Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 611/24

Wyrok NSA z 18 marca 2025 r., I OSK 611/24

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

18 marca 2025

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 957/23 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia \[...\] marca 2023 r., sygn. akt \[...\] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B611%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bmarca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B611%252F24)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 957/23, oddalił skargę B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia \[...\] marca 2023 r. nr \[...\] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie prawidłowa jest ocena organu odwoławczego, według której zakres opieki, jakiej aktualnie wymaga małżonek skarżącej, nie jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez nią zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jak bowiem podkreślił organ - świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznawane z tego tylko powodu, że sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną wywołuje pewne ograniczenia życiowe, trudności organizacyjne. Prawidłowo zatem organ ustalił, że w stwierdzonych w sprawie okolicznościach, nie zaistniała przesłanka przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec tego, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię w niniejszej sprawie wymienionego przepisu. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła B.K. zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono: -naruszenie prawa materialnego, tj.: 1\. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż zakres sprawowanej przez stronę skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę skarżącą zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy; -naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj.: 1\. art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa; 2\. art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niesłuszne oddalenie skargi podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie wniesionej skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., alternatywnie zaś przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wniesiono również o zasadzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego, z tym że zarzuty postawione w ramach obydwu podstaw kasacyjnych pozostają ze sobą w ścisłym związku, a zatem zostaną rozpoznane łącznie. W badanej sprawie kwestią zasadniczą, wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena, czy w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. dalej u.ś.r.). tj. czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 19 grudnia 2014 r. wydanym na stałe. A także czy na istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem) zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną mają wpływ okoliczności takie jak rozmiar faktycznie sprawowanej opieki. W tym zakresie zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawanych przez organy decyzji - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołany przepis określa zatem przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Przysługuje ono bowiem osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. O ile przy tym konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, o tyle dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest jednak ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca nie wprowadził definicji legalnej wyrażenia "opieka" ani "sprawowanie opieki". Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub jej charakter. Tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, iż aby można było mówić o opiece - w rozumieniu tego przepisu - musi ona być stała lub długoterminowa. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują zaś na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, publik. CBOSA). Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, zasadniczą przeszkodą do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego był brak podstaw do uznania, aby w przedmiotowej sprawie zachodził związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy oraz niepodejmowaniem innego zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Z analizy akt sprawy, w szczególności z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że mąż skarżącej mimo stwierdzonej niepełnosprawności określonej w orzeczeniu symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku) pracuje poza domem. Potrzebuje większej pomocy przy przemieszczaniu się na zewnątrz, przygotowywaniu posiłków, załatwianiu spraw urzędowych, wykonywaniu pracy biurowej, dowożeniu i odwożeniu z pracy. W tych okolicznościach Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wypełniła przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki. Nie budzi wątpliwości, że organy prawidłowo ustaliły, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawnym mężem sprawowana przez skarżącą wykluczała podjęcie przez nią jakiejkolwiek pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Takie czynności, jak zakupy i przygotowanie posiłków czy też prowadzenie domu i – czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego – są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu (zob. m.in. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21). Natomiast czynności związane z opieką nad mężem, polegające na pomocy w załatwianiu prac urzędowych oraz odwożenie i przywożenie do pracy i z racy nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (zob. np. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20). Z powyższego bezspornie wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawnym mężem jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem przez nią zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Zwrócić należy natomiast uwagę, co istotne dla ustalenia zakresu sprawowanej opieki, a co za tym idzie ustalenia tzw. związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, czy rezygnacją z pracy a opieką nad niepełnosprawnym mężem, że jak wynika z wywiadu środowiskowego mąż skarżącej nie jest osobą leżącą, co więcej jest osobą pracującą. Nie sposób zatem stwierdzić, żeby skarżąca wykonywała przy mężu czynności pielęgnacyjnych ściśle związane z jego osobą, wymagające ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych (fizjologicznych), gdyż zaopiekowany nie będąc osobą leżącą, nie wymaga szczególnej pielęgnacji, tak jak osoba, która nie jest w stanie wykonać samodzielnie żadnych czynności. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad mężem, a rezygnacją przez nią z podjęcia zatrudnienia nie istnieje taki związek. Gdyby natomiast zaakceptować argumentację skarżącej dotyczącą braku możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia, to w niniejszej sprawie doszłoby do kuriozalnej sytuacji, w której osoba zdrowa miałaby przyznane świadczenie pielęgnacyjne przede wszystkim dlatego, żeby osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym mogła pracować. Z całą pewnością instytucja świadczenia pielęgnacyjnego nie może być kierowana do tego rodzaju przypadków. T Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz wskazanych przepisów prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 marca 2024

Symbol z opisem

[6329 Inne o symbolu podstawowym 632](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6329-inne-o-symbolu-podstawowym-632)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Samorządowe Kolegium Odwoławcze

Sędziowie

Joanna Skiba /sprawozdawca/ Karol Kiczka /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000111)  
art. 17 ust. 1 pkt 4 · Dz.U. 2020 poz. 111

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [III SA/Kr 957/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-10-18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-957-23-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2023-10-18--iii-sa-kr-957-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Bd 530/24 · 18 marca 2025Wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 marca 2025 r., II SA/Bd 530/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-bd-530-24-wyrok-wsa-w-bydgoszczy-z-2025-03-18--ii-sa-bd-530-24)
* [Sygnatura: II SA/Bd 535/24 · 18 marca 2025Wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 marca 2025 r., II SA/Bd 535/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-bd-535-24-wyrok-wsa-w-bydgoszczy-z-2025-03-18--ii-sa-bd-535-24)
* [Sygnatura: II SA/Bd 534/24 · 18 marca 2025Wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 marca 2025 r., II SA/Bd 534/24](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-bd-534-24-wyrok-wsa-w-bydgoszczy-z-2025-03-18--ii-sa-bd-534-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/54E335488C)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-611-24-wyrok-nsa-z-2025-03-18--i-osk-611-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B611%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Bmarca%2B2025.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B611%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
