Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I GSK 672/18

Wyrok NSA z 24 lipca 2018 r., I GSK 672/18

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

24 lipca 2018

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Go 786/17 w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1\. oddala skargę kasacyjną; 2\. zasądza od T. H. na rzecz Dyrektora (...)Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z.kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BGSK%2B672%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Blipca%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BGSK%2B672%252F18)

## Uzasadnienie

Stosownie do art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658; dalej: nowela), jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 2 noweli, przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, czyli p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy (noweli) stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, czyli p.p.s.a., w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że art. 193 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym nowelą stosuje się dopiero do postępowań wszczętych już po dniu wejścia w życie noweli. Postępowanie przed sądem administracyjnym wszczęto skargą do Sądu I instancji z dnia 17 lipca 2017 r., wniesioną do organu odwoławczego w dniu 20 lipca 2017 r. Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie nastąpiło zatem już po wejściu w życie noweli. W konsekwencji ma tu zastosowanie art. 193 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym nowelą. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej zarzucił: 1\. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo że nie zapadła żadna ostateczna czy prawomocna decyzja co do której wykonania miało by nastąpić przerwanie biegu przedawnienie czy jest zawieszenie; 2\. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 3 ust. 1 zd. ost. w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE, L 1995.3 12/1, zwane dalej rozporządzeniem Rady) oraz art. 73 ust. 5 zd. 2 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 (zwane dalej rozporządzeniem Komisji) poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 73 ust. 5 zd., 2 rozporządzenia Komisji wyłącza stosowanie art. 3 ust. 1 zd. ost., gdy tymczasem przepisy te regulują zupełnie inne aspekty przedawnienia, które nie wchodzą ze sobą w kolizję; 3\. Naruszenie prawa materialnego w postaci art. 73 ust. 5 zd. 2 rozporządzenia Komisji w zw. z art. 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Rady poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że w odniesieniu do przedawnienia z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady sposób jego przerwania i zawieszenia regulują przepisy prawa krajowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej w przypadku zarzutów natury procesowej powinno wskazywać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. Sposób sformułowania zarzutów wymaga w pierwszej kolejności łącznego odniesienia się do zarzutów określonych w punkcie 2 i 3 skargi kasacyjnej. Zarzuty te są niezasadne. Otóż zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji obowiązek zwrotu określony w ust. 1, czyli obowiązek zwrotu nienależnej płatności, nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.02.2015 r., II GSK 2300/13, którym Naczelny Sąd Administracyjny jest w tej sprawie związany, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, za działanie, o którym mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji, uznać należy wyłącznie zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych z dnia 16 października 2012 r. Z przepisu tego wynika zatem, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności, ma zastosowanie, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest nie dłuższy niż cztery lata - jeśli beneficjent działał w dobrej wierze. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że brzmienie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji wskazywać mogłoby, iż po doręczeniu powyższego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze płatności organ miałby nieograniczony czas do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu nienależnej płatności, co jest nie do pogodzenia z gwarancyjnym charakterem instytucji przedawnienia. W opinii autora skargi kasacyjnej w tym przypadku powinien mieć zastosowanie art. 3 ust. 1 zdanie ostatnie rozporządzenia Rady, zgodnie z którym upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł jednak, że przepis ten dotyczy wyłącznie przedawnienia w stosunku do kar. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady, każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści: - poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych, - poprzez całkowitą lub częściową utratę zabezpieczenia złożonego dla wniosku o przyznanie korzyści lub w momencie otrzymania zaliczki. Ponadto stosowanie środków wymienionych w ust. 1 ogranicza się do wycofania uzyskanej korzyści łącznie - jeśli to zostało przewidziane - z odsetkami, które mogą być ustalane w oparciu o stawkę ryczałtową (ust. 3). Co zaś należy szczególnie podkreślić, zgodnie z art. 4 ust. 4 tego aktu prawnego, środków przewidzianych w niniejszym artykule nie uznaje się za kary. Zatem zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych nie uznaje się za karę, co w konsekwencji oznacza, że do takich należności nie ma w ogóle zastosowania art. 3 ust. 1 zdanie ostatnie rozporządzenia Rady. Z tych samych powodów nie ma zastosowania w tej sprawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady, zgodnie z którym okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Uwagę należy zwrócić na specyfikę konstrukcji przedawnienia uregulowanego w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji. Otóż w żadnej mierze przepis ten nie reguluje materialnoprawnej konstrukcji przedawnienia obowiązku zwrotu pobranej płatności. Jest to bowiem regulacja o charakterze procesowym, która wyznacza organom administracyjnym pewien czasookres do podjęcia działań celem - jak to określa prawodawca - "zastosowania" obowiązku zwrotu nienależnej płatności. Podjęcie stosownych działań przez organ administracyjny we wskazanym terminie powoduje, że otwarta pozostaje kwestia materialnoprawnego przedawnienia świadczenia związanego z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej płatności, gdyż obowiązek zwrotu nienależnej płatności ma zastosowanie, czyli istnieje. W tym miejscu pojawia się kwestia, co dzieje się po upływie terminu przewidzianego w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji, jeżeli istnieje obowiązek zwrotu nienależnej płatności. Chodzi zatem o kwestię materialnoprawnego przedawnienia świadczenia związanego z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej płatności. W tym przypadku można rozważać o zastosowaniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1\. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. Ponadto, co również należy szczególnie podkreślić, zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady, Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2\. Takie też rozwiązanie przyjął polski ustawodawca w art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), który to przepis wskazuje, że do należności, o których mowa w ust. 1, czyli do nienależnie lub nadmiernie pobranych określonych środków publicznych, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a zatem również przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie jest również zasadny zarzut ujęty w punkcie 1 skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji jedynie zwrócił uwagę na to, że ani przepisy rozporządzenia nr 796/2004 (rozporządzenia Komisji) ani też przepisy rozporządzenia nr 2988/95 (rozporządzenia Rady) nie regulują instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Rozporządzenie nr 2988/95 pozostawia bowiem tę kwestię prawu krajowemu w art. 3 ust. 2, podobnie jako możliwość wydłużenia terminu przedawnienia, (art. 3 ust. 3), co może być również spowodowane poprzez wprowadzenie instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało już wskazane powyżej, w tej ostatniej regulacji, czyli w art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady, należy upatrywać podstawy do uregulowania w przepisach krajowych kwestii materialnoprawnego przedawnienia świadczenia związanego z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej płatności, w tym także z możliwością wprowadzenia okresów zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.), zasądzono od skarżącego kasacyjnie na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

