Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 1634/21

Wyrok NSA z 25 maja 2022 r., I OSK 1634/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

25 maja 2022

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1551/20 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody \[...\] z dnia \[...\] marca 2020 r. nr \[...\] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1634%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B25%2Bmaja%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1634%252F21)

## Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2021 r., sygn, akt I SA/Wa 1551/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę J.L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 marca 2020 r. nr 706/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Ostateczną decyzją z dnia 30 lipca 1998 r. nr 97/98 (dalej decyzja z 30 lipca 1998 r.) Burmistrz Gminy \[...\] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW \[...\] położonej w gminie \[...\] rej. urb. \[...\] przy ulicy Z. i ulicy L. W wyniku niniejszego podziału powstały m. in. działki nr: \[...\], \[...\], \[...\] przeznaczone pod ul. Z.: \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\] przeznaczone pod ul. L.; \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\] przeznaczone pod drogę dojazdową \[k. 6-1 akt Starosty\]. Decyzją z dnia 10 października 2019 r. nr 150/2019 (dalej decyzja z 10 października 2019 r.) Starosta Legionowski (dalej Starosta) na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej ugn), art. 104, art. 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku J.L. i W.L. z 4 października 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, umorzył w całości postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe \[k. 190-184,11-8 akt Starosty\]. Decyzją z dnia 18 marca 2020 r. nr 706/2020 (dalej decyzja z 18 marca 2020 r.) Wojewoda Mazowiecki (dalej Wojewoda) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania T.A. - pełnomocnika J.L. i W.L., utrzymał w mocy decyzję z 10 października 2019 r. Wojewoda wskazał, że stosownie do art. 98 ust. 3 ugn za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem (...) Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela (...) odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższej regulacji wynika, że przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz właściciela (...) za grunt wydzielony pod drogę publiczną jest uznanie, że działki gruntu przejęte zostały pod drogę publiczną, a więc z treści decyzji podziałowej w sposób jednoznaczny musi wynikać, że konkretny grunt został na wniosek właściciela (...) wydzielony pod drogę publiczną i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi. Przedmiotowe działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna. Ustawowy obowiązek wypłaty odszkodowania może być realizowany w drodze cywilnoprawnej przez uzgodnienie wysokości odszkodowania między właścicielem (...) a właściwym organem albo - gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie - w drodze administracyjnej przez wydanie decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania na zasadach i w trybie określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, w wyniku którego powstały ww. działki gruntu przeznaczone pod drogi, w wyniku niezłożenia odwołania stała się ostateczna. Materiał dowodowy wskazuje, że J.L.2, J.L. i W.L. zawarli z Gminą \[...\] porozumienie, na mocy którego dobrowolnie zrezygnowali z odszkodowania za grunt oznaczony jako działki nr: \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], \[...\], przeznaczony pod ulice, w związku z jego przejściem na własność Gminy \[...\] na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. i oświadczyli, że w przyszłości nie będą występować z żadnymi roszczeniami z tytułu jego przejęcia przez Gminę \[k. 179-179v=161-161v=58-58v akt Starosty\]. Porozumienie to było cywilnoprawnym oświadczeniem woli, wiąże w sprawie do czasu uchylenia się od jego skutków. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie są związane porozumieniem. Wojewoda podniósł, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np. w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy lub, że umowa ta dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustali jedynie czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30.10.2018 r. I OSK 31/17 (dalej wyrok I OSK 31/17) powołał wyrok z 18.1.2018 r. V CSK 261/17 \[OSNC 2018/12/119, dalej wyrok V CSK 261/17\], w którym Sąd Najwyższy wskazał, że nie jest trafne stanowisko sądów administracyjnych sprowadzające się do poglądu, że uzgodnienie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, dokonywane między właścicielem a właściwym organem, nie może mieć miejsca przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. SN zwrócił uwagę, że - po myśli art. 98 ust. 3 ugn - uzgodnienia te winien prowadzić właściciel nieruchomości a nie jej były właściciel. Po uostatecznieniu się decyzji o zatwierdzeniu podziału, dotychczasowy właściciel nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną