Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 1860/21

Wyrok NSA z 6 maja 2022 r., I OSK 1860/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

6 maja 2022

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 924/20 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Wojewody \[...\] z \[...\] października 2020 r., nr \[...\] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1860%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B6%2Bmaja%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1860%252F21)

## Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 18 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 924/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. P. na decyzję Wojewody \[...\] z \[...\] października 2020 r., nr \[...\], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik A. P. zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Sąd I instancji, że ww. przepis, który statuuje prawo do ubiegania się o zwrot przejętego gruntu, nie ma zastosowania do terenów "dowłaszczonych" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybach wywłaszczania nieruchomości, co skutkowało odmową zwrotu na rzecz skarżącego nieruchomości oznaczonej jako działka nr \[...\], o pow. \[...\] m2 obręb \[...\], dla której Sąd Rejonowy \[...\] w G., III Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr \[...\]. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej ppsa, w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 kpa, przez brak uznania przez Sąd I instancji, że treść zaskarżonej decyzji Wojewody \[...\] z \[...\] października 2020 r. nie zawiera oznaczenia wszystkich stron niniejszego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd winien był uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 10 § 1 kpa przez brak uznania przez Sąd I instancji, że organy obu instancji nie zapewniły wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem zaskarżona decyzja winna być uchylona przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 kpa przez niepodjęcie przez Sąd I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności brak ustalenia czy nieruchomość oznaczona jako działka \[...\], wraz z wywłaszczeniem której doszło do "dowłaszczenia" działek \[...\] oraz \[...\], stała się zbędna dla celu wywłaszczenia oraz niepodjęcie czynności w celu ustalenia, że przywołana wyżej działka nr \[...\] (znajdująca się w granicach dawnej ww. działki nr \[...\]) aktualnie jest zbędna, jeśli chodzi o cel publiczny, dla którego została wywłaszczona, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organów obu instancji, odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 77 § 1 kpa przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, tj. niezbadanie oraz nieuwzględnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego, że ww. nieruchomość oznaczona jako działka nr \[...\] jest zbędna, jeśli chodzi o cel publiczny, dla którego została wywłaszczona, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organów obu instancji, odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 80 kpa przez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w konsekwencji czego Sąd I instancji uznał, że skarżącemu nie przysługuje zwrot "dowłaszczonych" nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organów obu instancji, odmawiających zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumenty mające przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd I instancji nie zastosował - powołanego w zarzutach skargi kasacyjnej - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, lecz wydał wyrok na podstawie art. 151 ppsa. Nie mógł więc naruszyć przepisu postępowania, którego nie stosował, co w konsekwencji wyklucza dopuszczalność oceny naruszenia tego przepisu w powiązaniu z innymi przepisami prawa w sposób wskazany w zarzutach skargi kasacyjnej. W skardze tej nie wskazano i nie wykazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego przez Sąd I instancji, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. Z akt wynika, że działka nr ewid. \[...\] została nabyta przez Skarb Państwa w drodze umowy zawartej w dniu 31 lipca 1985 r., na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), pod budowę osiedla mieszkaniowego. W tej samej umowie nastąpiło także nabycie działek nr ewid. \[...\] i \[...\], ale bez wskazania celu nabycia. Wskazano jedynie, że nabycie następuje w trybie art. 5 powołanej ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z powodu nie nadawania się tych działek do racjonalnego użytkowania na cele dotychczasowe. Przepis art. 5 powołanej ustawy z 12 marca 1958 r. nie przewidywał nabycia nieruchomości w drodze umowy. Natomiast art. 5 ust. 3 stanowił jedynie, że wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Zgodnie z art. 216 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm.), przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy \[dot. zwrotu nieruchomości wywłaszczonych\] stosuje się odpowiednio m.in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79). W cytowanym katalogu podstaw prawnych nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, które mogą być poddane procedurze zwrotu na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców, ustawodawca nie wskazał art. 5 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie jest więc uprawniony zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, skoro w jego treści jest mowa wyłącznie o nieruchomości wywłaszczonej. O nieruchomościach nabytych m.in. w drodze umowy jest natomiast mowa dopiero w art. 216 powołanej ustawy, który jednak nie obejmuje nabycia nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

5 października 2021

Symbol z opisem

[6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6182-zwrot-wywlaszczonej-nieruchomosci-i-rozliczenia-z-tym-zwiazane)

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Agnieszka Miernik Marek Stojanowski /przewodniczący/ Marian Wolanin /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19971150741)  
art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 1 · Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
* [Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19580170070)  
art. 5 ust. 3 · Dz.U. 1958 nr 17 poz. 70

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Gd 924/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-05-18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-gd-924-20-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2021-05-18--ii-sa-gd-924-20)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: II SA/Kr 302/22 · 6 maja 2022Postanowienie WSA w Krakowie z 6 maja 2022 r., II SA/Kr 302/22 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-302-22-postanowienie-wsa-w-krakowie-z-2022-05-06--ii-sa-kr-302-22)
* [Sygnatura: II SA/Kr 82/22 · 6 maja 2022Wyrok WSA w Krakowie z 6 maja 2022 r., II SA/Kr 82/22 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-kr-82-22-wyrok-wsa-w-krakowie-z-2022-05-06--ii-sa-kr-82-22)
* [Sygnatura: I SA/Po 852/21 · 6 maja 2022Wyrok WSA w Poznaniu z 6 maja 2022 r., I SA/Po 852/21 – zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-po-852-21-wyrok-wsa-w-poznaniu-z-2022-05-06--i-sa-po-852-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/CD3367DD26)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1860-21-wyrok-nsa-z-2022-05-06--i-osk-1860-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1860%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B6%2Bmaja%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1860%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
