w utrzymywaniu granic i stałych znaków granicznych. Zarzucanie błędu w dokumentacji geodezyjnej dotyczącej poprzednich czynności cywilnoprawnych podejmowanych przez skarżącego i gminę, nie powinno mieć miejsca przed wojewodą prowadzącym postepowanie w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 73 ustawy. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ uzasadnił swe stanowisko w sposób odpowiadający regułom określonym w art. 107 § 3 kpa. Skarżący, nie przedstawiając rzeczowych argumentów jedynie neguje ustalenia organu. Zarzuty sformułowane w skardze mają charakter ogólny i sprowadzają się do "niewystarczająco wnikliwego rozpoznania sprawy", stronniczej oceny dowodów, czy "niewyjaśnienia dostatecznie wszystkich wątpliwości" - bez wskazania rzeczowych kontrargumentów czy dowodów przeciwnych. W skardze nie wykazano w szczególności by organy pominęły wnioski dowodowe skarżącego bądź by poza zaprzeczeniem ustaleń organu wykazywał on jakąkolwiek inicjatywę dowodową w sprawie. Skutkowało to uznaniem, że w sprawie nie zostały naruszone przywołane w skardze przepisy procedury, a w konsekwencji i art. 73 ustawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842; k. 30, 46-53 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł F. K., reprezentowany przez r. pr. M. W., zaskarżając wyrok I SA/Wa 640/20 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. \[, dalej ppsa\]) w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa przez: 1\. nieuwzględnienie, że organ niewystarczająco wnikliwie rozpoznał sprawę, przyjmując za słuszne wyjaśnienia tylko jednej ze stron i przyjęcie, że przesłanka pozostawania nieruchomości we władaniu jednostek samorządu terytorialnego na dzień 31 grudnia 1998 r. została spełniona na podstawie tylko dowodów: oświadczeń świadków Z. Ś. i J. Z., a nadto niewyjaśnienie dostatecznie wszystkich wątpliwości pojawiających się w toku prowadzonego postępowania; 2\. wadliwe ustalenie, że w przedmiotowej sprawie doszło do przeprowadzenia pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego przez organ, oraz że organ nie dopuścił się dowolnej oceny zebranych dowodów, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w sprawie nie doszło do pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, a organ dopuścił się dowolnej oceny dowodów przez przyjęcie, że wywłaszczona nieruchomość ma powierzchnię 0,3149 ha, podczas gdy z ustaleń organu wynika, że na dzień 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość oznaczona była nr \[...\] o pow. \[...\] ha, a w dniu 01 kwietnia 1999 r. została podzielona na działkę \[...\] o pow. \[...\] ha, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji, stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę D. nieruchomości o pow. \[...\] ha. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych i 17 zł poniesionej opłaty skarbowej; zrzekł się rozprawy (k. 65-70 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Oba zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo aprobował ustalenia faktyczne, poczynione przez organy obu instancji. Ustalenia organów obu instancji poczynione zostały z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Organy administracji publicznej zebrały w sposób wyczerpujący i rozpatrzyły należycie cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Ocena dowodów dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że upływ czasu winien być brany pod uwagę przy ocenie kompletności akt sprawy (odpowiednio - wyroki NSA z: 14.2\. 2014 r. I OSK 1720/12; 17.9.2008 r. I OSK 912/07; 24.8.2010 r. I OSK 1415/09; wyrok WSA w Warszawie z 10.9.2010 r. IV SA/Wa 1071/10, cbosa). Między dniem 31 grudnia 1998 r. (art. 73 ust. 1 in princ. ustawy) a wydaniem decyzji z 28 stycznia 2020 r. upłynęło ponad 21 lat. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, zwłaszcza w podmiotach będących zarządami dróg gminnych, nie mających wysoko wyspecjalizowanych jednostek organizacyjnych będących zarządami dróg (art. 21 ust. 1 udp), często nie przechowywał ponad konieczne okresy archiwizacji dokumentów, wskazujących na wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych, zwłaszcza dotyczących dróg o nawierzchni ziemnej, które z istoty rzeczy wiązały się z niższymi kosztami (in casu - polegały na równaniu nawierzchni, odśnieżaniu, nawożenie żużlem fragmentu drogi \[w 1981 r. - uw. NSA\] i nawożenie kruszywem po roku 2000 r.; k. 100, 101 akt Wojewody). Trafnie organy obu instancji skorzystały z oświadczeń świadków Z. Ś. i J. Z., bowiem ustawodawca wskazał, że "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny" (art. 75 § 1 kpa). W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że sformułowanie "w szczególności" oznacza, że ustawodawca wprowadził otwarty system dowodów i oparł się na zasadzie równej mocy środków dowodowych (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck 2022, s. 534- 537, nb 3, 4). Brak jest podstaw do kwestionowania wiarogodności oświadczeń obu ww. świadków. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, świadkowie nie mają żadnego interesu w składaniu nieprawdziwych oświadczeń. Za prawidłowością oceny oświadczeń tych świadków (art. 80 kpa) przemawia indywidualizacja treści tych oświadczeń. Z. Ś. wskazał, że był sołtysem sołectwa Z. w latach 1970-2010; precyzyjnie wskazał, że nawiezienia żużlu na fragment drogi przy działce J. N. dokonano w 1981 r., a po 2000 r. dokonywano nawożenia kruszywa (k. 101 akt Wojewody). Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnia ("\[...\] interes jest oczywisty: utrzymanie funkcji sołtysa \[...\]", s. