Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 1742/22

Wyrok NSA z 24 lutego 2023 r., I OSK 1742/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

24 lutego 2023

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 147/21 w sprawie ze skargi M. R. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1742%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1742%252F22)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 grudnia 2021 r., I SAB/Wa 147/21, oddalił skargę M. R. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 21 lutego 2008 r. nr GN.V/SP.VII.7723/D/3863abc/2007/ŁK w części dotyczącej działki nr \[...\] o pow. 0,0034 ha. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 1 k.p.a. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach, w których w obrocie prawnym funkcjonuje wadliwa prawnie decyzja administracyjna organ administracji nie ma obowiązku wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego celem usunięcia z obrotu prawnego takiej decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja administracyjna wywołująca niekorzystne skutki dla skarżącej i co ważniejsze jest to decyzja niezgodna z prawem. Decyzją tą jest decyzja Wojewody Łódzkiego z 21 lutego 2008 r. w części dotyczącej działki nr \[...\] o pow. 0,0034 ha, orzekająca nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Łódź – miasto na prawach powiatu własności zajętej pod drogę publiczną nieruchomości oznaczonej właśnie jako w/w działka. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę, decyzją z 6 grudnia 2013 r., co skutkowało odmową stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Ł. – miasto na prawach powiatu własności w/w działki. Jednakże z przyczyn wyłącznie formalnych (brak interesu prawnego wnioskodawczyni) w/w decyzja została uchylona decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 2 kwietnia 2014 r., zaś postępowanie w sprawie zostało umorzone. W tej sytuacji pierwsza z wymienionych decyzji, mimo że jest wadliwa, nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Wobec powyższego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne wszczęcie, tym razem z urzędu, postępowania administracyjnego w sprawie wyżej oznaczonej. Pismem z 27 lutego 2020 r. Minister Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania z urzędu odmawiając jednak wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, Minister pozostaje w bezczynności. W związku z powyższym powołać należy wyrok WSA Warszawa z 25 lutego 2020 r., II SAB/Wa 761/19, odnoszący się do powyższego zagadnienia, w którym Sąd ten wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Natomiast w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ocena zasadności żądania jednostki winna być jednak dokonana wyłącznie w formach procesowych, a więc żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego wymaga albo nadania sprawie biegu, albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku ustalenia, że podmiot występujący z żądaniem nie ma legitymacji w tym zakresie, czy też istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Skoro jednym ze sposobów wszczęcia postępowania administracyjnego jest wszczęcie postępowania z urzędu to organ administracji powinien działać z własnej inicjatywy na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Rozważając możliwość wszczęcia postępowania z urzędu, organ powinien dążyć do eliminowania przypadków niepewności co do prawa. Prawo materialne nakłada obowiązek wydania decyzji z urzędu, bez oczekiwania na wniosek stron, bowiem wszelka zwłoka byłaby szkodliwa dla interesu publicznego (por. B. Adamiak (w:) Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2001, s. 137). Aby organ mógł wszcząć postępowanie administracyjne, musi zaistnieć ku temu powód, przyczyna, która w świetle przepisów prawa może skutkować wszczęciem postępowania. W omawianej przyczyną tą jest funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji niezgodnej z prawem. Informację na temat konieczności zainicjowania takiego postępowania można powziąć z każdego źródła. Ponadto nawet jeśli organ uzna, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpił podmiot nielegitymujący się przymiotem strony, a nadto postępowanie to może zostać wszczęte tylko z urzędu, to i tak organ ten może wszcząć postępowanie z urzędu, choć tak naprawdę wiadomość o błędach w przeprowadzonym postępowaniu czy konieczności zainicjowania nowego postępowania powziął w związku z wnioskiem złożonym przez nieuprawniony podmiot. Zatem przed wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu organ musi dokonać oceny, czy w rzeczywistości zaistniały przyczyny do jego zainicjowania. Przyjęte w art. 61 § 1 k.p.a. rozwiązanie dające organom uprawnienie i obowiązek wszczynania postępowania z urzędu nie oznacza bowiem dowolności w ich działaniu. Każda chęć wszczęcia postępowania z urzędu przez organ musi być koniecznie interpretowana w związku z przepisami prawa materialnego. Przepisy materialnoprawne determinują bowiem, czy postępowanie administracyjne powinno zostać wszczęte z urzędu, czy też na wniosek strony. W sytuacji, w której przepisy prawa nie wskazują wprost, do kogo należy inicjatywa wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie, należy przyjąć, że gdy przedmiotem postępowania jest określenie jednostce obowiązków, a także ograniczenie lub cofnięcie uprawnienia (pod którymi to pojęciami należy również rozumieć eliminację z obrotu orzeczenia niezgodnego z prawem) wówczas wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Pismem z 30 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił kopie pism Ministra Rozwoju i Technologii z 6 lipca 2022 r. oraz z 15 grudnia 2022 r., z których wynika, że nie jest prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z 21 lutego 2008 r., zaś do jego wszczęcia z urzędu wymagana jest opinia geodety. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tym zakresie skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Zarzut skargi kasacyjnej ograniczony został do przepisu art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zarzutem odnoszącym się do tego przepisu procedury administracyjnej nie można zwalczać stanowiska Sądu I instancji, albowiem przepis ten nie był podstawą do oddalenia skargi na bezczynność. W szczególności Sąd I instancji nie przeprowadził wykładni tego przepisu i nie przyjął, aby organ nie miał obowiązku podjęcia działań nadzorczych z urzędu. Zarzut nie pozostaje zatem w jakiejkolwiek relacji z podstawą rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Podstawą do oddalenia skargi było uznanie przez Sąd I instancji, że skarżąca nie ma interesu prawnego w domaganiu się podjęcia przez organ czynności procesowych, albowiem nie dysponuje tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości objętej decyzją z 21 lutego 2008 r. W tym zakresie powołano się na związanie oceną prawną wynikające z prawomocnego wyroku NSA z 15 marca 2017 r., I OSK 1477/15\. Jako podstawa prawna stanowiska Sądu I instancji podany został w uzasadnieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., a także art. 153 p.p.s.a. W odniesieniu do kręgu osób uprawnionych do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w odniesieniu do decyzji z 21 lutego 2008 r. wskazano natomiast na przepis art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 28 k.p.a. Natomiast w ustaleniach faktycznych przyjęto, że skarżąca nie legitymowała się prawem własności działki nr \[...\] w dniu 31 grudnia 1998 r., nadto ustalono, że wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja Wojewody z 6 grudnia 2013 r. została uchylona przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzją z 2 kwietnia 2014.r, a postępowanie wznowieniowe zostało umorzone, zaś skarga na tę decyzję została prawomocnie oddalona. W skardze kasacyjnej nie postawiono żadnych zarzutów pod adresem przyjętych ustaleń faktycznych, jak też nie objęto zarzutami powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów, będących podstawą oddalenia skargi. Nie podważono zatem stanowiska Sądu I instancji ani co do przyjętych ustaleń faktycznych, ani co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Natomiast "wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu" nie jest wnioskiem, który inicjowałby jakieś odrębne postępowanie, którego złożenie obligowałoby organ do wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że wstrzymanie się przez organ administracji od wszczęcia postępowania z urzędu nie łączy się z obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Jak ustalono, skarżąca nie domagała się stwierdzenia nieważności decyzji (co stanowiłoby wniosek co do istoty sprawy), lecz podjęcia przez organ działań z urzędu, co nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania i nie uzasadnia stosowania art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast organem, który ma prawo zwrócić się do właściwego organu administracji o podjęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem jest prokurator (art. 182 k.p.a.). Teza postawiona w skardze kasacyjnej, że w obrocie prawnym istnieje wadliwa decyzja nie koreluje z ustaleniami faktycznymi przyjętymi w sprawie, a jak wyżej zaznaczono, ustalenia te nie zostały objęte zarzutami kasacyjnymi. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

