Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 3060/19

Wyrok NSA z 23 lutego 2023 r., I OSK 3060/19 – reforma rolna

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

23 lutego 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1447/18 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 maja 2018 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1\. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2\. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2018 r. nr \[...\], 3\. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz W. B. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B3060%252F19.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B23%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B3060%252F19)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1447/18 oddalił skargę W.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 maja 2018 r. nr GZ.rn.625.125.2018 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. W.B. (dalej skarżący lub wnioskodawca) wnioskiem z 3 grudnia 2009 r., ponowionym 31 marca 2010 r., wystąpił do Wojewody Małopolskiego o wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek \[...\], w zakresie działek nr \[...\], \[...\]\[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\] i \[...\] nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz. 13 ze zm., dalej dekret o reformie rolnej) wskazując m.in., że J.B. (poprzednik prawny wnioskodawcy) nabył "20 czerwca" \[winno być "14 listopada" - k. 22, 37-34, 110-116 akt administracyjnych - uw. NSA\] 1939 r. od Zgromadzenia \[...\] ww. parcele majątku \[...\], obj. Iwh \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie. Wojewoda Małopolski (dalej Wojewoda) decyzją z 29 marca 2012 r. nr WS-III. 7515.1.71.2011.AS (dalej decyzja z 29 marca 2012 r.), utrzymaną w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 listopada 2014 r. (dalej decyzja z 21 listopada 2014 r.), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie uznając, że W.B. nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania, gdyż jego poprzednik prawny – J.B. nie był właścicielem nieruchomości w dniu jej przejęcia tj. 13 września 1944 r. Organ zaznaczył, że J.B. nabył od Klasztoru \[...\] określone parcele z nieruchomości objętej wykazem hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 14 listopada 1939 r. w formie aktu notarialnego, nie dokonano jednak wpisu prawa własności w wykazie hipotecznym zgodnie z § 431 Kodeksu cywilnego austriackiego z 1811 r. (dalej ABGB bądź kca), co było wymagane do przeniesienia własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 128/15 (dalej wyrok I SA/Wa 128/15) oddalił skargę W.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 listopada 2014 r. Sąd podzielił stanowisko organów administracji dotyczące nieprzysługiwania skarżącemu tytułu prawnego do nieruchomości wskazując, że pod rządem prawa austriackiego umowa przeniesienia własności miała wyłącznie skutek zobowiązujący, zaś przeniesienie prawa własności nieruchomości wymagało wpisu do księgi wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3040/15 (dalej wyrok I OSK 3040/15) oddalił skargę kasacyjną W.B. od wyroku I SA/Wa 128/15\. W.B. wnioskiem z 10 lipca 2015 r. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Małopolskiego z 29 marca 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Jako przyczynę wznowienia skarżący wskazał otrzymany z Archiwum Narodowego w Krakowie dnia 11 czerwca 2015 r. wypis aktu notarialnego z dnia 14 listopada 1939 r. nr rep. 2691/1939, sporządzonego przed E.S. - notariuszem w Krakowie, opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie. Przedmiotowym aktem Klasztor \[...\] sprzedał J.B. określone parcele z dóbr \[...\] obj. wykazem hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie. Zdaniem skarżącego elementem nowym i istotnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest nieczytelna pieczęć Sądu Okręgowego w Krakowie, zamieszczona na czwartej stronie wypisu. Wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r., opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie, dowodzi złożenia dokumentu w sądzie i skutecznego przeniesienia prawa własności nieruchomości na rzecz J.B.. Skarżący zaznaczył, że w jego ocenie nieruchomość nie miała księgi wieczystej w tym znaczeniu, że jest to część nieruchomości wpisanej do dawnego lwh \[...\] majątek \[...\], którą na potrzeby J.B. należało wyłączyć i zapisać do nowej księgi. Samo złożenie umowy do Sądu powodowało przeniesienie własności nieruchomości na J.B., stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego austriackiego, co uzasadnia legitymację czynną wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu \[k. 113-111, 110-116 akt administracyjnych\]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. nr GZrn-057-625-243/15 wznowił postępowanie. Decyzją z dnia 5 marca 2018 r. nr GZ.rn.625.243.2015 (dalej decyzja z 5 marca 2018 r.) odmówił uchylenia decyzji z Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 listopada 2014 r. nr GZrn-057-625-216/12 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Minister uznał, że przedstawiony przez W.B. dowód nie jest nowym, istotnym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W.B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o wznowienie postępowania; podkreślił, że w pierwotnie prowadzonym postępowaniu organy administracji publicznej i WSA w Warszawie nie dysponowały odpisem aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości opatrzonym adnotacją Sądu Okręgowego w Krakowie o jego wpływie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia 29 maja 2018 r. nr GZ.rn.625.125.2018 uznał, że decyzja z 5 marca 2018 r. jest zgodna z prawem. Organ przytoczył przepisy regulujące instytucję wznowienia postępowania administracyjnego i zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie istotne jest, że decyzja kończąca postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący, była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który oddalił skargę. W takiej sytuacji prowadzenie postępowania wznowieniowego jest możliwe o tyle, o ile przyczyny wadliwości, będącej podstawą wznowienia, nie mieściły się w granicach rozpoznania i orzekania sądu (wyroki NSA z: 30.9.1985 r. SA/Wr 358/85; 30.10.1996 r. I SA 884/96). Zdaniem Ministra wskazany przez wnioskodawcę wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r., opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie, nie stanowi istotnego dla sprawy, nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uzasadniającego uchylenie decyzji z 21 listopada 2014 r. Minister przytoczył regulacje określające zasady przeniesienia własności rzeczy nieruchomych do ksiąg wieczystych, obowiązujące w dniu nabycia nieruchomości przez J.B., w tym również odnoszące się do sytuacji, gdy dla danej nieruchomości nie było stosownej księgi wieczystej i podkreślił, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że dla nieruchomości, której dotyczy wniosek, istniała księga gruntowa; nie została ona zniszczona ani nie zaginęła. Parcele objęte umową sprzedaży z 14 listopada 1939 r. były ujawnione w wykazie hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie, co wynika z samej umowy, a także z innych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (pismo Powiatowego Urzędu Ziemskiego w Krakowie z 23 listopada 1946 r. i dołączony do niego wyciąg z księgi gruntowej dóbr tabularnych \[...