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej), czy śwd. Z. Ś. nadal jest sołtysem bądź czy o tę funkcję społeczną zabiega. Wskazany rok 1981 r. był czasem wielkich przemian społecznych w Polsce, więc rok ten bez trudu jest identyfikowalny przez świadka, co zgodne jest z doświadczeniem życiowym tych, który "rok ów" przeżyli świadomie. Z kolei J. Z. jest pracownikiem (konserwatorem dróg) w Zakładzie Usług Komunalnych w D., zatem w praktycznym wykonywaniem opisanych przez siebie czynności brał udział. Rozważania dotyczące "utrzymania miejsc pracy przez pozostałych świadków" są nieuprawnione. Geodeta ma pełną możliwość uprawiania wolnego zawodu, zaś świadek będący pracownikiem Zakładu Usług Komunalnych w D. nie odmówił złożenia oświadczenia i brak jest podstaw, by w oświadczeniu podał nieprawdę. W aktach brak dowodu przeciwnego bądź dowodu przeciwieństwa co do dowodu z oświadczeń obu świadków (H. Dolecki, Ciężar dowodu w polskim procesie cywilnym, W. Pr. PWN 1998, s. 126-128). Niezasadny jest zarzut oparcia się przez organy na niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym. W szczególności skarżący kasacyjnie nie wskazuje dowodów, które organy obu instancji miałyby pominąć. Trafnie wskazuje się w doktrynie, że podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów. Przyjęcie koncepcji oparcia postępowania dowodowego na zasadzie swobodnej oceny dowodów uzasadnia to, "by organ przy ustaleniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie, ustalić stan faktyczny. Na przykład może on uznać za przekonujące zeznanie jednego świadka, mimo że zeznania trzech innych świadków przeczą temu jednemu zeznaniu. Zasada swobodnej oceny dowodów nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według swego widzimisię: swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu (jeśli ustawa nie zwalnia go od tego obowiązku)" E. Iserzon w: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, W. Pr. 1970, s. 154-155, uw. 3; B. Adamiak - op. cit., s. 570-571, nb 1-3). W myśl naczelnej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej przepisem art. 77 § 1 kpa, organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają każdorazowo obowiązek dokonać wszechstronnej oceny konkretnej sprawy, jak i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Powyższe z kolei winno znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (art. 107 § 3 kpa; wyrok NSA z 13.12.2018 r. II GSK 4595/16, Lex 2630265). Obowiązkiem organu jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego możliwa jest ocena, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ administracji publicznej może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Tylko jeżeli organ administracji publicznej uzasadnił przekonująco dlaczego uwzględnił jedne dowody i odmówił uwzględnienia, względnie uznał za niewystarczające, nieprzekonywujące dla udowodnienia tez przedstawianych przez stronę, to nie można z tego powodu skutecznie podważyć stanowiska organu zarzucając mu oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i tym samym błędnej ocenie tego stanu pod względem prawnym (wyrok NSA z 23.2.2018 r. II OSK 1903/17, Lex 2458235; B. Adamiak - tamże). Wskazywane przez autora skargi kasacyjnej dowody z dokumentów wskazują jedynie na wcześniej istniejące błędy co do powierzchni działki nr \[...\] i niekompletności materiałów geodezyjnych z dawnych lat. W toku kontrolowanego postępowania doszło do ustalenia właściwej powierzchni działki nr \[...\] i powstałych w wyniku jej podziału nowych działek. Odmowa sprostowania nieruchomości postanowieniem z 23 listopada 2012 r. Kw nr \[...\] Sądu Rejonowego w Bydgoszczy w dziale I-O wynikała z precyzyjnie wskazanych w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości co do tego, skąd się wziął przybytek powierzchni nieruchomości (\[...\] ha) i nie wykazania, że działka nr \[...\] jest tożsamą z wpisaną w księdze działką nr "cz. \[...\]". Sąd Rejonowy wskazał, jakie dokumenty są konieczne dla dokonania sprostowania (k. 80-79v akt Wojewody). Dla prawidłowej oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na wzajemne relacje między księgami wieczystymi a ewidencją gruntów i budynków. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm., dalej kwh), przy czym domniemanie z art. 3 kwh obejmuje tylko prawa (w tym prawo własności). W doktrynie podkreśla się, że o ile dane dotyczące oznaczenia nieruchomości nie podlegają ochronie przewidzianej dla wpisu praw w księdze wieczystej (S. Rudnicki, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Przepisy o postępowaniu w sprawach wieczystoksięgowych. Komentarz. LexisNexis 2010, s. 36, uw. 1; s. 44-45, uw. 3), o tyle same dane zapisane w ewidencji gruntów i budynków objęte są domniemaniem ich prawdziwości przewidzianej dla rejestrów publicznych (D. Falcenloben, Kataster nieruchomości rejestrem publicznym, Wyd. Gall 2009, s. 251 akapit 1). Tym samym działania podjęte w trybie właściwych postępowań regulowanych ustawami, mające na celu ustalenie właściwej powierzchni przedmiotowych działek, pozwoliły istniejące wcześnie wątpliwości wyjaśnić i prawidłowo ustalić fakty istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, w szczególności ustalić obszar zajętej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Organy zebrały w sprawie pełen materiał dowodowy konieczny dla rozpoznania sprawy w wyniku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Ocena dowodów została dokonana przez organy obu instancji z dochowaniem wymogów art. 80 kpa, została prawidłowo podzielona przez Sąd I instancji, co czyni zarzuty naruszenia wskazanych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej wzorców kontroli nieusprawiedliwionymi. Z art. 176 § 1 i art. 175 § 1 ppsa wynika obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W petitum skargi kasacyjnej nie wskazano zarzutów z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa), zatem przywołanie w końcowej części uzasadnienia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP i wskazanie, że obecnie nie przysługuje skarżącemu prawo do odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa na gminę własności przedmiotowej nieruchomości (które to roszczenie po dniu 31 grudnia 2005 r. wygasło (art. 73 ust. 4 ustawy), nie było przejawem skutecznego podniesienia zarzutów w tej materii. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

