Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I OSK 1465/13

Wyrok NSA z 18 lutego 2015 r., I OSK 1465/13 – przejęcie gospodarstw rolnych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

18 lutego 2015

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Morys, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski, Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1895/12 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] lipca 2012 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1465%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Blutego%2B2015.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1465%252F13)

## Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1895/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] lipca 2012 r. nr \[...\] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z \[...\] lipca 2012 r. nr \[...\], utrzymał w mocy własną decyzję z \[...\] czerwca 2012 r. nr \[...\], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu z \[...\] listopada 1975 r. nr \[...\], mocą której przejęta została na własność Państwa działka nr \[...\] o pow. \[...\]ha, stanowiąca część gospodarstwa rolnego, położonego w S., stanowiącego własność L. i M. małż. B. Podstawą prawną kontrolowanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stanowił art. 28 i art. 31 ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne. Organ nadzoru ustalił, ze L. i M. małż. B. nie spełniali warunków do uzyskania renty, o których stanowił art. 9 ust 1 powołanej ustawy. Organ stwierdził także, że od wydania kwestionowanej decyzji z \[...\] listopada 1975 r. upłynęły ponad 32 lata i z uwagi na tak znaczny upływ czasu zachowała się jedynie część archiwalnej dokumentacji dotyczącej przejęcia gospodarstwa. W dokumentacji archiwalnej brak jest wniosku L. i M. małż. B. o przejęcie nieruchomości w zamian za spłaty pieniężne. Jednakże w tej sytuacji, w ocenie organu, nie można wywieść jednoznacznego stwierdzenia, iż przed wydaniem decyzji brak było wniosku właścicieli. Z kontrolowanej decyzji wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku małż. B. Decyzja została doręczona adresatom, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Z adnotacji na decyzji wynika, że właściciele nie kwestionowali decyzji wobec czego stała się ona ostateczna oraz, że pobrali należności z tytułu przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Z powyższych ustaleń organ nadzoru uznał, że postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją było wszczęte na wniosek właścicieli, a rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi L. B. wskazała, że ani ona ani jej mąż nie składali wniosku o przejęcie przez Państwo ich gospodarstwa rolnego, a wykup nastąpił za symboliczne pieniądze. W obecnym czasie Agencja Rynku Rolnego sprzedaje przejęte działki za bardzo wysokie ceny jako działki budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zwrócił uwagę, że od daty wydania kwestionowanej decyzji upłynęło ponad 30 lat i akta archiwalne dotyczące postępowania zakończonego tą decyzją są niekompletne. Nie ma w nich także wniosku małż. B. o przejęcie przez Państwo części ich gospodarstwa rolnego. Niekompletność akt postępowania spowodowana upływem czasu nie oznacza wadliwości takiego postępowania. Brak wniosku w tych aktach nie jest równoznaczny z tym, że taki wniosek w ogóle nie był składany jeżeli istniejące w aktach dowody pozwalają na ustalenie, że wniosek był złożony. Sąd I instancji podkreślił, że w treści decyzji z \[...\] listopada 1975 r. wprost jest stwierdzone, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku "Ob. B. M. i L. zam. w S. ul. \[...\] o przekazanie części gospodarstwa rolnego za spłaty pieniężne". Decyzja ta została doręczona adresatom co wynika z zachowanego dowodu doręczenia. Jeżeli decyzja stwierdzała nieprawdę i wniosek nie był składany to małż. B. mogli złożyć od niej odwołanie. Z adnotacji na decyzji wynika, że odwołania nie złożyli i decyzja stała się prawomocna. W ocenie Sądu I instancji bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że od tej decyzji nie było możliwości odwołania się. W tym czasie obowiązywał Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r.), który przewidywał taki środek zaskarżenia decyzji, o czym strony zostały pouczone w treści decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła L. B. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) przez przyjęcie, że pomimo braku wniosku, o którym mowa w powołanym przepisie, zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, chociaż bez uprzedniego wniosku rolnika postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte, a decyzja wydana w takim postępowaniu jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i jest nieważna; 2) bezpodstawne przyjęcie, że niekompletność akt archiwalnych postępowania dowodowego pozwala na przyjęcie, że chociaż wniosku skarżącej w aktach tych nie ma, to nie oznacza, że wniosek nie został złożony, zwłaszcza, że "w treści decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu wprost jest stwierdzenie, że została ona wydana po rozpoznaniu wniosku" skarżącej i jej męża, czym naruszono art. 61 § 1 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia \[...\] lipca 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia \[...\] czerwca 2012 r.; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych; W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 wskazanej wyżej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Z podniesionych zarzutów w pierwszej kolejności ocenie podlega zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako najdalej idący. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, która stanowi wyjątek od wymienionej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego tylko decyzji dotkniętych poważnymi wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji oznacza wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na dotknięcie jej ciężką wadliwością od chwili jej wydania (J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 699 Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty. W kontrolowanej sprawie właśnie ta oczywistość naruszenia art. 28 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 zwanej dalej: ustawą o przekazywaniu gospodarstw) budzi poważne wątpliwości. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że brak wniosku w aktach sprawy nadesłanych z archiwum, a zakończonej ostateczną decyzją z \[...\] listopada 1975r. nie może stanowić dowodu świadczącego o tym, że takiego wniosku L. i M. małżonkowie B. w ogóle nie składali. Kontrolując w postępowaniu nieważnościowym decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu z dnia \[...\] listopada 1975r. pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. zarówno organy prowadzące to postępowanie jak i Sąd I instancji uwzględniły cały materiał dowodowy zawarty w aktach nadesłanych z archiwum. Weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw. Stosownie do art. 1 tej ustawy właściciel gospodarstwa rolnego (zwany rolnikiem) mógł przekazać na własność Państwa nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa w zamian za rentę. Zgodnie z art. 28 tej ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełnił warunków do uzyskania renty. Z przepisu tego wynika, że przejęcie gospodarstwa mogło nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego rolnika. Rację ma, zatem organ wskazując, że bez takiego wniosku postępowanie w przedmiocie przejęcia nieruchomości nie mogło się toczyć, a przejęcie gospodarstwa dojść do skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, że gospodarstwo będące przedmiotem kontrolowanej decyzji zostało przejęte przez Skarb Państwa na podstawie wniosku jego ówczesnych właścicieli małżonków B. Potwierdza to sama treść decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu, z której wynika, że została wydana po rozpatrzeniu wniosku M. i L. B. Zasadnie też Sąd I instancji podniósł w uzasadnieniu wyroku, że małżonkowie B. akceptowali treść decyzji z \[...\] listopada 1975 r. gdyż nie wnieśli odwołania, choć obowiązująca wówczas ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stwarzała taką możliwość o czym zainteresowani zostali pouczeni. Skarżąca kasacyjnie i jej nieżyjący mąż przyjęli również należną im spłatę pieniężną i przez trzydzieści lat nie kwestionowali legalności wydanej decyzji korzystając z przyznanych im rent. Dodatkowo zauważyć należy, iż strona skarżąca kasacyjnie nie dysponuje żadnymi dokumentami (a przynajmniej żadnych dokumentów w toku postępowania administracyjnego i sądowego nie przedstawiła), które mogłyby stanowić dowód, że gospodarstwo rolne zostało przejęte wbrew jej woli. Wszystko to dowodzi, że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w Siewierzu o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego, wydana została zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Reasumując stwierdzić należy, że omówione przez Sąd I instancji dowody pośrednie nie pozwalają w sposób jednoznaczny przyjąć, że do przejęcia gospodarstwa doszło wbrew woli właścicieli. Wątpliwość ta nie pozwala uznać, że badana decyzja została wydana sposób oczywisty z rażącym naruszeniem art. 28 ust.1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne oraz z rażącym naruszeniem art. 61 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