\] Iwh \[...\]; protokół z badania wykazu hipotecznego z 23 lutego 2012 r.). Ustalenia organów w tym zakresie aprobował WSA w Warszawie. Ocena prawna przedstawiona w wyroku I SA/Wa 128/15 wiąże Ministra także w postępowaniu wznowieniowym, zgodnie z art. 153 ppsa. Organ zaznaczył, że zawarcie umowy sprzedaży obejmującej niektóre parcele z określonej księgi gruntowej, skutkuje koniecznością odłączenia tych parcel i założenia dla nich nowej księgi, ale nie oznacza to, że stają się one w ten sposób parcelami, dla których nie jest prowadzona żadna księga. Dopóki parcele nie zostaną wykreślone z dotychczasowej księgi, dopóty zajmowana przez nie część powierzchni ziemskiej jest objęta księgą gruntową. Nie może istnieć sytuacja, w której wprawdzie księga gruntowa obejmuje określone parcele, ale z punktu widzenia nabywcy dla parcel tych nie jest prowadzona księga gruntowa. Przeciwiłoby się to celowi, dla którego istnieją księgi publiczne i stawiało pod znakiem zapytania sens regulacji § 431 ABGB. Tym samym - zdaniem Ministra - podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzenia, że dla będącej przedmiotem umowy sprzedaży nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, należało je wyłączyć i zapisać do nowej księgi, są bezzasadne. W ocenie organu skoro ponad wszelką wątpliwość prowadzono księgę gruntową dla nieruchomości w \[...\] objętej umową z 14 listopada 1939 r., to w sprawie nie mógł mieć zastosowania szczególny tryb nabywania nieruchomości polegający na złożeniu aktu nabycia we właściwym sądzie. W tym stanie rzeczy wypis tej umowy, opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie, nie może być dowodem nabycia prawa własności nieruchomości przez J.B.. Złożenie aktu nabycia prowadziło do przejścia prawa własności \[na podstawie § 434 ABGB - uw. NSA\] dopiero na skutek uchwały sądu. Nie ma dowodu, że taka uchwała została w niniejszej sprawie wydana. Wypisowi aktu notarialnego, stanowiącemu podstawę wznowienia, towarzyszy jedynie nieczytelna pieczęć Sądu Okręgowego w Krakowie; nie wiadomo, czy potwierdza ona złożenie dokumentu, służy jego uwierzytelnieniu czy innemu celowi. Poza tym akty nabycia należało składać w sądzie, który prowadzi księgi gruntowe dla posiadłości nietabularnych. tj. we właściwym sądzie grodzkim, nie zaś w sądzie okręgowym. Tym samym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że decyzja z 5 marca 2018 r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji z 21 listopada 2014 r. jest zgodna z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.B. zarzucając decyzji z 29 maja 2018 r. naruszenie: 1\. art. 7 i 77 kpa przez poczynienie błędnych ustaleń co do znaczenia przedłożonego nowego dowodu, tj. wypisu aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. opatrzonego pieczęcią Sądu Okręgowego; 2\. art. 145 § 1 pkt 5 kpa przez przyjęcie, że ów wypis aktu notarialnego opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego potwierdzającą wpływ tego aktu do Sądu, nie stanowi dla sprawy istotnego nowego dowodu; 3\. art. 28 kpa w zw. z § 434 ABGB w brzmieniu noweli III z 19 marca 1931 r. (obowiązującym w chwili sprzedaży nieruchomości na rzecz poprzednika prawnego wnioskodawcy) przez nieprawidłowe uznanie, że ten przepis kodeksu \[cywilnego\] austriackiego nie ma zastosowania, a w związku z tym, że nie doszło do przeniesienia własności nieruchomości, 4\. art. 7, 8 i art. 12 kpa przez zaniechanie prowadzenia postępowania merytorycznego co do zasadności zastosowania do przedmiotowej nieruchomości dekretu o reformie rolnej, co prowadzić może do sanowania nieprawidłowości czynności podejmowanych przez Skarb Państwa w stosunku do nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniósł o: uchylenie zaskarżanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego \[zwrotu\] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych (k. 2-6 akt I SA/Wa 1447/18). W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (k. 9-9v akt I SA/Wa 1447/18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem I SA/Wa 1447/18 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji uznał stanowisko organu za prawidłowe. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Decyzja z 21 listopada 2014 r. kończąca postępowanie, którego wznowienia domaga się skarżący, była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem I SA/Wa 128/15 oddalił skargę. Skarga kasacyjna na ów wyrok została oddalona wyrokiem NSA z 29 września 2017 r. I OSK 3040/15 (dalej wyrok I OSK 3040/15). Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w takiej sytuacji prowadzenie postępowania wznowieniowego jest możliwe o tyle, o ile przyczyny wadliwości, będącej podstawą wznowienia, nie mieściły się w granicach rozpoznania i orzekania sądu. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 ppsa). W doktrynie wskazuje się, że moc wiążąca orzeczenia określona ww. przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania skarżący powołał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że do wznowienia postępowania w oparciu o powołaną przesłankę może dojść wyłącznie wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki: nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; są one istotne (muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych); zostały one ujawnione po wydaniu decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy przez nowy, istotny dowód lub nową, istotną okoliczność dla sprawy należy rozumieć dowód lub okoliczność, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu I instancji, Minister prawidłowo uznał, że przedstawiony przez skarżącego wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. nr rep. 2691/1939, sporządzonego przed notariuszem w Krakowie, opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie, otrzymany z Archiwum Narodowego w Krakowie dnia 11 czerwca 2015 r., nie stanowi nowego, istotnego dla sprawy dowodu, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uzasadniającego uchylenie decyzji z 21 listopada 2014\. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - co w istocie potwierdza sam skarżący - przedmiotowy dokument (o identycznej treści), tj. akt notarialny utrwalający umowę sprzedaży z 14 listopada 1939 r. zawartą pomiędzy Klasztorem \[...\], a J.B. znajdował się w aktach postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 21 listopada 2014 r. Był on więc przedmiotem oceny zarówno organów administracji, jak i sądu administracyjnego. Co prawda na załączonym do wniosku o wznowienie postępowania wypisie znajduje się pieczęć Sądu Okręgowego w Krakowie, okoliczność ta w żaden sposób nie wpływa na przyjęte przez organy stanowisko w kwestii legitymacji skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że majątek nabyty przez J.B., wydzielony z dóbr tabularnych \[...\] (obj. wykazem hip. \[...\]) nie podpadał pod działanie dekretu o reformie rolnej. Fakt umieszczenia na powyższym wypisie pieczęci Sądu Okręgowego w Krakowie nie dowodzi - wbrew twierdzeniom skarżącego - że własność objętych przedmiotowym aktem nieruchomości (parcel wydzielonych z ww. majątku \[...