Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 565/15

Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2016 r., I OSK 565/15 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

26 kwietnia 2016

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasto R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1390/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Gminy Miasto R. na decyzję Wojewody \[...\] z dnia \[...\] sierpnia 2014 r. nr \[...\] w przedmiocie odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B565%252F15.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bkwietnia%2B2016.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B565%252F15)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1390/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Gminy Miasto R. na decyzję Wojewody \[...\] z dnia \[...\] sierpnia 2014 r., uchylającą decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia \[...\] maja 2014 r. o odmowie ustalenia na rzecz W. B., K. B. i R.B. odszkodowania za nasadzenia, urządzenia i obiekty ogródka działkowego znajdującego się na działkach nr: \[...\] obr. \[...\], objętych decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia \[...\] kwietnia 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa połączenia Alei \[...\] z ulicą \[...\], etap I – budowa drogi dojazdowej do targowiska wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta R. wydał decyzję jako organ pierwszej instancji, natomiast skargę do sądu administracyjnego wniosła Gmina Miasto R. (jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego) na decyzję organu odwoławczego - Wojewody \[...\], w tej samej sprawie. Właściwość Prezydenta Miasta R. w tej sprawie wynika z art. 18 ust. 1h w zw. z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.). W ocenie Sądu, Gmina Miasto R. nie posiada legitymacji do złożenia skargi na ostateczną decyzję Wojewody \[...\], w sytuacji gdy w pierwszej instancji postępowania administracyjnego decyzję wydał jej organ - Prezydent Miasta R.. Sąd podzielił prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że wyżej opisana konfiguracja procesowa jest niedopuszczalna. Sąd wskazał, że z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, iż w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W związku z powyższym status strony przysługuje tylko organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ określony w art. 32 p.p.s.a., to organ, który wydał decyzję objętą skargą do sądu (w niniejszej sprawie jest nim Wojewoda \[...\]). Natomiast rola organu pierwszoinstancyjnego co do zasady kończy się z chwilą wydania decyzji w indywidualnej sprawie. Art. 104 § 1 k.p.a. wyraźnie stanowi, że organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Sąd podkreślił, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Podsumowując Sąd stwierdził, że skoro skargę w niniejszej sprawie złożyła Gmina Miasto R., zaś postępowanie w pierwszej instancji zakończone zostało decyzją wydaną przez organ tej Gminy tj. Prezydenta Miasta R., to z uwagi na brak legitymacji do zaskarżenia zapadłej w drugiej instancji decyzji Wojewody \[...\] zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Gmina Miasto R., podnosząc następujące zarzuty: 1\. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., art. 28 k.p.a., art. 45 ust.1 i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż niedopuszczalna jest skarga administracyjna jednostki samorządu terytorialnego w sprawie gdzie właściwym do orzekania w I instancji organem administracji jest organ wykonawczy tej jednostki. Pozbawienie jednostki samorządu terytorialnego przymiotu strony w sprawie, która dotyczy jej interesu prawnego (z jej majątku będzie bowiem wypłacane ewentualne odszkodowanie) tylko dlatego, iż jej organ jest właściwy do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania w I instancji pozbawia ją prawa do sądu zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji przez co gwarancja samodzielności przewidziana w art. 165 ust. 2 Konstytucji zostaje unicestwiona przez ten organ władzy publicznej, który tej samodzielności powinien strzec; 2\. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1h w zw. z art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji, że decyzja w pierwszej instancji wydana została przez Prezydenta Miasta R. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej jako starosta, zaś skarga została wniesiona przez Gminę Miasto R. jako stronę postępowania o odszkodowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina Miasto R. dowodziła istnienia przysługującego jej prawa do wniesienia skargi na decyzję Wojewody \[...\]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Dokonując oceny podniesionych zarzutów wskazać przede wszystkim należy, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, pogląd, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Stanowisko to podtrzymane zostało także w odnajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, w której wskazano, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445)". Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy. Należy zatem podzielić pogląd, że powiat (w niniejszym przypadku miasto na prawach powiatu), którego organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Z tego powodu skarga Gminy Miasto R. podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na - podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym słusznie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. W związku z powyższym podniesione przez skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., art. 28 k.p.a., art. 45 ust. 1 i art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, a ponadto art. 18 ust. 1h w zw. z art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych należało uznać za nieuzasadnione. Ze wskazanych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

25 lutego 2015

Symbol z opisem

[6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6180-wywlaszczenie-nieruchomosci-i-odszkodowanie-w-tym-wywlaszczenie-gruntow-pod-autostrade)

Hasła tematyczne

Odrzucenie skargi

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120000270)  
art.58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 · Dz.U. 2012 poz. 270
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130000267)  
art.28 · Dz.U. 2013 poz. 267
* [Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130000687)  
art.18 ust.1 h w zw. z art.12 ust 4 a · Dz.U. 2013 poz. 687

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I OSK 2172/16 - Wyrok NSA z 2016-12-19](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2172-16-wyrok-nsa-z-2016-12-19--i-osk-2172-16)
* [II SA/Op 565/15 - Wyrok WSA w Opolu z 2016-02-25](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-op-565-15-wyrok-wsa-w-opolu-z-2016-02-25--ii-sa-op-565-15)
* [II SA/Rz 1390/14 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2014-12-23](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-rz-1390-14-postanowienie-wsa-w-rzeszowie-z-2014-12-23--ii-sa-rz-1390-14)
* [I OSK 565/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-21](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-16-postanowienie-nsa-z-2016-04-21--i-osk-565-16)
* [IV SA/Wa 1622/15 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2015-07-23](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iv-sa-wa-1622-15-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2015-07-23--iv-sa-wa-1622-15)
* [I OZ 1769/15 - Postanowienie NSA z 2016-01-08](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-1769-15-postanowienie-nsa-z-2016-01-08--i-oz-1769-15)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Po 71/16 · 22 kwietnia 2016Wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2016 r., II SA/Po 71/16 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-po-71-16-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2016-04-22--ii-sa-po-71-16)
* [Sygnatura: I OSK 61/15 · 22 kwietnia 2016Postanowienie NSA z 22 kwietnia 2016 r., I OSK 61/15 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-61-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-22--i-osk-61-15)
* [Sygnatura: I OSK 565/16 · 21 kwietnia 2016Postanowienie NSA z 21 kwietnia 2016 r., I OSK 565/16 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-16-postanowienie-nsa-z-2016-04-21--i-osk-565-16)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/B8A34F639E)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-565-15-postanowienie-nsa-z-2016-04-26--i-osk-565-15#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B565%252F15.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B26%2Bkwietnia%2B2016.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B565%252F15)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
