Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 1781/24

Wyrok NSA z 10 kwietnia 2026 r., I OSK 1781/24 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

10 kwietnia 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędziowie: NSA Marian Wolanin NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Op 298/24 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Wojewody O. z dnia 21 grudnia 2023 r. nr IN.II.7581.21.2023.JŚ w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1\. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2\. zasądza od P. S.A. w W. na rzecz Wojewody O. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1781%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B10%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Boddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1781%252F24)

## Uzasadnienie

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OPOLU WYROKIEM Z 14 MAJA 2024 R. PO ROZPOZNANIU SKARGI P. S.A. W W. NA DECYZJĘ WOJEWODY O. Z 21 GRUDNIA 2023 R. W PRZEDMIOCIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE WALORYZACJI OPŁATY ROCZNEJ Z TYTUŁU PRZEKSZTAŁCENIA PRAWA UŻYTKOWANIA WIECZYSTEGO W PRAWO WŁASNOŚCI NIERUCHOMOŚCI UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ WRAZ Z POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĄ STAROSTY B. Z DNIA 10 SIERPNIA 2023 R. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 12 czerwca 2023 r. Starosta B. zawiadomił skarżącą spółkę, o waloryzacji rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta KW nr \[...\] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr \[...\], obręb C. Wnioskiem z 27 czerwca 2023 r. skarżąca spółka wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty. Decyzją z 10 sierpnia 2023 r. Starosta umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące wydania decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, wskazując, że waloryzacja opłaty następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki Wojewoda O. decyzją z 21 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji oraz wskazał, że ustawodawca nie przewidział trybu wydania na wniosek strony decyzji o waloryzacji opłaty. W jego ocenie powoduje to, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o waloryzacji opłaty jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw prawnych do załatwienia sprawy w formie decyzji. Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wprawdzie ustawodawca zdecydował, że o zwaloryzowanej opłacie jedynie zawiadamia się właściciela nieruchomości, ale działanie takie nie może być arbitralne i niepoddane kontroli instancyjnej, co doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności i prawa do sądu. W jego ocenie właściciel nieruchomości negujący wysokość zwaloryzowanej kwoty opłaty ma prawo uruchomienia trybu decyzyjnego, jak ma to miejsce w przypadku ustalenia opłaty oraz opłaty jednorazowej. Zdaniem Sądu skoro waloryzacja jest następcza w stosunku do należności głównej, to łączy jej los prawny uzasadniając zastosowanie trybu administracyjnego waloryzacji. Odnotował przy tym, że ustawodawca nie wyłączył trybu administracyjnego w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami, co uzasadnia poddanie waloryzacji kontroli legalności w instancyjnym toku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości. Wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dodatkowo zrzekła się prawa rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 8a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. 2023 r. poz. 904, z późn. zm.), dalej: "ustawa z 20 lipca 2018 r." albo "ustawa przekształceniowa", przez nieprawidłowe zastosowanie i uchylenie decyzji organów obu instancji, a wyrażające się w błędnej interpretacji art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej i przyjęciu, że w przypadku dokonania waloryzacji opłaty przekształceniowej istnieje obowiązek wydania na wniosek strony decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Uzasadniając powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej podniósł, że wykładnia Sądu godzi w założenie racjonalnego prawodawcy. Wskazał, że redakcja art. 10 ust. 1 i 2 ustawy przekształceniowej nie budzi wątpliwości, w tym także w odniesieniu do formy działania organu, i jako taka nie odsyła do regulacji dotyczącej waloryzacji należności. W jego ocenie o braku potrzeby sięgania do ustawowo uregulowanej instytucji waloryzacji świadczy uzasadnienie projektu ustawy, które zakładało waloryzację w oparciu o wskaźnik ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zaznaczył, że wobec ustawowego wskazania, że załatwienie sprawy następuje w formie zawiadomienia, stanowisko Sądu wskazujące na konieczność wydania decyzji podlegającej kontroli instancyjnej jest niezasadne i nie należy domniemywać podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd nieprawidłowo uznał także, że waloryzacja opłaty stanowi w rzeczywistości ustalenie opłaty, gdyż wpływa na wysokość kwoty, którą musi wpłacić właściciel nieruchomości, co doprowadziło Sąd do przekonania, że właścicielowi należy zapewnić taką samą ochronę, jaką przewiduje art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej. Zaznaczył, że w odróżnieniu od ustalenia opłaty waloryzacja polega na czysto technicznym przeliczeniu ustalonej opłaty przez ustalony urzędowo i opublikowany wskaźnik, co nie uzasadnia ustalania zwaloryzowanej opłaty w drodze decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty. Jednocześnie organ zrzekł się prawa rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania poddano ocenie wyrok Sądu pierwszej instancji, pod kątem zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej. Przedmiotem sporu w sprawie jest dopuszczalność zastosowania art. 7 ust. 8a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 904, z późn. zm.), dalej: "ustawa z 20 lipca 2018 r." albo "ustawa przekształceniowa", w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości kwestionuje waloryzację opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (dalej także jako: opłata przekształceniowa). Unormowanie to stanowi jedną z jednostek redakcyjnych art. 7 ustawy przekształceniowej, w którym uregulowano tryb i zasady ustalania wysokości oraz uiszczania opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, stanowiącej wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy przekształceniowej). W art. 7 ust. 7 tej ustawy przewidziano także możliwość zgłoszenia przez właściciela gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty zamiaru jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 8 ustawy z 20 lipca 2018 r. właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty: 1) po uwzględnieniu bonifikaty, o której mowa w art. 9 ust. 3, albo bonifikaty określonej w zarządzeniu wojewody, 2) w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku – w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7\. Natomiast w myśl art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zwaloryzowana opłata przekształceniowa stanowi wymagalną należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy z 20 lipca 2018 r., zatem w sytuacji, gdy właściciel neguje wysokość zwaloryzowanej opłaty, może wystąpić o jej ustalenie w drodze decyzji. Stanowisko to nie jest trafne. Instytucja waloryzacji rocznej opłaty przekształceniowej została uregulowana w art. 10 ustawy z 20 lipca 2018 r., według którego opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ust. 1). Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6\. Doręczenie na taki adres uważa się za dokonane. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji (ust. 2). Właściwy organ może odmówić dokonania waloryzacji jedynie w przypadku, jeżeli stwierdzi, że wskaźniki, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie uległy zmianie w okresie od dnia przekształcenia lub ostatniej waloryzacji do dnia złożenia wniosku (ust. 3). Przedstawiona procedura waloryzacji jest zatem odrębna i niezależna od procedury ustalania wysokości opłaty przekształceniowej, opłaty jednorazowej, czy kwoty należnej do zapłaty, o których mowa w art. 6 i art. 7 ustawy z 20 lipca 2018 r. Ustawodawca jasno i jednoznacznie wyodrębnił postępowanie w tym przedmiocie oraz określił konkretną formę działania organu administracji publicznej – pisemne zawiadomienie właściciela nieruchomości o wysokości zwaloryzowanej opłaty. Przepis art. 10 ustawy przekształceniowej nie pozostawia zatem żadnych wątpliwości co do rozumienia jego treści. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej o waloryzacji opłaty przekształceniowej. Przepis art. 104 § 1 k.p.a. nie znajduje bowiem zastosowania, skoro ustawodawca określił w art. 10 ust. 2 ustawy przekształceniowej formę działania organu administracji. Wbrew stanowisku wojewódzkiego sądu administracyjnego, wysokość zwaloryzowanej opłaty nie jest tożsama z wysokością kwoty należnej do zapłaty, o której mowa w art. 7 ust. 8a. Przepis ten nie znajdzie zatem zastosowania w sytuacji, gdy właściciel kwestionuje wysokość zwaloryzowanej opłaty. Ustawodawca jednoznacznie zdecydował o wyłączeniu stosowania władczej i jednostronnej formy działania organu administracji w postaci decyzji administracyjnej w postępowaniu dotyczącym waloryzacji opłaty przekształceniowej. Potwierdzeniem takiej intencji ustawodawcy jest także stanowisko przedstawione w uzasadnieniu projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów, zgodnie z którym: "\[w\] związku z tym, że waloryzacja będzie dokonywana w oparciu o wskaźnik ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego nie będzie miało miejsca władcze ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty przez właściwy organ. Dlatego zrezygnowano z trybu administracyjnego i przyjęto, że właściciel będzie jedynie powiadamiany na piśmie o wysokości zwaloryzowanej opłaty" (druk sejmowy nr 2673, sejm VIII kadencji). W konsekwencji, wobec braku podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiocie wysokości zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej – co uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. – za prawidłową należy uznać zaskarżoną w sprawie decyzję Wojewody. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