\]) przeszła na rzecz J.B stosownie do obwiązujących wówczas przepisów Kodeksu cywilnego austriackiego. Kwestia regulacji odnoszących się do przeniesienia prawa własności nieruchomości, dla których prowadzona była księga wieczysta, jak i dla nieruchomości, które nie posiadały stosownej księgi wieczystej, była już przedmiotem rozważań organów administracji i sądu administracyjnego. Wyjaśniono, że stosownie do obowiązujących w dniu nabycia nieruchomości przepisów (§ 431 kca) dla przeniesienia własności nieruchomości niezbędnym było spełnienie określonych warunków, tj. dokonanie wpisu do księgi gruntowej, istnienie ważnego tytułu i własności poprzednika. Jeżeli dla danej nieruchomości nie było księgi lub wykazu w istniejącej księdze, wówczas można było przenieść własność z takim samym skutkiem jak wpis do księgi gruntowej, tylko przez to, że dokument wyrażający tytuł, a zdolny do intabulacji został złożony w sądzie, który miał prowadzić księgę gruntową. Jak podkreślił WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku I SA/Wa 128/15, pod rządem prawa austriackiego umowa przeniesienia własności miała wyłącznie skutek zobowiązujący, zaś przeniesienie prawa własności nieruchomości wymagało wpisu do księgi wieczystej - konieczny był tzw. wpis hipoteczny (intabulacja). Skoro wpis własności w księdze wieczystej nie został dokonany, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, własność nieruchomości nie została skutecznie przeniesiona na rzecz J.B., zgodnie z wymogami obowiązującego wówczas prawa. We wcześniej prowadzonym postępowaniu wyjaśniono, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - dla nieruchomość nabytej przez jego poprzednika prawnego prowadzona była stosowna księga wieczysta. Księga ta nie zaginęła i nie została zniszczona. Parcele z dóbr \[...\] objęte umową sprzedaży były ujawnione w wykazie hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie. Nie ujawniono w niej przeniesienia prawa własności na rzecz J.B.. W niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy umożliwiające przeniesienie własności nieruchomości przez złożenie stosownego dokumentu (aktu nabycia) do sądu, który uchwałą zezwalał na jego złożenie (§ 434 kca). Dotyczyły one jedynie sytuacji, gdy nieruchomość nie była wpisana do księgi gruntowej, np. na skutek jej zniszczenia lub zaginięcia. W rozpoznawanej sprawie - jak wyżej wskazano - taka sytuacja nie miała miejsca. Minister prawidłowo uznał, że sprawie nie niezaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji z 21 listopada 2014 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przedstawiony przez skarżącego dokument - wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. nr rep. 2691/1939, opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie - nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa. Wbrew podnoszonym przez skarżącego zarzutom organ w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym prawidłowo ocenił zarówno dowód powołany we wniosku o wznowienie postępowania, jak i dowody zgromadzone w postępowaniu zwykłym. Skarga jako bezzasadna nie podlegała uwzględnieniu (k. 31, 43-52 akt I SA/Wa 1447/18). Skargę kasacyjną wywiódł W.B., reprezentowany przez adw. W.S. zaskarżając wyrok I SA/Wa 1447/18 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: 1\. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 434 (N-III-§ 18) ABGB polegającą na bezpodstawnym i nieuzasadnionym przyjęciu, że tylko zniszczenie lub zaginięcie księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości według prawa austriackiego oznacza, że nie była ona prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości a tym samym niezastosowanie tego przepisu do przeniesienia własności części nieruchomości, która po wydzieleniu z nieruchomości macierzystej nawet objętej księgą gruntową, do czasu założenia dla niej nowej księgi gruntowej nie była wpisana do księgi; 2\. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że przyjęcie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że dowód w postaci wypisu aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r., opatrzonego pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie nie stanowił nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji i jakoby wskazany powyżej dowód był już przedmiotem oceny zarówno organów administracji jak i sądu administracyjnego nie polega na prawdzie, jako że podstawą wniosku o wznowienie postępowania był nowy dokument wyrażający tytuł, a zdolny do intabulacji, złożony w tym sądzie, który ma utrzymywać księgę gruntową według ABGB, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości (art. 185 ppsa); rozpoznanie skargi na rozprawie (art. 176 § 2 ppsa; k. 56-62, 68ATR akt I SA/Wa 1447/18). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zarzut naruszenia art. 434 (N-III-§ 18) ABGB nie zasługiwał na uwzględnienie. W II Rzeczypospolitej funkcjonowały w istocie 3 odrębne systemy ksiąg wieczystych (hipotecznych). W dzielnicy małopolskiej w XX-leciu międzywojennym obowiązywała dawna hipoteka austriacka, oparta na kodeksie cywilnym austriackim z 1811 r., powszechnej ustawie o księgach gruntowych z 1871 r. i na noweli z 19 marca 1916 r. do kodeksu cywilnego \[austriackiego\]. Księga gruntowa, jedna dla całego okręgu, składała się z księgi głównej i ze zbioru dokumentów lub z księgi dokumentów. Księgę główną tworzył wykaz hipoteczny, przeznaczony do zapisywania ciał hipotecznych i praw, do tychże ciał się odnoszących. Urzędy hipoteczne w województwach małopolskich dla większej własności i dla miast, będących siedzibą sądu okręgowego, księgi gruntowe prowadził właściwy sąd okręgowy; dla wszystkich innych nieruchomości sąd powiatowy. W obu wypadkach czynności hipoteczne sędzia właściwy rozpoznawał je jednoosobowo (Jakób Glass, b. Sędzia Sądu Najwyższego, Notariusz w: red. Zygmunt Cybichowski, Encyklopedja podręczna prawa publicznego (konstytucyjnego, administracyjnego i międzynarodowego), Instytut Wydawniczy "Bibljoteka Polska" Warszawa (bdw), t. I, s. 361-366). W doktrynie wskazuje się, że dokumenty, o których mowa w §§ 18-23 złożyć należy w sądzie, w którym ma być prowadzona księga gruntowa dla nietabularnych gruntów dotyczącej gminy katastralnej. Do wniosku należy dołączyć oryginał dokumentu (§ 2). Sąd bada, czy realność nie jest wpisana w księgi, czy dokument odpowiada przepisom, czy nie zachodzą przeszkody co do osobistej zdolności stron do rozporządzania danym przedmiotem (np. co do konieczności zatwierdzenia nadopiekuńczego); nie potrzeba wykazania, że poprzednik, przeciw któremu nabycie prawa jest zwrócone, jest właściciele lub uprawnionym (§ 3). W dozwoleniu złożenia podać należy cel złożenia, datę wystawienia dokumentu i katastralne oznaczenie przedmiotu względnie gdyby kataster zaginął, oznaczenie sąsiadów i dokładny opis granic; jeśli realność była przedtem wpisana, podać należy o ile można dawniejszy wykaz hipoteczny (§ 4). O dozwoleniu złożenia zawiadomić należy do rąk własnych wnoszącego podanie i te osoby, których prawo rzeczowe ma być przeniesione \[...\]; nadto donieść o niem należy tym władzom, które się zawiadamia o uchwałach hipotecznych (§ 4). \[...\] Uchwałę sądu dozwalającą na złożenie uwidocznić ma prowadzący księgi na oryginale dokumentu (§ 8). \[...