nie jest jej właścicielem (własność przeszła już z mocy prawa). Sąd Najwyższy sformułował tezę, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. NSA w wyroku I OSK 31/17 stwierdził, że wprawdzie w wielu orzeczeniach sądy administracyjne, w tym i Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmowały, że skoro prawo do odszkodowania za działkę, która w wyniku zatwierdzenia podziału nieruchomości - z mocy prawa - stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego, powstaje wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna to uzgodnienia, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, mogą mieć miejsce dopiero po przejściu prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną. W świetle wyroku V CSK 261/17, pogląd ten winien ulec weryfikacji. Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie współwłaściciele nieruchomości podpisali porozumienie, w którym zrzekli się odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi na podstawie decyzji Burmistrza Gminy \[...\] nr \[...\] z 30 lipca 1998 r. W związku z czym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za niniejsze działki gruntu stało się bezprzedmiotowe. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się kopie oświadczeń J.L. i W.L. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu \[k. 175, 174=168, 167 akt Starosty\], jednakże Wojewoda zaznaczył, że poza zakresem oceny organów administracji publicznej leżą zagadnienia dotyczące ściśle kwestii cywilistycznych, wynikających z prywatnoprawnego charakteru czynności prawnej, takie jak uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, czy też wadliwość czynności prawnej. Kwestie te należą bowiem do spraw cywilnych rozpoznawanych przez sądy powszechne. NSA w wyroku I OSK 31/17 wskazał, że nie może zachodzić rozbieżność poglądów między sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi w kwestii dotyczącej zagadnienia cywilnoprawnego. W ocenie organu odwoławczego doszło do skutecznego zrzeczenia się odszkodowania za przedmiotowe działki gruntu. Skuteczności tej czynności prawnej nie podważono w sposób, który wywarłby wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W wyroku z 27.2.2015 r. I OSK 1292/13 NSA wskazał, że uchylenie się od skutków wad oświadczenia woli musi odbywać się w trybie postępowania cywilnego (przed sądem powszechnym), a nie przed organami administracyjnymi. Wady oświadczenia woli w rozumieniu art. 82-88 kc nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie kwestia odszkodowania została rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej. Wobec czego prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe \[k. 5-6v akt Wojewody\]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.L., reprezentowany przez r. pr. D.D., zarzucając decyzji 18 marca 2020 r. naruszenie: I. przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie - art. 7, 75 § 1 art. 76a § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przejawiające się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji materiału dowodowego oraz przejawiające się w dowolnej a nie swobodnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności przez: a. przyznanie waloru dowodowego kserokopii dokumentu prywatnego przedłożonego przez jedną ze stron postępowania i oparcie na ww. kserokopii dokumentu całości rozstrzygnięcia, gdy tymczasem niepoświadczona kserokopia dokumentu prywatnego nie jest dokumentem i nie może stanowić dowodu na to, co jest w niej zapisane; b. budowaniu materiału dowodowego na podstawie kopii dokumentów; c. budowaniu materiału dowodowego na podstawie oświadczeń osób o nieustalonym statusie; II. prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1\. art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skuteczne złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli nie wywołuje żadnych skutków prawnych, gdy tymczasem uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie i w wyniku złożenia takiego oświadczenia, czynność prawna staje się nieważna od początku; 2\. art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dopuszczalne jest zrzeczenie się przyszłego, niepewnego roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji podziałowej, gdy tymczasem prowadzenie uzgodnień w ramach art. 98 ust. 3 ugn i ewentualne zrzeczenie się w ramach tych uzgodnień roszczenia o odszkodowanie jest możliwe dopiero z chwilą ostateczności decyzji, gdyż dopiero wówczas właścicielowi pozbawionemu prawa własności do działek drogowych przysługuje roszczenie o odszkodowanie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. Pismem z 30 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym (k. 2-16, 25 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie jako złożonej po upływie ustawowego terminu, ewentualnie o jej oddalenie (k. 19-19v akt sądowych). Pismem procesowym z 20 stycznia 2021 r. uczestnik postępowania - Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez r. pr. B.K., wniósł o oddalenie skargi (k. 39-43 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem I SA/Wa 1551/20 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że decyzję Wojewody doręczono pełnomocnikowi skarżącego 16 kwietnia 2020 r.; skargę z 23 czerwca 2020 r. wniesiono w terminie. Ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567, dalej ustawa z 2 marca 2020 r.) ze zmianami wprowadzonymi ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 568) wprowadzała wstrzymanie rozpoczęcia biegu i zawieszenie biegu terminów sądowych od dnia ogłoszenia na terytorium RP stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii (art. ISzzs1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r.). Stan zagrożenia epidemicznego wprowadzono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433 ze zm.) z dniem 14 marca 2020 (sobota). Art. ISzzs1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją z 31 marca 2020 r. może być rozumiany w ten sposób, że zawieszenie i wstrzymanie nastąpiło 31 marca, czyli od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy. Może być jednak rozumiany również w ten sposób, że nowelizacja dotyczy wstrzymania biegu terminów sądowych i procesowych począwszy od dnia 14 marca 2020 r., czyli od dnia wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę przyjąć należy tę drugą wykładnię jako korzystniejszą dla stron, chroniącą ich prawo do sądu oraz pozwalającą na uniknięcie dodatkowych czynności w postaci np. rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu. Skoro w niniejszej sprawie decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego 16 kwietnia 2020 r. to należało uznać, że nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin ten rozpoczął bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 z 15 maja 2020). Ustawa ta weszła w życie 16 maja 2020, zatem terminy procesowe i sądowe rozpoczęły bieg 24 maja 2020 (niedziela). Okres trzydziestodniowy do wniesienia skargi upływał 23 czerwca 2020 r. Skarga złożona 23 czerwca 2020 r. wniesiona została w terminie (k. 4 akt Wojewody; k. 2 akt sądowych). Kluczową kwestią podlegającą rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy kwestia skuteczności porozumienia o zrzeczeniu się odszkodowania przez współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości i złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia pod wpływem błędu może stanowić przedmiot badania w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji czy organ był obowiązany do ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną na podstawie art. 98 ust. 3 ugn w drodze decyzji administracyjnej. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne; gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. (...) Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (art. 98 ust. 1 zd. 1 i 3 ugn). Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem (...) a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela (...) odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (ust. 3). W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że art. 98 ust. 3 ugn przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela (...) z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas, gdy drugi tryb polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracyjny w trybie decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień (NSA w sprawach o sygn. akt I OSK 596/13 i I OSK 31/17). Pierwszy etap omawianej procedury polega zatem na prowadzeniu uzgodnień między właściwym organem a właścicielem (...) i dopiero wówczas, gdy strony nie dojdą do porozumienia, organ jest obowiązany do ustalenia odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skarżącego dotyczącego możliwości ustalenia i negocjacji wysokości odszkodowania zanim decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna), należy wskazać, że kwestia ta była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w wyroku z 18.1.2018 r. V CSK 261/17, Biul. SN 2018/6/10, podkreślił, że nie jest trafne stanowisko sądów administracyjnych, sprowadzające się do poglądu, że uzgodnienie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, dokonywane między właścicielem a właściwym organem, nie może mieć miejsca przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Sąd Najwyższy zwrócił przy tym m.in. właśnie uwagę, na fakt, że - po myśli art. 98 ust. 3 ugn - uzgodnienia te winien prowadzić właściciel nieruchomości a nie jej były właściciel. Po uostatecznieniu się decyzji o zatwierdzeniu podziału, dotychczasowy właściciel nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną nie jest jej właścicielem (własność przeszła już z mocy prawa). W ocenie Sądu Najwyższego, zwłaszcza w sytuacji, w której wniosek o odszkodowanie składany jest w związku ze wspólnym przedsięwzięciem właściciela podlegającej podziałowi nieruchomości i gminy, to nawet wręcz wskazane byłoby, by m.in. uzgodnienie wysokości odszkodowania nastąpiło w takim przypadku w umowie stron zawartej jeszcze przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Sąd Najwyższy sformułował tezę, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Sąd I instancji w obecnym składzie