Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 273/22

Wyrok NSA z 24 marca 2023 r., I OSK 273/22 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

24 marca 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 230/21 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 4 lutego 2021 r., nr NSP-VIII.7581.1.331.2019.AG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B273%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Bmarca%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B273%252F22)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 230/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 4 lutego 2021 r. nr NSP-VIII.7581.1.331.2019.AG w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności nieruchomości oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł M.B. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi ( w skardze kasacyjnej -"decyzji") zarzucił naruszenie: 1) art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pominięcie nabycia przez wnioskodawcę na podstawie cesji tej konkretnej wierzytelności, a nie w związku z nabyciem nieruchomości i ustalenie, że prawa do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nie mogą być odrębnie zbyte przez osoby wywłaszczone lub osoby, które nabyły prawa w tym zakresie w drodze sukcesji uniwersalnej, 2) art. 12 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie przytaczanych przez wnioskodawcę dowodów i okoliczności potwierdzających nabycie praw do odszkodowania na podstawie cesji tej konkretnej wierzytelności, 3) art. 7, 77 i 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie wszystkich wniosków dowodowych zgłaszanych przez wnioskodawcę co do nabycia roszczenia na podstawie cesji tej konkretnej wierzytelności, 4) art. 129 ust. 5 pkt 3 /ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.g.n.")/ poprzez jego niezastosowanie. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy w związku z wniesioną skargą kasacyjną. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania \[...\] S.A. z siedzibą w \[...\] wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 ppsa, wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna, w istotnej części, powtarza podstawy prawne i zarzuty zawarte w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Najbardziej istotnym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia statusu prawnego skarżącego na gruncie art. 28 kpa, w związku ze złożonym przez niego wnioskiem w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania – w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami– z tytułu realizacji odcinka napowietrznej linii energetycznej zlokalizowanej w \[...\], gmina \[...\], na stanowiącej jego własność nieruchomości obejmującej działki o nr \[...\]. \[...\], \[...\] i nr \[...\] (dawniej nr \[...\]) dla której Sąd Rejonowy w \[...\] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr \[...\]. M.B., jak wynika z akt sprawy, nie był adresatem (stroną) decyzji Naczelnika Gminy \[...\] z \[...\] lutego 1980 r., nr \[...\], wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U z 1974 r., nr 10, poz. 64), w której zezwolono Zakładowi \[...\] na budowę linii napowietrznej energetycznej 110 kV. Decyzja ta była skierowana m.in. do B.W., ówczesnego właściciela wskazanej wyżej nieruchomości i skutkiem tego aktu administracyjnego nastąpiło ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości. Skarżący nabył przedmiotową nieruchomość, którą obejmowała przywoływana decyzja Naczelnika Gminy \[...\], w dniu 27 maja 1981 r. na podstawie umowy sprzedaży. Umowa została zawarta w formie aktu notarialnego. Art. 129 ust 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie zarówno do sytuacji pozbawienia praw do nieruchomości na skutek wywłaszczenia, jak również w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Przepis ten ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie przepisów u.g.n., pod warunkiem, że objęte nią uprawnienie nie zostało skonsumowane wcześniej, a w szczególności sprawa nie została zakończona wydaniem ostatecznej decyzji ustalającej odszkodowanie. Odszkodowanie przewidziane w art. 129 ust. 5 u.g.n. dotyczy tylko osób, które zostały wywłaszczone, jak również w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości lub ich następców prawnych wyłącznie pod warunkiem nabycia własności nieruchomości w drodze sukcesji uniwersalnej. Jak wynika z akt sprawy M.B. nie jest osobą, której ograniczono sposób korzystania z nieruchomości oraz nie jest następcą prawnym w drodze sukcesji uniwersalnej (zob. uchwała NSA z dnia 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OPS 1/20). Trafnie tym samym ustalił WSA, że osobą uprawnioną do odszkodowania jest więc były, tj. posiadający takie prawo w dacie wywłaszczenia, właściciel nieruchomości (w tym przypadku B.W.) oraz jej następcy prawni na mocy sukcesji uniwersalnej. Skutek decyzji zezwalającej na realizację linii energetycznej, a tym samym ograniczającej prawo własności nieruchomości, przez którą owa linia miała przebiegać, nastąpił w czasie wydania tej decyzji, a tym samym należy go odnieść do podmiotu, któremu przysługiwało takie prawo w czasie wydania tej decyzji. Obowiązek zapłaty odszkodowania wiąże się ściśle z