\] Każdy ma prawo żądać od sądu poświadczenia, że pewien dokument w sądzie złożono \[...\] (§ 11). \[...\] Zezwolenie na intabulacyę zastępuje zezwolenie na złożenie: § 3 rozp.\[porządzenia\] z 26 marca 1916 I. 87 d.u.p. (Powszechny austriacki kodeks cywilny z uzupełniającymi ustawami i rozporządzeniami objaśniony orzeczeniami Sądu Najwyższego, przez prof. dra St. Wróblewskiego, Część pierwsza (§§ 1-937) Kraków Leon Frommer - 1914, Komentarz do str. 352, uw. 1, 2, 3 do znowelizowanego art. 434 ABGB). Ponieważ znaczna część ksiąg została na obszarze b. Galicji podczas wojny \[I światowej - uw. NSA\], przeto wymóg wpisu do księgi gruntowej zastąpiono instytucją t. zw. złożenia dokumentu, którą to instytucję normuje rozporządzenie z 26 marca 1916 r. o sądowem składaniu dokumentów celem nabycia praw rzeczowych na nieruchomościach i budowlach, niewpisanych do ksiąg gruntowych (D.P.P. Nr. 87). Wnioski ma strona składać w Sądzie, który prowadzi księgi gruntowe dla posiadłości nietabularnych. Sąd uchwałą zezwala na złożenie dokumentu, co w sprawie przejścia danego prawa \[m\]a ten skutek, jak intabulacja przy nieruchomości, która jest wpisaną do księgi gruntowej (Dr. Franciszek Szafran, Działalność władz ziemskich a hipoteka i kataster, Warszawa 1930, nakładem Ministerstwa Reform Rolnych, s. 134). Sąd I instancji trafnie aprobował pogląd Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaprezentowany w decyzji z 29 maja 2018 r. i poprzedzającej ją decyzji z 5 marca 2018 r., zgodnie z którym dla nieruchomości, której część nabył J.B., prowadzona była księga gruntowa. Księga ta nie zaginęła i nie została zniszczona. Parcele z dóbr \[...\] objęte umową sprzedaży z 14 listopada 1939 r. były ujawnione w wykazie hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie. Nie ujawniono w niej przeniesienia prawa własności na rzecz J.B.. W niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy umożliwiające przeniesienie własności nieruchomości przez złożenie stosownego dokumentu (aktu nabycia) do sądu, który uchwałą zezwalał na jego złożenie (§ 434 ABGB). Dotyczyły one jedynie sytuacji, gdy nieruchomość nie była wpisana do księgi gruntowej, np. na skutek jej zniszczenia lub zaginięcia. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Trafnie skarżący kasacyjnie podnosi, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych w sprawach dotyczących mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej aprobuje się określenie kręgu uczestników postępowania administracyjnego mimo braku intabulacji aktów nabycia do przeznaczonych do tego ksiąg publicznych. W doktrynie podnosi się, że wydaje się nie ulegać wątpliwości, że zawarte wówczas umowy o przeniesienie prawa własności nieruchomości bez zachowania formy aktu notarialnego należy traktować zgodnie z uchwałą Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 19.3.1949 r. C 935/48, OSN I/49/1 (dalej uchwała C 935/48; S. Rudnicki w: G. Bieniek, S. Rudnicki, aktualizacja M. Gdesz, Nieruchomości. Problematyka prawna, LexisNexis 2013, Akt notarialny, s. 24-25). Kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestią było ustalenie, czy wypis aktu notarialnego z dnia 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: 2691/1939, sporządzonego przed E.S. - notariuszem w Krakowie, opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie, stanowi istotny nowy dowód w sprawie. Aktem tym Klasztor \[...\] sprzedał J.B. (poprzednikowi prawnemu skarżącego kasacyjnie) określone parcele z dóbr \[...\] objętych wykazem hipotecznym \[...\] księgi tabularnej Sądu Okręgowego w Krakowie. Wbrew ocenie Sądu I instancji, nie sposób uznać, że pieczęć Sądu Okręgowego w Krakowie zamieszczona na czwartej stronie wypisu pozostaje nieistotna. Wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: \[...\], oznaczony został pismem maszynowym jako "WYPIS PIERWSZY" i adnotacją "Odpis dla hipoteki". Na s. 1 wypisu opatrzony został rękopiśmienną adnotacją, wyrobionym charakterem pisma "I Tab. 5267/39" (s. 1 wypisu). Na s. 4 wypisu umieszczono pieczęć okrągłą Sądu Okręgowego w Krakowie i pieczęć podłużną, składającą się z 5 wersów, z których pierwszy zaczyna się słowami: "Zgodność z oryginałem nr", po których umieszczono rękopiśmiennie liczbę "1"; w wersie drugim, po trudno czytelnych słowach pieczęci, rękopiśmiennie umieszczoną w obrysie pieczęci ukośną kreskę, wskazującą, że ta część pieczęci, zawierające miejsce na adnotację, nie została wypełniona treścią; w wersie czwartym znajdują się słowa pieczęci "Wydział ksiąg gruntowych"; w wersie piątym, po słowach pieczęci "Kraków dnia" rękopiśmiennie w miejscu pozostawionym na adnotację wpisano "2/10.4I" i złożono wyrobiony podpis (s. 4 wypisu). Wbrew stanowisku organów obu instancji, wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: \[...\], oznaczony jako WYPIS PIERWSZY, z adnotacją pismem maszynowym "Odpis dla hipoteki" i ww. cechami; potwierdzającą, że czynności urzędowe podjął "Wydział ksiąg gruntowych" w Krakowie dnia "2/10.4I" i opatrzony wyrobionym podpisem, jest dokumentem nowym i istotnym w stosunku do wypisu tego samego aktu notarialnego, pozbawionego ww. cech, znajdującego się przed dniem 15 lipca 2015 r. w aktach administracyjnych sprawy w datach wydania: decyzji z 21 listopada 2014 r.; wyroku I SA/WA 128/15 i wyroku I OSK 3040/15 (k. 37-34, 110-107 akt administracyjnych; k. 46-44., 93-89, 87-84 akt GZ.RN.625.2.2015). Wskazane te nowe - w stosunku do wcześniej znanego wypisu tego samego aktu notarialnego (k. 37-34 akt administracyjnych) - istotne cechy przemawiają za tym, że ów WYPIS PIERWSZY został wydany wyłącznie dla złożenia go w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Krakowie jako sądem prowadzącym księgi gruntowe. Przemawiają za tym: adnotacja "I Tab. 5267/39", pieczęć okrągła Sądu Okręgowego w Krakowie i pieczęć podłużna tegoż Sądu, wypełniona przez urzędnika sądowego, opatrzona datą "2/10.\[19\]4I" r. i wyrobionym podpisem urzędnika sądowego Wydziału ksiąg gruntowych tego Sądu; klauzulą: "L. 7589/39 Niniejszą umowę sprzedaży przyjmujemy do wiadomości w myśl kan. I532 P.\[rawa\] k.\[anonicznego\] i zgodnie z art. I.XIV i XVI Konkordatu ze Stolicą św., Z Xiążęco Metropolitalnej Kurii W Krakowie dnia 2\. grudnia 1939\. Adam Sapieha m.p. L.S" (k. 110-107 akt administracyjnych). Wszystkie te cechy WYPISU PIERWSZEGO tego aktu notarialnego wskazują, że złożenie tego wypisu nastąpiło w postępowaniu wszczętym przed właściwym sądem i toczącym się w postępowaniu o wpis stanowczy (intabulację) prawa własności kupującego na podstawie § 2 pkt 1 i 2, § 3, 4, 5, 6, 8 pkt 1 i § 9 powszechnej ustawy o księgach gruntowych z dnia 25 lipca 1871 r. Nr 95 dz.u.p. (dalej pukg). Sąd I instancji słusznie podniósł, że pod rządem art. 431 ABGB celem przeniesienia własności rzeczy nieruchomej, musi nastąpić wpis aktu do przeznaczonych na to ksiąg publicznych. Wpis ten nazywa się wpisem hipotecznym (intabulacją). Nietrafnie Sąd I instancji uznał, że przedstawiony przez skarżącego \[dnia 15 lipca 2015 r.\] wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: \[...