Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I GSK 1303/24

Wyrok NSA z 19 lutego 2026 r., I GSK 1303/24 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

19 lutego 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 809/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2023 r. nr 450000.71.REDu.2.2023.OD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne 1\. oddala skargę kasacyjną; 2\. zasądza od M. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BGSK%2B1303%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B19%2Blutego%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BGSK%2B1303%252F24)

## Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 809/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę M. K. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono wskazując jako podstawy kasacyjne: i) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ← art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., nr 450000.71 .REDu.2.2023.OD, wydanej z naruszeniem art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., w sytuacji w której organ nieprawidłowo oraz w sposób pobieżny przeprowadził postępowanie dowodowe, nie dokonując oceny koherentności prowadzonego postępowania dowodowego i nie przeprowadzając w sprawie dowodów ograniczając się wyłącznie do oceny uprzednio zebranego, niewyczerpującego materiału dowodowego oraz ograniczając się w przedmiotowym postępowaniu wyłącznie do badania przesłanki bezprzedmiotowości postępowania i ograniczeniu się przez organ odwoławczy do powtórzenia dotychczasowego stanu postępowania oraz przytoczenia przepisów, bez uwzględnienia argumentów składanych w odwołaniu, skardze i w toku postępowania odwoławczego i skargowego; ← art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez zaaprobowanie przez Sąd Wojewódzki sytuacji, w której to organ uznał, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., nr 450000.71 .REDu.2.2023.OD nie została wydana w warunkach rażącego naruszenia prawa, a tym samym naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; ← art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., nr 450000.71,REDu.2.2023.OD r., wydanej z naruszeniem art 107 § 3 k.p.a., w sytuacji w której decyzja ta została wadliwie uzasadniona i zawiera wewnętrzne sprzeczności; ← art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art 3 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi i tym samym niezasadne utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania i uznaniu, iż jest ono bezprzedmiotowe, co naruszało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 105 k.p.a., a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie przeprowadził rozważań nad materialnoprawnym aspektem sprawy, nie podejmując rozważań co do jej istoty przedawnienia, natomiast Sąd ograniczył się wyłącznie do badania kwestii formalnoprawnych związanych z umorzeniem postępowania; ii) jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: ← art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 123 i art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na całkowitej odmowie skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, podczas gdy organ winien w niniejszej sprawie przeprowadzić postępowanie co do meritum sprawy i wówczas wydać decyzję administracyjną; ← art. 30 i art. 28 ust. 3 pkt 4 c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwą wykładnię a w konsekwencji błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu że organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącego o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne, zwłaszcza tych objętych zarzutem przedawnienia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., wniósł również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżący oświadczył także, w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. a contrario, że nie wnosi o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy, zgodnie z przepisem art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia, przeciwnie – również wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne. Kontroli sądowoadministracyjnej została poddana decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników. Według WSA w Warszawie zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z tą oceną należy się zgodzić, ponieważ art. 30 u.s.u.s. nie pozwala na podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, zarówno rozstrzygnięcia pozytywnego jak i negatywnego. Przepis ten bowiem stanowi, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s., na podstawie którego organ umarza należności z tytułu składek. Umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji finansowej może dotyczyć wyłącznie składek na własne ubezpieczenia płatnika składek. W odniesieniu zaś do należności z tytułu składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez płatnika, przywołany przepis nie ma zastosowania, stąd organ nie mógł wydać jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Podsumowując, wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony – umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Innymi słowy, nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tej części. Przedstawione stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 25 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1520/11 (Lex nr 1404591), podnosząc, że wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy interpretować w sposób ścisły, tj. że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na podstawie art. 28 u.s.u.s. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie składek ujętych na jego koncie w części nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników finansowanych przez nich samych. Taką interpretację art. 30 u.s.u.s. zaprezentował w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji. Ponieważ nie można było rozpoznać w powyższym zakresie wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie o umorzenie należności organ zobligowany był do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, z uwagi na brak przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s. Wobec powyższego organ miał obowiązek wydać decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania we wnioskowanym zakresie w oparciu art. 61a § 1 k.p.a. W konsekwencji wskazane w skardze kasacyjnej, jako naruszone, przepisy art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. nie miały zastosowania w sprawie, bowiem dotyczą postępowania dowodowego prowadzonego w ramach sprawy objętej postępowaniem administracyjnym. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie z powodów wyżej przytoczonych takie postępowanie nie mogło się toczyć. W konsekwencji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie mogły pojawić się ustalenia, których zasadnie nie poczyniono. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego w wysokości 240 zł Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

9 września 2024

Symbol z opisem

[6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6536-ulgi-w-splacaniu-naleznosci-pienieznych-do-ktorych-nie-stosuje-sie-przepisow-ordynacji-podatkowej-art-34-i-34a-ustaw)

Hasła tematyczne

Ubezpieczenie społeczne

Skarżony organ

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS

Sędziowie

Anna Apollo /przewodniczący/ Joanna Wegner Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002000)  
art. 61a § 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000
* [Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001009)  
art. 28, art. 30 · Dz.U. 2022 poz. 1009

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [V SA/Wa 809/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-15](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/v-sa-wa-809-23-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2023-12-15--v-sa-wa-809-23)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Kr 85/26 · 19 lutego 2026Postanowienie WSA w Krakowie z 19 lutego 2026 r., III SA/Kr 85/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-kr-85-26-postanowienie-wsa-w-krakowie-z-2026-02-19--iii-sa-kr-85-26)
* [Sygnatura: III SA/Łd 798/25 · 19 lutego 2026Wyrok WSA w Łodzi z 19 lutego 2026 r., III SA/Łd 798/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-ld-798-25-wyrok-wsa-w-lodzi-z-2026-02-19--iii-sa-ld-798-25)
* [Sygnatura: III SA/Wr 291/25 · 19 lutego 2026Wyrok WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2026 r., III SA/Wr 291/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wr-291-25-wyrok-wsa-we-wroclawiu-z-2026-02-19--iii-sa-wr-291-25)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0FEAD79121)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-gsk-1303-24-wyrok-nsa-z-2026-02-19--i-gsk-1303-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BGSK%2B1303%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B19%2Blutego%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BGSK%2B1303%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