podzielił stanowisko Sądu Najwyższego. Odnosząc się do kwestii skuteczności zawartego przez strony porozumienia Sąd w obecnym składzie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku I OSK 31/17, w którym podkreślono, że do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np. w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy lub, że umowa ta dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kpc). Organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustalić jedynie czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że organy prawidłowo ustaliły, że na skutek negocjacji doszło między stronami do podpisania porozumienia, w którym m.in. skarżący zrzekł się prawa do odszkodowania za część nieruchomości gruntowej zajętej pod drogi publiczne objęte decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości w zamian za odstąpienie przez Burmistrza Gminy \[...\] od ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości pozostałych działek powstałych w wyniku podziału tej nieruchomości. W porozumieniu jednoznacznie wskazano działki, które zostaną przeznaczone pod drogę. Z porozumienia wynika między jakimi stronami zostaje ono zawarte, jak była też treść wzajemnych zobowiązań. Z uwagi na brak daty dziennej porozumienia nie można ustalić wprost czy porozumienie zostało zawarte przed tym gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna czy po tym dniu, to treść porozumienia wskazuje, że zostało ono zawarte przed tym, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Wskazuje na to zapis w § 4 porozumienia, że obowiązuje ono od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna. Jak wynika z akt sprawy decyzja zatwierdzająca podział z 30 lipca 1998 r. stała się ostateczna 8 sierpnia 1998 r. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że złożona do akt sprawy kopia porozumienia jest dokumentem prywatnym i nie jest dokumentem, który może stanowić dowód na to, co zostało w nim zapisane, jest chybiony. Kopia porozumienia została poświadczona za zgodność z oryginałem przez \[J.M.\] zastępcę Burmistrza Dzielnicy \[...\] działającego z upoważnienia Prezydenta m.st. Warszawy (k. 179-179v akt Starosty). Fakt zawarcia porozumienia ani jego treść nie zostały przez strony porozumienia zakwestionowane. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 zd. 1 kpa). W ocenie Sądu w wyżej przedstawionych okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiotowe porozumienie stanowi dowód na zawarcie między Burmistrzem Gminy \[...\] a współwłaścicielami nieruchomości umowy w kwestii zrzeczenia się odszkodowania, nie jest to dowód sprzeczny z prawem, a organy orzekające zobligowane były do wzięcia go pod uwagę w prowadzonym postępowaniu. W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że strony zawarły porozumienie, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ugn, co zwalniało organ z obowiązku ustalenia odszkodowania w trybie administracyjnym, w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanej czynności prawnej w sposób, który wywarłby wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Uchylenie się od skutków wad oświadczenia woli musi odbywać się w trybie postępowania cywilnego (przed sądem powszechnym), a nie przed organami administracyjnymi. To sąd powszechny jest uprawniony do oceny, w razie sporu, czy strona skutecznie uchyliła się od skutków złożonego oświadczenia woli. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie, w tym w wyroku I OSK 31/17, w którym wskazuje się, że "do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro więc strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki ta umowa między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego (art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego) To sąd powszechny ustali prawidłowość i skuteczność złożonego przez skarżącego wobec gminy oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia w postaci zawartego porozumienia. Wady oświadczenia woli w rozumieniu art. 82-88 kc i skuteczność złożenia oświadczenia o uchyleniu się od nich, nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania ewentualnego naruszenia przepisów prawa cywilnego (art. 82 kc), w tym do ustalania istnienia wad oświadczenia woli, gdyż sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości stanowi sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Z tych powodów niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego jak i procesowego. Wojewoda słusznie uznał, że w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami brak było przesłanek do ustalenia i wypłaty skarżącemu odszkodowania za część nieruchomości gruntowej zajętej pod drogi publiczne i prawidłowo postępowanie umorzył (k. 46, 62-68 akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiódł J.L., reprezentowany przez r. pr. D.D., zaskarżając w całości wyrok I SA/Wa 1551/20, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1\. art. 88 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej kc) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skuteczne złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli nie wywołuje żadnych skutków prawnych, gdy tymczasem uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie i w wyniku złożenia takiego oświadczenia czynność prawna staje się nieważna od początku; 2\. art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że: a. uzgodnienia dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną mogą być dokonywane przed ostatecznością decyzji podziałowej, gdy tymczasem prowadzenie uzgodnień o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn jest możliwe dopiero z chwilą gdy decyzja podziatowa stała się ostateczna; b. dopuszczalne jest zrzeczenie się przyszłego, niepewnego roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji podziałowej, gdy tymczasem prowadzenie uzgodnień w ramach art. 98 ust. 3 ugn i ewentualne zrzeczenie się odszkodowania w ramach tych uzgodnień jest możliwe dopiero z chwilą gdy decyzja jest ostateczna ponieważ dopiero wówczas właścicielowi pozbawionemu prawa własności działek drogowych przysługuje roszczenie o odszkodowanie; c. organ administracji, prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ugn, nie jest uprawniony do oceny skuteczności i ważności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, podczas gdy obowiązek taki spoczywa na organie, który uznając ich nieskuteczność bądź nieważność winien ustalić wysokość odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej; 3\. art. 128 ust. 1 ugn w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie i dokonanie wywłaszczenia bez ustalenia słusznego odszkodowania, tym samym pozbawiając skarżącego przysługujących \[mu\] praw; II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 ppsa polegające na niedokładnym zbadaniu sprawy: 1\. przy równoczesnym bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organów jako prawidłowych i akceptacji błędów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy a popełnionych przez organy w zakresie zastosowania art. 76 i 76a § 2 kpa, czego wyrazem było oddalenie skargi mimo faktu, że podstawą orzekania była niepoświadczona zgodnie z kpa za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu przedłożona przez jedną ze stron postępowania, gdy tymczasem niepoświadczona zgodnie z kpa kserokopia dokumentu prywatnego nie jest dokumentem i nie może stanowić dowodu na to, co jest w niej zapisane; 2\. oraz nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku, w szczególności przez brak rozpoznania zarzutu dotyczącego orzekania na podstawie niepoświadczonej zgodnie z kpa za zgodność z oryginałem kopii dokumentu oraz braku w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia tej kwestii, gdy tymczasem rozpoznanie zarzutu dotyczącego orzekania na podstawie niepoświadczonej zgodnie z kpa za zgodność z oryginałem kopii dokumentu prowadziłoby do uwzględnienia skargi; 3\. przy równoczesnym bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organów jako prawidłowych i akceptacji błędów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy a popełnionych przez organy w zakresie zastosowania przepisów postępowania - art. 7 i 77 § 1 kpa; 4\. art. 141 § 4 ppsa przez powielenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2021 r. I SA/Wa 1553/20\. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie na podstawie art. 188 ppsa o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach i zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; zrzekł się rozprawy (k. 73-87 akt sądowych). Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ppsa, jednakże podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią pochodną zarzutów naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego determinowała ocenę zarzutów procesowych. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm. (pkt 1.2 petitum skargi kasacyjnej). W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasady prezentowane jest aktualnie stanowisko, że dopuszczalne jest zrzeczenie się odszkodowania za grunty przejęte pod drogę. We wcześniejszym orzecznictwie NSA przyjmował, że właściciel może się zrzec odszkodowania dopiero po przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz gminy, powiatu, województwa czy Skarbu Państwa. Stanowisko to argumentowano tym, że możliwość dochodzenia odszkodowania powstaje od momentu przejścia własności na rzecz podmiotu publicznoprawnego (gminę, powiat, województwo lub Skarb Państwa), co zgodnie z art. 98 ust. 1 ugn następuje z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Orzecznictwo dotyczące omawianej kwestii uległo jednak zmianie. W wyroku z 30.10.2018 r. I OSK 31/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził odmienny pogląd, zgodnie z którym wysokość odszkodowania może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W uzasadnieniu wyroku I OSK 31/17 NSA podzielił stanowisko wyrażone przez SN w wyroku V CSK 261/17\. Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Sąd Najwyższy swe stanowisko argumentował tym, że z art. 98 ust. 1 ugn wynika, że własność nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną przechodzi z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, według zaś art. 98 ust. 3 ugn wysokość odszkodowania jest uzgadniana między właścicielem, a właściwym organem. Przyjęcie, że takie uzgodnienie może nastąpić dopiero po dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne, oznaczałoby, że uzgodnienie jest dokonywane z właściwym organem nie przez właściciela nieruchomości, ale przez jej byłego właściciela, tymczasem w art. 98 ust. 3 ugn jest mowa o właścicielu, a nie o byłym właścicielu. Poza tym w sytuacji, w której wniosek właściciela nieruchomości o dokonanie jej podziału jest składany w związku ze wspólnym przedsięwzięciem takiego właściciela i właściwej gminy, jest wręcz wskazane, by m.in. uzgodnienie wysokości odszkodowania nastąpiło w umowie stron zawartej przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział (orzeczenia o podziale). Stanowisko to podzielił NSA w wyroku I OSK 31/17, a także w wyrokach z: 18.5.2020 r. I OSK 1522/19; 26.1.2021 r.: I OSK 2366/20, I OSK 2228/20, I OSK 2261/20, 1 OSK 2058/20, I OSK 1965/20, I OSK 1975/20; z 27.5.2021 r. I OSK 2753/19; 28.5.2021 r. I OSK 2933/20; z 17.6.2021 r. I OSK 270/21; 28.5.2021 r. I OSK 2933/20; 13.4.2022 r. I OSK 1438/21; 12.5.2022 r. I OSK 1695/21 (cbosa). Stanowisko to opiera się na argumentach interpretacyjnych wykładni językowej, nie jest przy tym wyraźnie sprzeczne z dyrektywami systemowymi czy funkcjonalnymi. Żaden przepis ugn nie określa dopuszczalnego momentu rozpoczęcia rokowań (uzgodnień). Wielokrotnie wskazywano i zgodnie przyjęto w orzecznictwie, że art. 98 ust. 3 ugn przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy polega na uzgodnieniu przez właściciela (...) z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny; drugi polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania, wobec braku pozytywnych rezultatów uzgodnień, może nastąpić po przejściu prawa własności na podmiot publicznoprawny, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, o tyle prowadzenie rokowań można rozpocząć wcześniej; leży to w zakresie objętym swobodą stron uprawnionych do załatwienia sprawy odszkodowania w trybie cywilnym. Faza prowadzenia rokowań ma charakter cywilnoprawny, może w tym czasie dojść także do zrzeczenia się przez właściciela odszkodowania z różnych względów (np. w związku z porozumieniem zawartym z gminą co do dochodzenia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem lub z innych względów, wynikających z uwarunkowań konkretnej sprawy). Wraz z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości strona składa projekt podziału wykonany przez uprawnionego geodetę, na odpowiedniej do tego celu mapie. Właściciel wie, jaki będzie przebieg drogi, jak również, że będzie to droga publiczna; zna powierzchnię działki przeznaczonej pod drogę. W ramach uzgodnień dopuszczalne jest zrzeczenie się przez właściciela nieruchomości prawa do odszkodowania za wywłaszczony grunt także przed, datą, w której decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Dla prawnej możliwości takich działań przed ukształtowaniem się wierzytelności w formie ostatecznej decyzji, konieczne jest skonkretyzowanie sytuacji prawnej, z której roszczenie o odszkodowanie ma wynikać (wyroki NSA; I OSK 2058/20,1 OSK 1965/20,1 OSK 1975/20, I OSK 270/21, cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela i uważa za własne stanowisko zaprezentowane w wyroku V CSK 261/17, wyrażające się w przyjęciu, że wysokość odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną może być uzgodniona między właścicielem a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne (art. 98 ust. 1 i 3 ugn). Pogląd ten, o czym świadczą przytoczone wyroki NSA, jest też aprobowany w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie (M. Wolanina w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 495 akapit ostatni-497, nb 16). Porozumienie z 1998 r. zostało zawarte pod rządami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741 - w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r.) W dacie wydania decyzji z 30 lipca 1998 r. obowiązywał art. 98 ust. 3 ugn, w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, odpowiadający art. 98 ust. 3 ugn w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - różnice normatywne wynikały jedynie z różnic ustroju samorządu terytorialnego (w pierwotnym brzmieniu ustawodawca stanowił: "Za działki gruntu, które przeszły na własność gminy (...), przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem (...) a zarządem gminy. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca gmina"). Koniecznym warunkiem zastosowania art. 98 ust. 3 ugn jest osiągnięcie "uzgodnienia" w zakresie odszkodowania między właścicielem a organem. Porozumieniem z 1998 r. J.L.1, J.L. i W.L. - jako \[współwłaściciele nieruchomości opisanej w KW \[...\], precyzyjne i jednoznaczne oświadczyli, że "dobrowolnie rezygnują z odszkodowania przysługującego im za grunt oznaczony jako działki nr \[...\] o pow. 8 m. kw., nr \[...\] o pow. 71 m. kw., nr \[...\] o pow. 255 m. kw., nr \[...\] o pow. 147 m. kw., nr \[...