Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 2098/22

Postanowienie NSA z 20 marca 2024 r., I OSK 2098/22 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych

Wynik

Zawieszono postępowanie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

20 marca 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Dnia 20 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1346/21 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego postanawia: zawiesić postępowanie kasacyjne.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B2098%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B20%2Bmarca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BZawieszono%2Bpost%25C4%2599powanie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B2098%252F22)

## Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Wa 1346/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a") – oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr \[...\] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody \[...\] z dnia 24 lutego 2021 r. nr \[...\] o odmowie stwierdzenia nabycia - z mocy prawa - z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w \[...\], obręb \[...\], oznaczonego jako działka nr \[...\] o pow. \[...\] ha, uregulowanego w księdze wieczystej nr \[...\]. W zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że podstawę prawną w/w decyzji stanowiły przepisy art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Rozpoznając zaś skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 kwietnia 2021 r., Sąd Wojewódzki zgodził się z organami, iż ponieważ strona skarżąca nie wylegitymowała się w stosunku do opisanej na wstępie nieruchomości ani decyzją, ani umową, ani żadnym z dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r., które potwierdzałyby, że nieruchomość ta znajdowała się w dniu 5 grudnia 1990 r. w jej zarządzie, to nie można było twierdzić, że o zarządzie lub użytkowaniu tej nieruchomości przez skarżącą mogło świadczy samo przeznaczenie spornego gruntu lub wykorzystywanie go pod infrastrukturę kolejową. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna w Warszawie zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: I. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w postaci: 1) § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.) - poprzez uznanie, że wykazanie zarządu przy pomocy wpisu w księdze wieczystej nr \[...\], gdzie w dziale II wpisano: "Skarb Państwa Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych", który to wpis został ujawniony na podstawie decyzji Prezydenta Miasta \[...\] z dnia 16 września 1977 r. orzekającej o wywłaszczeniu działki nr \[...\], w skład której wchodzi obecnie sporna działka nr \[...\], nie może stanowić podstawy stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu, 2) art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) - poprzez uznanie, że tylko decyzja, umowa lub inny dokument wymieniony § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. może stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu, mimo że oddanie gruntu w zarząd nie miało skutków cywilnoprawnych, w praktyce następowało zazwyczaj na drodze czynności faktycznych, dany grunt był niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania innych zadań ustawowych albo statutowych, a państwowa jednostka organizacyjna nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości w drodze decyzji z przeznaczeniem na potrzeby \[...\] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w \[...\] i władała faktycznie tą nieruchomością; II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i oddalenie skargi - mimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 75 §1 ab initio k.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. - polegające na ograniczeniu w postępowaniu administracyjnym zasady równej mocy środków dowodowych, mimo że takie ograniczenie jest nieuzasadnione, nie wynika wprost z przepisu ustawy, przerzuca na stronę odpowiedzialność za ewentualne błędy organu administracji państwowej, a przez wprowadzenie takiego wymogu ex post - faktycznie pozbawia stronę rzeczywistej ochrony jej praw majątkowych, przy jednoczesnym przerzuceniu obowiązków dowodowych na stronę; gdyby Sąd I instancji dostrzegł powyższe uchybienie, zaskarżone rozstrzygnięcie mogłoby być inne, tj. skarga mogłaby zostać uwzględniona. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wnosiła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie w skardze kasacyjnej sformułowano także wniosek o przedstawienie do rozstrzygnięcia pełnemu składowi Izby Ogólnoadministracyjnej zagadnienia prawnego, polegającego na ustaleniu rozumienia "pozostawania nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa PKP bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.)". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślał zaś w szczególności, że zgodnie z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przyjęta zaś w art. 75 § 1 k.p.a. reguła otwartego systemu dowodów może wprawdzie zostać wyłączona w ustawach szczególnych, ale wyznaczenie granic tych wyjątków może budzić wątpliwości. Takie wątpliwości co do odstąpienia od reguły otwartego systemu dowodów budzi przy tym ustalenie nabycia mienia komunalnego przez gminy w postępowaniu przed wojewodą w sprawie stwierdzenia decyzją nabycia mienia z mocy prawa. Wyjątek taki miałby stanowić art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99, dalej jako u.g.g.w.), ale przepis ten nie zawierał jednak wyraźnego ograniczenia środków dowodowych, jako że określał wyłącznie sposoby, w następstwie których mogło dojść do ustanowienia zarządu. Poza tym nie odnosił się on do kwestii dowodowych. Ograniczenie takie można by było z kolei wywieźć wprawdzie z treści § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jednakże ograniczenie przepisu ustawy nie mogło następować w akcie prawnym niższego rzędu. Co więcej, omawiane rozporządzenie zostało uchwalone dopiero dnia 10 lutego 1998 r., a zatem nie może stanowić podstawy do oceny stanu występującego w dacie 5 grudnia 1990 r. Przedstawiając powyższe argumenty, skarżąca podkreślała także, iż skoro przed transformacją ustrojową zarząd polegał na przekazaniu nieruchomości do korzystania "swojej" jednostce wewnętrznej, z pozostawieniem wszelkich tytułów cywilnoprawnych Państwu, to nie powinno dziwić, że w poprzednim ustroju nie zawsze dochowywano należytej staranności przy formalnym "ustanawianiu" zarządu i w późniejszym przechowywaniu dokumentów. O wiele ważniejsze zarówno dla przedsiębiorstw państwowych, jak i dla organów administracji państwowej, jak kontynuował autor skargi kasacyjnej, było bowiem dbanie o terminowe regulowanie opłat z tytułu zarządu i dlatego też w niniejszej sprawie skarżąca dysponowała tylko decyzjami dotyczącymi właśnie w/w opłat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak z powyższego zaś wynika taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Składowi orzekającemu wiadomym jest bowiem z urzędu, że Prokurator Generalny przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia budzące poważne wątpliwości następujące zagadnienie prawne: "Czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia - z mocy prawa - z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, za samoistny dowód wykazujący posiadanie w zarządzie, o którym mowa w art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. tj. z 2023 r., poz. 334 ze zm.) powinna być uznana decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, o której mowa w § 4 ust.1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.) w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.)" Wobec powyższego, w szczególności z uwagi na fakt, iż w skardze kasacyjnej skarżąca podkreślała, iż dysponuje decyzjami dotyczącymi opłat z tytułu sprawowania zarządu sporną nieruchomością, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez skład siedmiu Sędziów NSA odpowiedzi na zagadnienie postawione w sprawie o sygnaturze akt I OPS 2/23.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