\], opatrzony pieczęcią Sądu Okręgowego w Krakowie i ww. cechami, nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Zarówno Minister w postępowaniu wznowieniowym, jak i Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, niesłusznie ograniczyli analizę prawną interesu skarżącego (art. 28 kpa) jedynie do wskazania, że poprzednik prawny skarżącego nie spełnił wymogów § 431 ABGB, a § 434 ABGB nie znajdował w sprawie zastosowania. Sąd I instancji nie dostrzegł, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nietrafnie nie rozważył otoczenia prawnego, w jakim doszło do: 1\. zawarcia umowy z 14 listopada 1939 r.; 2\. złożenia we właściwym Sądzie Okręgowym w Krakowie dnia 2 października 1941 r. WYPISU PIERWSZEGO aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: \[...\]; wejścia w życie dekretu o reformie rolnej. Uchwałą z 19.3.1949 r. C 935/48 (dalej uchwała C 935/48) Cała Izba Cywilna Sądu Najwyższego uchwaliła: Umowy o przeniesienie własności nieruchomości, zawarte na piśmie w Polsce pod rządami hitlerowskiego najeźdźcy w latach 1939 do 1945 bez zachowania formy aktu notarialnego, nie są z tej przyczyny nieważne, jeżeli wskutek przeszkód, wynikających z bezprawnej działalności najeźdźcy, zachowanie formy aktu notarialnego było niemożliwe. W zakresie istotnym dla kontrolowanej sprawy Sąd Najwyższy podniósł: \[...\] Na terenach "wcielonych" do Rzeszy rozporządzenie z dnia 17 września 1940 r. o traktowaniu majątku osób przynależnych do b. Państwa Polskiego (R. G. Bl. I str. 1270) zezwalało, a w niektórych przypadkach nakazywało zajęcie i oddanie w zarząd powierniczy majątku obywateli polskich. Zajęty majątek można było skonfiskować, gdy wymagało tego dobro publiczne, w szczególności obrona Rzeszy lub umocnienie niemczyzny. Według przepisów wykonawczych (z dnia 30.V.1941 r. - Mitteilungsblatt der Haupttreuhändstelle Ost 1941 Nr 5, str. 195) - gdy chodziło o nieruchomości, to w każdym przypadku należało przyjąć, że jest ona konieczna do umocnienia niemczyzny. Skutkiem zajęcia majątku była utrata prawa rozporządzania nim. Okoliczność, że notariuszami na terenach wcielonych do Rzeszy mogli być tylko Niemcy (§ 2 pkt 5 rozporządzenia z dn. 13.VI.1940 r. o organizacji sądownictwa na wcielonych terenach wschodnich - R. G. Bl. I str. 907), gwarantowała, iż próba rozporządzenia zajętym majątkiem w formie aktu notarialnego byłaby bezskuteczna. Na terenie "Gen.\[eralnego\] Gubernatorstwa" rozporządzenie z dnia 24 stycznia 1940 r. (V. Bl. G. G. P. I str. 23) o zajmowaniu majątków prywatnych w Gen. Gubernatorstwie zezwalało na zajmowanie dla wykonania zadań użyteczności ogólnej wszelkiego majątku prywatnego i oddawanie go w zarząd powierniczy. § 7 tegoż rozporządzenia przewiduje, że można zarządzić obowiązek zgłoszenia majątku, który projektuje się zająć. W związku z tym przepisem rozporządzenie z tejże daty o obowiązku zgłoszenia majątku żydowskiego w "Gen. Gubernatorstwie" (V. Bl. G. G. P. I str. 31) zarządziło zgłoszenie w określonym terminie wszelkiego majątku żydowskiego. Według § 4 tegoż rozporządzenia majątek nie zgłoszony w terminie uchodził za niczyj i zgodnie z przepisem § 8 rozporządzenia o zajmowaniu majątków prywatnych podlegał konfiskacie. Na podstawie tych przepisów majątek osób, które według zasad hitlerowskich uchodziły za Żydów, ulegał zajęciu, oddaniu w zarząd powierniczy lub konfiskacie. Według § 4 rozporządzenia o zajmowaniu majątków prywatnych zajęcie majątku skutkowało zakaz pozbywania go. Według § 17 tegoż rozporządzenia przeciwdziałanie przepisom rozporządzenia oraz wydanym na jego podstawie przepisom wykonawczym i uzupełniającym podlegało karom aż do kary domu karnego włącznie. W tym stanie rzeczy sporządzanie umów o przejście własności zajętych lub skonfiskowanych nieruchomości w formie aktu notarialnego, łatwo dostępnego organom najeźdźcy, było praktycznie niemożliwe także na terenie "Gen. Gubernatorstwa". Powyższy, wprowadzony przez najeźdźcę porządek prawny nie może być uznany za obowiązujący. Stosunki wynikające z czasowego zajęcia terytorium państwa nieprzyjacielskiego w czasie wojny normuje regulamin praw i zwyczajów wojny lądowej - aneks do IV Konwencji Haskiej z dn. 18 października 1907 r. (Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr 21, poz. 161). Według art. 43 tegoż regulaminu tylko faktyczne wykonywanie władzy przechodzi w ręce okupanta, który poza przypadkami absolutnej niemożności obowiązany jest do szanowania ustaw obowiązujących w kraju. Regulamin powyższy nie zezwalał zatem Rzeszy Niemieckiej na wprowadzenie własnego czy w ogóle nowego porządku prawnego na zajętych terenach Polski. Nadto brak podstaw do uznania hitlerowskiego najeźdźcy za okupanta w rozumieniu powołanego regulaminu. Już bowiem po zawarciu tej konwencji doszedł do skutku pakt paryski z dnia 27 sierpnia 1928 r. (Dz. U. R. P. z 1929 r. Nr 63, poz. 489) zakazujący wojny jako instrumentu polityki narodowej. W związku z postanowieniami tego paktu Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze wyrokiem swym z dn. 30 września/1 października 1946 r. uznał wojnę wszczętą w 1939 r. przez III Rzeszę Niemiecką za wojnę bezprawną, a sprawców najazdu na Polskę za winnych zbrodni przeciw pokojowi z art. VI lit. (a) statutu Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze (zał. do umowy londyńskiej z dn. 8.VIII.1945 r. - Dz. U. R. P. z 1947 r. Nr 63, poz. 367). III Rzesza zajęła zatem Polskę nie w toku wojny będącej akcją przez prawo narodów nie zakazaną, ale na skutek przestępstwa z prawa narodów, popełnionego przez jej organy. Dlatego nie można przyjąć, by najeźdźca przez taki akt przestępny mógł uzyskać te same uprawnienia do wykonywania władzy na zajętym terenie, jakie uzyskuje państwo okupujące teren nieprzyjacielski drogą wojny dozwolonej. Powyższe zasady odpowiadają dotychczasowej praktyce sądów polskich. W szczególności Najwyższy Trybunał Narodowy w sprawie przeciw A\[rturowi\]. Greiserowi przyjął, że "tzw. okupacja zajętych zbrojnie przez III Rzeszę Niemiecką obszarów Państwa Polskiego nie była okupacją w prawnym tego słowa znaczeniu, lecz bezprawnym zawładnięciem cudzym obszarem drogą gwałtu i przymusu" (Państwo i Prawo z 1916 r. z. 7, str. 74). Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1948 r. Wa. C. 18/48 (Państwo i Prawo z 1948 r. z. 8, poz. 8) negatywnie odpowiedziało na pytanie, czy "Rzeszy Niemieckiej i jej funkcjonariuszom przysługiwało w związku z faktycznym opanowaniem Polski prawo do wykonywania aktów władzy państwowej wobec obywateli polskich, na jakie dozwala okupantowi regulamin praw i zwyczajów wojny lądowej". Bezprawność jakiegokolwiek władztwa III Rzeszy na terenach Polski pociąga za sobą brak mocy obowiązującej zaprowadzonego przez najeźdźcę porządku prawnego. W konsekwencji należy przyjąć, że w zasadzie na terenach objętych najazdem hitlerowskim obowiązywały tylko przepisy prawa polskiego; w zasadzie zatem także i te przepisy, które były utrzymane przez najeźdźcę, te ostatnie jednak tylko z powodu wydania ich przez ustawodawcę polskiego. Powstaje jednak wątpliwość, czy można stosować przepisy obowiązującego prawa także i wtedy, gdy przepisy prawa polskiego przez swą moc obowiązującą służyły najeźdźcy w wykonywaniu jego bezprawnej administracji i realizowaniu zbrodniczych jej celów ze szkodą polskiego interesu społecznego. Odpowiedź na to można uzyskać po rozważeniu podstawowego założenia istnienia prawa, jakim jest