1 marca 2018

Symbol z opisem

6550

Hasła tematyczne

Środki unijne

Skarżony organ

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Sędziowie

Henryk Wach /przewodniczący/ Piotr Pietrasz /sprawozdawca/ Piotr Przybysz

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001369)  
art. 193, · Dz.U. 2017 poz. 1369
* [Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160001512)  
art. 29 ust. 7 · Dz.U. 2016 poz. 1512
* Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.  
art. 3 ust. 2, 73 ust. 5 · Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz. 1

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [II SA/Go 786/17 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2017-09-28](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-go-786-17-wyrok-wsa-w-gorzowie-wlkp-z-2017-09-28--ii-sa-go-786-17)
* [I GSK 672/16 - Wyrok NSA z 2018-04-27](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-16-wyrok-nsa-z-2018-04-27--i-gsk-672-16)
* [III SA/Gl 1763/15 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2015-12-02](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-1763-15-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2015-12-02--iii-sa-gl-1763-15)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I GZ 217/18 · 24 lipca 2018Postanowienie NSA z 24 lipca 2018 r., I GZ 217/18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gz-217-18-postanowienie-nsa-z-2018-07-24--i-gz-217-18)
* [Sygnatura: I GSK 1753/18 · 24 lipca 2018Wyrok NSA z 24 lipca 2018 r., I GSK 1753/18](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1753-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-1753-18)
* [Sygnatura: II SA/Op 440/17 · 24 lipca 2018Postanowienie WSA w Opolu z 24 lipca 2018 r., II SA/Op 440/17](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/ii-sa-op-440-17-postanowienie-wsa-w-opolu-z-2018-07-24--ii-sa-op-440-17)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/03D1D8B60F)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-672-18-wyrok-nsa-z-2018-07-24--i-gsk-672-18#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BGSK%2B672%252F18.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B24%2Blipca%2B2018.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BGSK%2B672%252F18)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