uszczerbkiem majątkowym w postaci ograniczenia prawa rzeczowego do nieruchomości. Uszczerbek ten ponosi podmiot legitymujący się tytułem do nieruchomości w momencie dokonywania ograniczenia prawa rzeczowego. Późniejsi nabywcy takiej nieruchomości uzyskują prawo rzeczowe już ograniczone orzeczonym wywłaszczeniem, a tym samym dokonane wcześniej wywłaszczenie nie wyrządza szkody w ich prawach majątkowych. Konsekwencją przyjęcia, że wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej (art. 128 ust. 1 u.g.n.) jest uznanie, iż wierzytelność o zapłatę odszkodowania nie ma charakteru roszczenia obciążającego nieruchomość, albowiem nie jest roszczeniem wynikającym z zobowiązania realnego, a także nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej. Roszczenie o zapłatę odszkodowania za ograniczenie prawa rzeczowego nie przechodzi na singularnego nabywcę własności takiej nieruchomości i nie przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2112/17 – zam. w CBOSA). W związku z powyższym M.B. nie przysługuje wnioskowane odszkodowanie gdyż nie znajduje odpowiedniego oparcia w u.g.n., tj. normach prawa materialnego, a tym samym skarżący nie ma interesu prawnego i zarazem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Uprawnienia do żądania wypłaty odszkodowania nie można również upatrywać w umowie przelewu wierzytelności jaka została zawarta pomiędzy B.W. a M.B. w dniu \[...\] września 2019 r. Źródłem sytuacji prawnych w prawie administracyjnym, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, mogą być wyłącznie normy prawne i jedynie bezpośredni związek interesu indywidualnego z tymi normami pozwala kwalifikować go jako interes prawny. Znamiona (cechy) interesu prawnego, ogniskujące się w istocie w cesze jego bezpośredniości, uzasadniają wniosek, że skutki czynności prawnej dokonanej przez podmioty prawa cywilnego samoistnie nie stanowią źródła interesu prawnego w przestrzeni prawa administracyjnego. Jeśli ustawodawca widzi potrzebę ścisłego związania w przestrzeni prawa administracyjnego sytuacji prawnej określonego podmiotu z aktami i czynnościami z zakresu prawa cywilnego, to ustanawia odrębną normę prawną, w której treści bezpośrednio nawiązuje do tych aktów lub czynności (zob. uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt I OPS 1/22 – zam. w CBOSA). W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa materialnego gdyż właściwie zastosował wszystkie wskazywane w skardze kasacyjnej przepisy u.g.n. oraz Konstytucji RP. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty, odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania oparte są na nieuprawnionym stanowisku skarżącego, że miał on status strony w rozumieniu art. 28 kpa, co zostało wyjaśnione wyżej. Tym samym WSA nie naruszył wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 §2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do orzeczenia o zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, o co wnosiła w odpowiedzi na skargę kasacyjną \[...\] S.A. w \[...\]. W postępowaniu sądowoadministracyjnym \[...\] S.A. w \[...\] nie była stroną tego postępowania, lecz posiadała status uczestnika postępowania. Wskazać zaś należy, że w art. 199 p.p.s.a. jest mowa jedynie o stronach ponoszących koszty postępowania ze swoim udziałem w sprawie. Również przepis szczególny, do którego odsyła art. 199 p.p.s.a., nie przewiduje zwrotu tych kosztów uczestnikowi postępowania. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 739/17 ).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

15 lutego 2022

Symbol z opisem

[6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6181-zajecie-nieruchomosci-i-wejscie-na-nieruchomosc-w-tym-pod-autostrade)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Maria Grzymisławska-Cybulska Mariola Kowalska /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 12 § 1, art. 78 § 1, art. 80, 84 § 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Gd 230/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-09-08](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-230-21-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2021-09-08--ii-sa-gd-230-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 288/22 · 24 marca 2023Wyrok NSA z 24 marca 2023 r., I OSK 288/22 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-288-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-288-22)
* [Sygnatura: I OSK 327/22 · 24 marca 2023Wyrok NSA z 24 marca 2023 r., I OSK 327/22 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-327-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-327-22)
* [Sygnatura: II SA/Kr 20/23 · 23 marca 2023Wyrok WSA w Krakowie z 23 marca 2023 r., II SA/Kr 20/23 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-20-23-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2023-03-23--ii-sa-kr-20-23)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/20C036A138)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-273-22-wyrok-nsa-z-2023-03-24--i-osk-273-22#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B273%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Bmarca%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B273%252F22)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