jego funkcja społeczna. Funkcją prawa jest służenie interesom faktycznie rządzących, w państwie rzeczywiście demokratycznym - służenie interesom ludu. W przypadku, gdy skutkiem tak nadzwyczajnej okoliczności, jak najazd kraju kierowany przez organizacje przestępcze, przepisy obowiązującego prawa faktycznie służą najeźdźcy, a nie uprawnionemu władcy napadniętego państwa - jego ludowi, przepisy te nie pełnią swej właściwej funkcji, nie mogą być zatem stosowane. Na podstawie tej zasady należy rozstrzygnąć kwestię, czy i o ile przepis art. 82 \[rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. Prawo o notariacie - Dz.U.R.P z 1933 r. nr 48 poz. 609 ze zm., dalej - uw. NSA\] pr. o not. winien być stosowany, jeśli umowa o przejście własności nieruchomości była sporządzona pod rządami hitlerowskiego najeźdźcy w latach 1939-45\. Przepis o formie aktu notarialnego dla umów o przejście własności nieruchomości ma na celu ochronę obywatela przed zbyt pośpieszną decyzją w sprawie nabycia lub pozbycia nieruchomości, zapewnienie większej pewności obrotu nieruchomościami przez łatwość i pewność dowodu, że przeniesienie własności nastąpiło, wreszcie ułatwienie kontroli państwa nad obrotem nieruchomościami dla celów fiskalnych, statystycznych czy innych. W przypadkach, gdy przenoszenie własności nieruchomości było przez najeźdźcę bezprawnie zakazane, przepis art. 82 pr. o not. o koniecznej formie aktu notarialnego nie służył ochronie obrotu i kontroli jego przez Państwo Polskie, ale zgodnie z wolą najeźdźcy obrót całkowicie udaremniał, a zarazem umożliwiał najeźdźcy pełną kontrolę nad obrotem nieruchomościami gwarantując, że zakazy jego będą respektowane. W tym stanie rzeczy przepis art. 82 pr. o not. o tyle, o ile przewiduje formę aktu notarialnego dla umów o przejście własności nieruchomości, nie może być stosowany w przypadkach, gdy skutkiem przeszkód wynikających z bezprawnej działalności najeźdźcy zachowanie formy aktu notarialnego było niemożliwe. Przepis ten jednak należy stosować o tyle, o ile przepisuje pisemną formę umowy, której zachowanie i pod rządami najeźdźcy było z reguły możliwe. W poszczególnych przypadkach rzeczą powołującego się na ważność umowy o przejście własności nieruchomości będzie udowodnić, że umowa została sporządzona pod rządami najeźdźcy oraz że - i jakie mianowicie - zachodziły przeszkody do sporządzenia aktu notarialnego, a ponadto udowodnić w razie wątpliwości prawdziwość dokumentu obejmującego umowę o przejście własności nieruchomości. Ważność umowy o przejście własności nieruchomości sporządzonej na piśmie bez zachowania formy aktu notarialnego nie czyni sama przez się z dokumentu tego wystarczającej podstawy do wpisu w księdze wieczystej. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, by przepisy art. 20 i 21 pr. o ks. wiecz., a przed wejściem w życie tego prawa odpowiednie przepisy praw dzielnicowych, określające warunki uzyskania wpisu w księdze wieczystej, mogły być uznane za nie obowiązujące. Jeżeliby uzyskanie dokumentu umożliwiającego wpis w księdze wieczystej okazało się niemożliwe, uprawnionemu pozostaje droga powództwa i wpis prawa własności na podstawie wyroku sądowego. (uchwała C 935/48 z uzasadnieniem, OSN-ZO I/49/1, aprobowana przez W. Święcickiego i K. Piaseckiego w: Orzecznictwo Sądu Najwyższego w składach powiększonych. Sprawy cywilne za lata 1945-1959, zebrali i opracowali W. Święcicki i K. Piasecki, W. Pr. 1964, dalej W. Święcicki i K. Piasecki, Orzecznictwo w składach powiększonych, poz. 16, s. 73-76; akceptowana przez S Breyera w: red. W. Święcicki, Prawo cywilne z orzecznictwem, literaturą i przepisami związkowymi, W. Pr. 1958, t. II, s. 347-348, uw. B.14). Zasada prawna zawarta w uchwale C 935/48 znalazła rozwinięcie także w późniejszym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zasada ta według swej treści nie ogranicza się bynajmniej do umów wzajemnych i dlatego SN nie podzielił zarzutu pozwanych kwestionujących zasadność tej zasady do umowy darowizny (orzeczenie SN z 18.9.1951 r. C 112/51, ZO 1952/70). Uchwałę C 935/48 należy odpowiednio stosować i do testamentów - i stosownie do tego, jeżeli możność sporządzenia testamentu urzędowego była wskutek przeszkód wynikających z bezprawnej działalności okupanta wyłączona, należy uznać, że dopuszczalne było sporządzenie testamentu ustnego (§ 2250 kc z 1896 r.; orzeczenie SN z 3.4.1958 r. 4 CR 331/58, OSPiKA 1958/267, s. 634-636, z notką K.P., w: W. Święcicki i K. Piasecki, Orzecznictwo w składach powiększonych, s. 76, uw. 3). W tezie 2 uchwały z dnia 21 października 1948 r. C 476/48 Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów uchwalił i postanowił wpisać do księgi zasad prawnych następującą zasadę prawną: "2\. Wykreślenie hipoteki zapisanej na rzecz Państwowego Banku Rolnego, dokonane na podstawie zezwolenia okupacyjnego dyrektora tego Banku, stwierdzającego zapłatę długu, oraz na podstawie zezwolenia pełnomocnika Komisarza Rzeszy do umocnienia niemieckości, jest wpisem, opartym na przepisach skierowanych przeciw Państwu Polskiemu i jego obywatelom w rozumieniu art. 1 ustępu (2) dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. (Dz. U. R. P. z 1947 r. Nr 32, poz. 144)." \[dalej dekret\]. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podniósł, że \[...\] Okupant niemiecki, ogłosiwszy po ukończeniu kampanii wrześniowej r. 1939, że Państwo Polskie nie istnieje i więcej nie powstanie, i wcieliwszy "połowę terytorium polskiego bezpośrednio do Rzeszy, a z reszty ziem polskich utworzywszy Generalne Gubernatorstwo" \[winno być "z obszaru okupacji niemieckiej, obejmującej 190.000 km2 = 48,4% terytorium Państwa Polskiego, z czego 92.000 km2 wcieliwszy do Rzeszy, a z 95.000 km2 utworzywszy w październiku 1939 r. Generalne Gubernatorstwo, zaś z okupacji sowieckiej obejmującej 201.000 km2=51,6% terytorium Państwa Polskiego, po 1941 r. wcielił Białostocczyznę do Rzeszy, a Generalne Gubernatorstwo powiększył do 145.000 km2"; Wielka encyklopedia powszechna PWN t. 19, 2003 r., s. 427-438; https//encyklopedia.pwn.pl - hasła: Okupacja niemiecka ziem polskich; Okupacja sowiecka ziem polskich - uw. NSA\], dążył wszelkimi środkami do usunięcia jakichkolwiek śladów państwowości polskiej i zniszczenia narodu polskiego. Takimi bezprawnymi środkami niszczenia narodu polskiego - poza masowymi zabójstwami i wysiedleniami Polaków - było ustanowienie Komisarza do umocnienia niemieckości na ziemiach polskich, rozporządzenie o zabezpieczeniu majątku byłego Państwa Polskiego, ustanowienie Głównego Urzędu Powierniczego dla Wschodu, zajęcie i konfiskata majątków obywateli polskich w celu wzmocnienia niemieckości, rozporządzenie o wygaśnięciu wierzytelności i praw osób, których majątek podlegał zajęciu, rozporządzenie o przeliczeniu zobowiązań w walucie polskiej i cały szereg innych rozporządzeń i zarządzeń. Wykreślenie wpisów hipotek na rzecz Państwowego Banku Rolnego opierało się na zarządzeniu Głównego Urzędu Powierniczego dla Wschodu, upoważniającego komisarza i zarządców instytucji kredytowych do rozporządzenia hipotekami, długami gruntowymi itp. prawami i wierzytelnościami. To zarządzenie jak i podobne inne zarządzenia Głównego Urzędu Powierniczego dla Wschodu, wydane na podstawie wyżej przytoczonych rozporządzeń, miało