\] o pow. 143 m. kw., nr \[...\] o pow. 145 m. kw., nr \[...\] o pow. 167 m. kw., nr \[...\] o pow. 56 m. kw., nr \[...\] o pow. 60 m. kw., nr \[...\] o pow. 646 m. kw., nr \[...\] o pow. 468 m. kw., nr \[...\] o pow. 27 m. kw., nr \[...\] o pow. 218 m. kw, nr \[...\] o pow. 18 m. kw., nr \[...\] o pow. 8 m. kw., nr \[...\] o pow. 8 m. kw., nr \[...\] o pow. 12 m. kw., nr \[...\] o pow. 5611 m. kw., nr \[...\] o pow. 11 m. kw., na mapie KEM \[...\], przeznaczony pod ulice, w związku z jego przejściem na własność Gminy \[...\] na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. oraz oświadczają, iż w przyszłości nie będą występować z żadnymi roszczeniami z tytułu jego przejęcia przez Gminę" (§ 1). "Zarząd Gminy odstąpi od naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości gruntu w wyniku podziału nieruchomości (art. 98 ust. 4 ustawy)." (§ 2). "W sprawach nie uregulowanych postanowieniami niniejsze\[go\] porozumienia mają zstosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego i ustawy z dn. 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115 poz. 741). (§ 3). Niniejsze porozumienie obowiązuje od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna" (§ 4). (k. 179-179v=161-161v=58-58v akt Starosty). Dopuszczalne jest uzgodnienie z właścicielem nieruchomości objętej podziałem, w wyniku którego część tej nieruchomości z mocy prawa przechodzi na własność gminy jako grunt wydzielony pod drogi (wyrok NSA z 1.6.2007 r. I OSK 958/06, dalej wyrok I OSK 958/06, cbosa). Pojęcie negocjacji nie odnosi się wyłącznie do złożonych i długotrwałych procedur negocjacyjnych. Wobec zadeklarowanej woli współwłaścicieli i rezygnacji z dochodzenia odszkodowania, dalsze roszczenia negocjacyjne dotyczące wysokości tego odszkodowania stały się zbędne. Oświadczenie woli współwłaścicieli i Gminy zostało udokumentowane Porozumieniem. Stanowisko Gminy w toku negocjacji potwierdza jasno decyzja Burmistrza Gminy z 30 lipca 1998 r. nr 97/98, wymieniającej jednoznacznie numery i powierzchnie nowopowstałych w wyniku zatwierdzenia podziału 24 działek leżących w strefie możliwości urbanizacyjnych oraz pozostałych działek, wymienionych w § 1 Porozumienia - wszystkich wykazanych na mapie do celów prawnych przyjętej do Zasobu Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr KEM 4.05.15-46/98, przywołanej także w § 1 Porozumienia (k. 179-179v, 6-1 akt Starosty). Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 88 § 1 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, zm. poz. 1495). Do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a więc instytucji cywilnoprawnej, muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu. Skoro strony zawrą umowę w kwestii dotyczącej odszkodowania za nieruchomość, której własność przeszła - z mocy prawa - na rzecz jednostki publicznoprawnej, to ocena ważności i skuteczności tej umowy, w tym warunki, jakie ona winna spełniać i ustalenie treści stosunku prawnego, jaki umowa ta między stronami tworzy, należy do drogi cywilnej. W tym zakresie organ nie może zatem kwestionować, że umowa zawierająca owe uzgodnienia została zawarta np. w niewłaściwym czasie (to jest przed dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała ostateczna) albo, że inna była rzeczywista treść porozumienia stron aniżeli wynika to wprost z treści umowy lub, że umowa ta dotknięta jest jedną z wad oświadczenia woli. W przypadku sporu między stronami rozstrzyganie o tego rodzaju kwestiach należy bowiem do kompetencji sądu cywilnego. Również wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art. 82-88 k.c. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z: 27.2.2015 r. I OSK 1292/13; 30.10.2018 r. I OSK 31/17), również sąd administracyjny nie jest właściwy do ich badania.. Z tych względów nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 128 ust. 1 ugn w zw. z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP). Zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa) z uwagi na ich charakter, należało rozpoznać łącznie. Zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 76 i 76a § 2 kpa; art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 141 § 4 ppsa - wskazanego samoistnie jako wzorzec kontroli. Przyjmuje się, że niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów nie mają mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W świetle przepisów kpa jednym ze środków dowodowych są dokumenty. Zgodnie z art. 76 kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W postępowaniu administracyjnym moc dowodową posiadają nie tylko oryginalne dokumenty, ale również urzędowo poświadczone odpisy z dokumentów oraz poświadczone za zgodność odpisy z dokumentów, co wynika z art. 76a kpa. Nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu (wyroki WSA w Warszawie z: 12.3.2007 r. IV SA/Wa 84/07; 21.3.2005 r. I SA/Wa 203/04, cbosa; uchwała SN z 29.3.1994 r. III C2P 37/94, Lex 4066; wyrok NSA z 21.9.1999 r. III SA 7375/98, Lex 40052). W wyroku z 6.10.2010 r. II OSK 1508/09 (Lex 746596) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że niewłaściwe byłoby