12 września 2022

Symbol z opisem

[6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego 658](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6102-nabycie-mienia-skarbu-panstwa-z-mocy-prawa-z-dniem-1-stycznia)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii

Sędziowie

Arkadiusz Blewązka Iwona Bogucka /sprawozdawca/ Marek Stojanowski /przewodniczący/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000259)  
art. 182 § 2 i 3, art. 184, art. 193 · Dz.U. 2023 poz. 259
* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 61 § 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SAB/Wa 147/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-07](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-wa-147-21-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-12-07--i-sab-wa-147-21)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I SAB/Wa 167/22 · 5 października 2022Wyrok WSA w Warszawie z 5 października 2022 r., I SAB/Wa 167/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-wa-167-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-10-05--i-sab-wa-167-22)
* [Sygnatura: I SAB/Wa 47/22 · 6 lipca 2022Wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2022 r., I SAB/Wa 47/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-wa-47-22-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2022-07-06--i-sab-wa-47-22)
* [Sygnatura: I SAB/Wa 147/22 · 17 maja 2022Postanowienie WSA w Warszawie z 17 maja 2022 r., I SAB/Wa 147/22 – nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sab-wa-147-22-postanowienie-wsa-w-warszawie-z-2022-05-17--i-sab-wa-147-22)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BA2656AC89)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1742-22-wyrok-nsa-z-2023-02-24--i-osk-1742-22#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1742%252F22.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Blutego%2B2023.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1742%252F22)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