na celu likwidację polskiego stanu posiadania i własności Państwa Polskiego, zagarnięcie tej własności na rzecz Niemiec i użycie jej dla ostatecznej likwidacji zarówno Państwa jak i Narodu Polskiego. Cel ten potwierdza fakt, że na wpis lub wykreślenie wpisu potrzebna była zgoda Komisarza do umocnienia niemieckości. Gdy więc wykreślenie hipoteki w okolicznościach podanych w pytaniu było oparte na przepisach i zarządzeniach, wydanych w wyżej opisanych celach, należy stwierdzić, że jest ono wpisane i oparte na przepisach, skierowanych przeciw Państwu Polskiemu i jego obywatelom w rozumieniu powołanego w pytaniu dekretu (uchwała C 476/48 z uzasadnieniem, OSN-ZO 1948/III/62, PiP 1949/1/122, aprobowana przez W. Święcickiego i K. Piaseckiego, Orzecznictwo w składach powiększonych, poz. 43, s. 169-171; akceptowana przez S. Breyera - op. cit., s. 345, uw. B.3). Stosownie do art. 1 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 25, poz. 151) w brzmieniu dekretu z dnia 11 kwietnia 1947 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 144, sprostowanie Dz. U. Nr 38, poz. 192; zm. Dz. U. z 1948 r. Nr 18, poz. 125), wyroki i inne orzeczenia wydane podczas okupacji przez sądy niemiecki są nieważne i pozbawione skutków prawnych. Stosuje się do orzeczeń nakazujących w postępowaniu hipotecznym i rejestrowym dokonanie wszelkiego rodzaju wpisów w księgach hipotecznych, w rejestrach handlowych i innych rejestrach publicznych tylko wówczas, gdy orzeczenia te zostały oparte na przepisach skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego. \[...\] Stosownie do art. 11 postępowanie przed sądami polskimi na terenie Generalnej Guberni i wydane przez te sądy orzeczenia są ważne. Nieważne są jednak orzeczenia wydane w postępowaniu hipotecznym i rejestrowym, jeżeli te orzeczenia zostały oparte na przepisach skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach sądowych czy też na innych orzeczeniach \[lub\] zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego, z wyjątkiem orzeczeń nakazujących wpisy w celu zabezpieczenia należności z tytułu nakładów na nieruchomościach lub pożyczek udzielonych na te nakłady (art. 1 ust. 3). Stosownie do art. 151 ust. (1) wpisy hipoteczne i rejestrowe, wniesione na podstawie orzeczeń z mocy przepisów nieważnych, podlegają z urzędu, a także na wniosek osób zainteresowanych wykreśleniu z jednoczesnym przywróceniem wpisów nieprawnie wykreślonych. \[...\] W myśl ust. (3) i (4) wnioski o wykreślenie wpisów określonych w ust. (1) nie podlegają żadnym wymaganiom co do formy. Ust. (1) Stosownie do ust. (5) w ciągu dwóch lat od dnia przejścia Państwa na stopę pokojową (który to dzień w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Sprawiedliwości z dn. 21 stycznia 1946 r. - Dz.U. Nr 6, poz. 56 - ustalony został na 17 grudnia 1945 r.) do wpisów podlegających wykreśleniu z mocy ust. (1) nie stosuje się zasady jawności i prawdziwości wpisu oraz dobrej wiary osób trzecich. \[...\] (S. Breyer - op. cit., s. 345, uw. B.1). Stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 kwietnia 1946 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 18, poz. 123) prawomocne orzeczenia sądów niemieckich wydane na obszarze Ziem Odzyskanych w sprawach cywilnych w postępowaniu spornym oraz podlegające wykonaniu orzeczenia w postępowaniu niespornym mogą być wykonane, jeżeli sąd okręgowy \[...\] nada im klauzulę wykonalności. Z orzeczeniami w sprawach cywilnych zrównane są ugody zawarte w toku postępowania sądowego. W myśl § 2 sąd odmówi nadania klauzuli, gdy orzeczenie lub ugoda są sprzeczne z podstawowymi zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego i ustroju demokratycznego, albo z dobrymi obyczajami, jak również gdy strona pozbawiona była swobody działania przez sądem. (S. Breyer - op. cit., s. 344-345, uw. B.2). Wyrok sądu polubownego wydany w okresie okupacji niemieckiej na skutek zapisu zawartego przez strony mimo nieistnienia między nimi sporu, a jedynie w celu nadania formy prawnej umowie, która według przepisów prawa polskiego wymaga formy dokumentu publicznego, nie może być uznany za sprzeczny z porządkiem publicznym. Obejście bowiem tych polskich przepisów, które zostały wykorzystane przez okupanta do celów rażąco sprzecznych z polskim porządkiem publicznym, nie ubliża temu porządkowi. Jest rzeczą powszechnie znaną (art. 245 kpc, obecnie art. 237 nowej numeracji), że takie obejście przepisów o formie czynności prawnych, w szczególności art. 82 obowiązującego wówczas prawa o notariacie, było spowodowane tym, że niemieckie władze okupacyjne w sposób bezprzykładny w dziejach pozbawiły część obywateli polskich możności rozporządzania swym majątkiem. W konsekwencji powstała dla tych obywateli niemożność dokonywania transakcji w formie aktu notarialnego. Obranie przez zainteresowanych formy zapisu na sąd polubowny, zapewniającej możność utrzymania transakcji w tajemnicy przed okupantem, zmierzało w istocie do udaremnienia zarządzeń władz okupacyjnych (orzeczenie SN z 29.9.1948 r. WaC 162/48, ZbO 1949/2-3/44, S. Breyer - op. cit., s. 345, uw. B.4). Niezatwierdzenie przez w władze okupacyjne notarialnego aktu darowizny nie odbiera aktowi skuteczności. W prawdzie podczas okupacji wiązało to sądy, ale tak długo, jak długo trwała okupacja. Rzeczpospolita Polska tych sprzecznych z prawem międzynarodowym aktów administracyjnych nie uznaje i uznaje je za nieważne i niebyłe. Wprawdzie art. 16 dekretu z dn. 6 czerwca 1945 r. nie odnosił się do tego przypadku, lecz do orzeczeń sądowych, ale wyraża pokrewną myśl, uznając okres okupacji za czas, w którym nastąpiło zawieszenie wymiaru sprawiedliwości (orzeczenie SN z 27.12.1946 r. C. II. 471/46, PN 1947/12/546; S. Breyer - op. cit., s. 346-347, uw. B.11). Wprowadzenie przez okupanta w drodze administracyjnej zakazu obrotu gruntami włościańskimi bez specjalnego zezwolenia starostwa, jako sprzeczne z prawem międzynarodowym, jest bezprawne, przeto nabycie gruntu i objęcie go w posiadanie na mocy umowy sprzedaży, mimo niezatwierdzenia aktu notarialnego przez starostwo, jest ważne. Sprzedawca, który zawarł taką sprzedaż i oddał grunt w posiadanie nabywcy, nie mógł też potem skutecznie przenieść na inną osobę własności nieruchomości, a osoba ta nie może powoływać się na swoją dobrą wiarę. \[...\] Według art. 46 \[załączonego do\] Konwencji Haskiej z dnia 18 października 1907 r. \[Regulaminu dotyczącego praw i zwyczajów wojny lądowej\] (Dz. U. RP 1927 r. Nr 21 poz. 161) własność ma być przez okupanta uznawana, zaś w myśl art. 43 \[Regulaminu załączonego do\] tej Konwencji ma obowiązek przestrzegania - z wyjątkiem bezwzględnych przeszkód - praw obowiązujących w Polsce (orzeczenie SN z 5.2.1946 r. C.II. 1249/45, ZbO 1947/1/3; PiP 1946/4/119, PN 1947/7-8/116; S. Breyer - op. cit., s. 347, uw. B.12). Wprowadzenie rozporządzeniem gen.