16 listopada 2022

Symbol z opisem

[6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6070-uwlaszczenie-panstwowych-osob-prawnych-oraz-komunalnych-osob-prawnych)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Rozwoju\~Minister Rozwoju

Sędziowie

Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Kremer Zygmunt Zgierski

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001634)  
art. 125 § 1 w zw z art 193 · Dz.U. 2023 poz. 1634

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 1346/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-01](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1346-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-04-01--i-sa-wa-1346-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SA/Wa 2489/23 · 20 marca 2024Wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2024 r., I SA/Wa 2489/23 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-2489-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-03-20--i-sa-wa-2489-23)
* [Sygnatura: I OSK 2575/20 · 19 marca 2024Postanowienie NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 2575/20 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2575-20-postanowienie-nsa-z-2024-03-19--i-osk-2575-20)
* [Sygnatura: I OSK 2156/22 · 19 marca 2024Wyrok NSA z 19 marca 2024 r., I OSK 2156/22 – uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2156-22-wyrok-nsa-z-2024-03-19--i-osk-2156-22)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/7C77FA7B8C)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-2098-22-postanowienie-nsa-z-2024-03-20--i-osk-2098-22#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B2098%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B20%2Bmarca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BZawieszono%2Bpost%25C4%2599powanie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B2098%252F22)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