26 czerwca 2013

Symbol z opisem

[6293 Przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6293-przejecie-gospodarstw-rolnych)

Hasła tematyczne

Nieruchomości

Skarżony organ

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sędziowie

Ewa Dzbeńska /sprawozdawca/ Wiesław Morys /przewodniczący/ Zygmunt Zgierski

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130000267)  
art. 156 § 1 · Dz.U. 2013 poz. 267
* [Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740210118)  
art. 28 ust. 1 · Dz.U. 1974 nr 21 poz. 118

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Wa 1895/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-03-14](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-wa-1895-12-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2013-03-14--i-sa-wa-1895-12)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I OSK 1737/13 · 18 lutego 2015Wyrok NSA z 18 lutego 2015 r., I OSK 1737/13 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1737-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1737-13)
* [Sygnatura: I OSK 1738/13 · 18 lutego 2015Wyrok NSA z 18 lutego 2015 r., I OSK 1738/13 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1738-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1738-13)
* [Sygnatura: I OZ 104/15 · 17 lutego 2015Postanowienie NSA z 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15 – przejęcie gospodarstw rolnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-oz-104-15-postanowienie-nsa-z-2015-02-17--i-oz-104-15)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/8ECB7F9AC8)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-osk-1465-13-wyrok-nsa-z-2015-02-18--i-osk-1465-13#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BOSK%2B1465%252F13.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B18%2Blutego%2B2015.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BOSK%2B1465%252F13)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