\[eralnego\] gubernatora z dnia 27 marca 1940 r. uzależnienie ważności aktów zbycia wszelkich nieruchomości \[nie tylko włościańskich - uw. NSA\] od uzyskania zezwolenia władzy okupacyjnej na przewłaszczenie stanowiło nieznane polskiemu ustawodawstwu uszczuplenie prawa własności i ograniczenie swobody obrotu nieruchomościami, mające na celu uzależnienie przejścia własności nieruchomości od decyzji okupacyjnej władzy administracyjnej, która miała za zadanie działanie w myśl zasad totalnej, wydane na szkodę Narodu Polskiego, słusznie w ostatecznym wywodzie uznał Sąd Apelacyjny za pozbawione skutków prawnych (orzeczenie SN z 9.9.1946 r. I C 285/46, ZbO 1947/3/71, Lex 1633428). Księgi gruntowe w Krakowie prowadzili doświadczeni sędziowie i sekretarze sądowi, mający wieloletnią praktykę. Wobec prawidłowości aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. i przyjęcia do wiadomości umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w myśl kan. I532 Prawa kanonicznego, zgodnie z art. I.XIV i XVI Konkordatu ze Stolicą Apostolską, dnia 2 grudnia 1939 r. przez metropolitę krakowskiego biskupa Adma Sapiehę, jedynym powodem braku intabulacji aktu nabycia do właściwej księgi gruntowej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, było nieudzielenie zezwolenia władzy okupacyjnej na przewłaszczenie tej nieruchomości na podstawie naruszającego art. 43 i 46 Regulaminu praw i zwyczajów wojny lądowej, stanowiącego aneks do IV Konwencji Haskiej z dn. 18 października 1907 r. (Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr 21, poz. 161) rozporządzenia Generalnego Gubernatora z dnia 27 marca 1940 r. uzależniającego ważność aktów zbycia wszelkich nieruchomości od uzyskania zezwolenia władzy okupacyjnej na przewłaszczenie, jako całkowicie sprzecznego z podstawowymi zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego i ustroju demokratycznego (art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 231 kpc), czego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 5 marca 2018 r. nie uwzględnił, a Sąd I instancji, z naruszeniem art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie dostrzegł. Skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ppsa zaskarżony wyrok uchylił i rozpoznał skargę. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 28 kpa, z przyczyn wyżej podniesionych, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję a na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 135 uchylił decyzję ją poprzedzającą. Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że wypis aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: 2691/1939, oznaczony jako WYPIS PIERWSZY, z adnotacją pismem maszynowym "Odpis dla hipoteki" i rękopiśmienną adnotacją urzędową "I Tab. 5267/39"; pieczęcią okrągłą Sądu Okręgowego w Krakowie i pieczęcią podłużną tegoż Sądu, potwierdzającą "Zgodność z oryginałem nr 1", po których to słowach umieszczono rękopiśmiennie liczbę "1"; potwierdzającą, że czynności urzędowe podjął "Wydział ksiąg gruntowych" w Krakowie dnia "2/10.4I" i opatrzony wyrobionym podpisem, a nadto opatrzony klauzulą: "L. 7589/39 Niniejszą umowę sprzedaży przyjmujemy do wiadomości w myśl kan. I532 P.\[rawa\] k.\[anonicznego\] i zgodnie z art. I.XIV i XVI Konkordatu ze Stolicą św., Z Xiążęco Metropolitalnej Kurii W Krakowie dnia 2\. grudnia 1939\. Adam Sapieha m.p. L.S", spełniał wszelkie wymogi dla dokonania intabulacji na podstawie § 431 ABGB w zw. z § 4, 8 ust. 1 i § 9 pukg, przy uwzględnieniu szerokiej wykładni art. 1 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 25, poz. 151 ze zm.) w orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktryny. Z uwagi na powyższe, skarżący ma interes prawny w przedmiotowym postępowania (art. 28 kpa), czego Sąd I instancji, z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 28 kpa, nie dostrzegł. Taki stan prawny istniał zarówno w dacie: zawarcia umowy z 14 listopada 1939 r.; złożenia we właściwym Sądzie Okręgowym w Krakowie dnia 2 października 1941 r. WYPISU PIERWSZEGO aktu notarialnego z 14 listopada 1939 r. Numer Repertorium: 2691/1939 z wszystkimi ww. cechami, jak i dniu 13 września 1944 r. - wejścia w życie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (art. 21 - Dz. U. z 1944 r. nr 4 poz. 17 - w brzmieniu pierwotnym). Koniecznym jest zapewnienie obywatelowi polskiemu rzetelności proceduralnej w toczącym się obecnie postępowaniu. Skoro ówczesny ustawodawca objął ochroną przed skutkami bezprawnego działania władz okupacyjnych obywatela polskiego nie tylko w sytuacji, gdy umowa sprzedaży nie została sporządzona w formie aktu notarialnego, to tym bardziej organy administracji publicznej i sądy obecnie stosujące prawo, obowiązane są udzielić ochrony prawnej obywatelowi polskiemu, którego spadkodawca zawarł umowę sprzedaży części nieruchomości we właściwej formie aktu notarialnego, a tylko z uwagi na oczywiście naruszające prawo międzynarodowe i polski porządek prawny regulacje i praktyki władz okupacyjnych, nie mógł po dniu 2 października 1941 r. uzyskać intabulacji, choć spełnił wszystkie wymogi prawa polskiego. Ponieważ przyczyny wadliwości, będącej podstawą wznowienia postępowania w kontrolowanej sprawie, nie mieściły się w granicach rozpoznania i orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem I SA/Wa 128/15 i wyrokiem I OSK 3040/15 Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeto brak przeszkód prowadzenia postępowania wznowieniowego. Rozpoznając sprawę ponownie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi weźmie pod uwagę wskazania i wykładnię prawa przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 ppsa). O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), uwzględniając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, reprezentującego skarżącego przed obiema instancjami.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

19 listopada 2019

Symbol z opisem

[6290 Reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6290-reforma-rolna)

Hasła tematyczne

Administracyjne postępowanie

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Maciej Dybowski /sprawozdawca/ Zygmunt Zgierski

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001257)  
art. 145 § 1 pkt 5 · Dz.U. 2017 poz. 1257

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 1447/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-05-21](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1447-18-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2019-05-21--i-sa-wa-1447-18)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 2736/19 · 22 lutego 2023Wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., I OSK 2736/19 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2736-19-wyrok-nsa-z-2023-02-22--i-osk-2736-19)
* [Sygnatura: I OSK 2328/20 · 22 lutego 2023Wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., I OSK 2328/20 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2328-20-wyrok-nsa-z-2023-02-22--i-osk-2328-20)
* [Sygnatura: I OSK 256/20 · 22 lutego 2023Wyrok NSA z 22 lutego 2023 r., I OSK 256/20 – reforma rolna](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-256-20-wyrok-nsa-z-2023-02-22--i-osk-256-20)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/5B7375B78D)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-3060-19-wyrok-nsa-z-2023-02-23--i-osk-3060-19#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B3060%252F19.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B23%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Boraz%2Bdecyzj%25C4%2599%2BI%2Bi%2BII%2Binstancji.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B3060%252F19)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