13 stycznia 2022

Symbol z opisem

[6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6102-nabycie-mienia-skarbu-panstwa-z-mocy-prawa-z-dniem-1-stycznia)

Hasła tematyczne

Komunalizacja mienia

Skarżony organ

Minister Rozwoju\~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii

Sędziowie

Agnieszka Miernik Maciej Dybowski /sprawozdawca/ Mariola Kowalska /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981330872)  
art. 73 · Dz.U. 1998 nr 133 poz. 872
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000259)  
art. 184 · Dz.U. 2023 poz. 259

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 640/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-04](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-640-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2020-11-04--i-sa-wa-640-20)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 16/22 · 28 lutego 2023Wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., I OSK 16/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-16-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-16-22)
* [Sygnatura: I SA/Wa 1002/22 · 24 lutego 2023Wyrok WSA w Warszawie z 24 lutego 2023 r., I SA/Wa 1002/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1002-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-02-24--i-sa-wa-1002-22)
* [Sygnatura: I SA/Wa 877/22 · 21 lutego 2023Wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2023 r., I SA/Wa 877/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-877-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-02-21--i-sa-wa-877-22)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0CC2281F2A)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-80-22-wyrok-nsa-z-2023-02-28--i-osk-80-22#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B80%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B28%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B80%252F22)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