wnioskowanie, że kserokopia dokumentu urzędowego nie może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Różnica w mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że taki dokument musi być oceniany w świetle całego materiału dowodowego, jak to również wskazał Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 37/94\. Nie ma znaczenia, że odpis dokumentu ma charakter kserokopii, bo odpisem w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, w tym odpisem orzeczenia w rozumieniu art. 140 kpc, jest dokument wiernie odzwierciedlający treść oryginału orzeczenia albo jego kopia. Dokument ten nie musi być uwierzytelniony lub poświadczony za zgodność (postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 2006/11/187; postanowienie NSA z: 8.6.2016 r. I OZ 533/16; 27.9.2017 r. I GZ 201/17; 16.1.2018 r. I OZ 1919/17 cbosa). Fotokopia, która stanowi dokument pochodny od dokumentu oryginalnego, stąd nie można odmówić waloru dokumentu tylko z tego powodu, że nie została zaopatrzona w adnotację o jej zgodności z oryginałem (wyrok NSA z 2.8.2017 r. II FSK 1496/17, aprobowany przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, K. Zalasińską w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 642, nb 2). Pogląd ten pod rządem kpa w pełni zasługuje na aprobatę. Korzystanie z nowoczesnych urządzeń reprograficznych jest powszechnie przyjętą praktyką i pozwala na sporządzenie wiernego odpisu dokumentu, znajdującego się w aktach. Jedynie w przypadku, gdy organ nabrał uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności odpisu, winien dążyć do uzyskania oryginału dokumentu bądź jego uwierzytelnionego odpisu. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, podstawą orzekania nie była "niepoświadczona zgodnie z kpa za zgodność z oryginałem kopia dokumentu", bowiem organy obu instancji dysponowały odpisami Porozumienia, poświadczonymi "Za zgodność z oryginałem Warszawa dn. 2019 - 09 - 06" przez J.M - Zastępcę Burmistrza Dzielnicy \[...\] m.st. Warszawy, działającego z up. Prezydenta m.st. Warszawy" i "Za zgodność z oryginałem Warszawa dn. 2019 - 06 -11" nieczytelnym podpisem urzędnika - załączonym do pisma J.M. - Zastępcy Burmistrza Dzielnicy \[...\] m.st. Warszawy z 11 czerwca 2019 r. (k. 179-179v; 162, 161-161v akt Starosty). Tym samym urzędowy odpis dokumentu prywatnego, jakim było Porozumienie, jest dokumentem urzędowym tylko w zakresie wzmianki o poświadczeniu (T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II, Wolters Kluwer 2016, s. 351, uw. 18), co czyniło tak potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis Porozumienia wiarygodnym źródłem dowodowym. Czyni to zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 76 i 76a § 2 kpa nieusprawiedliwionym. Sąd I instancji prawidłowo zbadał ustalenia faktyczne organów obu instancji i trafnie je aprobował, słusznie nie dopatrując się naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa (zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie) i poddaje się kontroli instancyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, jeśli dotyczy problemów prawnych zbliżonych do problemów prawnych innej sprawy, w sposób naturalny może przywoływać podobną argumentację prawną, co uzasadnienie innego wyroku, nie naruszając art. 141 § 4 ppsa. Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

6 września 2021

Symbol z opisem

[6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6180-wywlaszczenie-nieruchomosci-i-odszkodowanie-w-tym-wywlaszczenie-gruntow-pod-autostrade)

Hasła tematyczne

Umorzenie postępowania

Skarżony organ

Wojewoda

Sędziowie

Anna Wesołowska Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000374)  
art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2020 poz. 374

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 1551/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-29](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1551-20-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2021-01-29--i-sa-wa-1551-20)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OZ 188/22 · 25 maja 2022Postanowienie NSA z 25 maja 2022 r., I OZ 188/22 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-188-22-postanowienie-nsa-z-2022-05-25--i-oz-188-22)
* [Sygnatura: I OSK 1670/21 · 25 maja 2022Wyrok NSA z 25 maja 2022 r., I OSK 1670/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1670-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1670-21)
* [Sygnatura: I OSK 1632/21 · 25 maja 2022Wyrok NSA z 25 maja 2022 r., I OSK 1632/21 – wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1632-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1632-21)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/AA233CB0E6)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1634-21-wyrok-nsa-z-2022-05-25--i-osk-1634-21#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1634%252F21.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B25%2Bmaja%2B2022.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1634%252F21)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