20 sierpnia 2024

Symbol z opisem

[6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6074-przeksztalcenie-uzytkowania-wieczystego-w-prawo-wlasnosci)

Hasła tematyczne

Gospodarka mieniem

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000904)  
art. 6, art. 7 ust. 1, 2, 7, 8, 8a, art. 10 ust. 1, 2, 3 · Dz.U. 2023 poz. 904
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240000572)  
art. 104 § 1, art. 105 § 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 151, art. 183 § 1, art. 188, art. 193, art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Op 298/24 - Wyrok WSA w Opolu z 2024-05-14](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-op-298-24-wyrok-wsa-w-opolu-z-2024-05-14--i-sa-op-298-24)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 1775/25 · 10 kwietnia 2026Wyrok NSA z 10 kwietnia 2026 r., I OSK 1775/25 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1775-25-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1775-25)
* [Sygnatura: I OSK 1839/25 · 10 kwietnia 2026Wyrok NSA z 10 kwietnia 2026 r., I OSK 1839/25 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1839-25-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1839-25)
* [Sygnatura: I OSK 1774/25 · 10 kwietnia 2026Wyrok NSA z 10 kwietnia 2026 r., I OSK 1774/25 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1774-25-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1774-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/54E6963FE8)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1781-24-wyrok-nsa-z-2026-04-10--i-osk-1781-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1781%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B10%2Bkwietnia%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCony%2Bwyrok%2Bi%2Boddalono%2Bskarg%25C4%2599.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1781%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
