Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I FZ 86/26

Postanowienie NSA z 28 lipca 2026 r., I FZ 86/26 – podatek od towarów i usług

Wynik

Uchylono zaskarżone zarządzenie

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

28 lipca 2026

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji z dnia 3 lutego 2026 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25 o wezwaniu Zarządcy masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr \[...\] w przedmiocie podatku od towarów i usług za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFZ%2B86%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B28%2Blipca%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bzarz%25C4%2585dzenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFZ%2B86%252F26)

## Uzasadnienie

1.1\. Zarządca masy sanacyjnej dłużnika I. J. S. w restrukturyzacji (dalej: Zarządca) żaleniem z dnia 3 lutego 2026 r. zaskarżył zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 530/25\. 1.2\. Powołanym zarządzeniem, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), wezwano Zarządcę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi I. J. (dalej: Skarżąca) z dnia 6 października 2025 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 28 sierpnia 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za l, ll, Ill i IV kwartał 2020 r. w kwocie 5.888 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. 1.3\. W zażaleniu na to zarządzenie Zarządca wniósł o jego uchylenie i "przekazanie sprawy WSA do ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy", który Skarżąca złożyła wraz ze skargą. 2\. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 2.1\. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, aczkolwiek z zupełnie innej przyczyny niż w nim podniesiona. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wpis od skargi I. J. w ogóle nie był wymagany, a tym samym nie było zasadne wydanie na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia. W analizowanym przypadku ziściła się bowiem hipoteza wynikająca z art. 222 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. 2.2\. Jak już wzmiankowano w realiach tej sprawy skargę z dnia 6 października 2025 r. (nadaną drogą pocztową w tym samym dniu za pośrednictwem organu podatkowego) na decyzję Dyrektora IAS z dnia 28 sierpnia 2025 r. wniosła w imieniu własnym I. J. (wskazała siebie jako stronę skarżącą oraz złożyła odręczny podpis pod skargą). Skarga ta wraz z odpowiedzią Dyrektora IAS na skargę wpłynęły do Sądu pierwszej instancji w dniu 5 listopada 2025 r. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę domagał się odrzucenia tej skargi, podnosząc, że złożył ją podmiot nieuprawniony - pozbawiony legitymacji procesowej. Organ podatkowy wyjaśnił w tym względzie, że w Krajowym Rejestrze Zadłużonych zamieszczone zostało obwieszczenie, z którego wynika, że w dniu 2 października 2025 r. wobec I. J. otwarte zostało postępowanie restrukturyzacyjne i wyznaczono zarządcę w osobie P. G. Mimo tego skargę z dnia 6 października 2025 r. podpisała w imieniu własnym I. J., wskazując siebie jako stronę postępowania. Przywołane okoliczności potwierdził w swoich ustaleniach również Przewodniczący Wydziału I, korzystając z informacji przekazanych przez I. J. w innych postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Wynikało z nich, że Sąd Rejonowy \[...\] postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., nr \[...\], otworzył wobec Skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. J. S. (zaskarżona decyzja Dyrektora IAS dotyczyła zobowiązań podatkowych w podatku VAT związanych z działalnością tego podmiotu - przyp. NSA) postępowanie sanacyjne, pozostawiając zarząd własny dłużnikowi, i wyznaczył zarządcę w osobie P. G.. Postanowienie to zostało obwieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych z datą jego wydania (vide obustronna karta 33 akt sądowych). Odniesienie tych danych bezpośrednio do treści zamieszczonych we wniesionej skardze z dnia 6 października 2025 r. świadczyło o tym, że tak wniesiona skarga powinna zostać odrzucona z przyczyn podmiotowych. 2.3\. W myśl art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428, z późn. zm.) postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi we własnym imieniu na rzecz dłużnika. Generalnie bowiem z art. 53 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego wynika, że w sprawach dotyczących masy sanacyjnej zarządca dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek dłużnika. Sądowi pierwszej instancji umknęło uwadze i to, że działanie "w imieniu własnym" zarządcy masy sanacyjnej nie oznacza działania w imieniu siebie samego jako osoby fizycznej. W związku z tym, analogicznie jak w przypadku syndyka, w orzeczeniach nie podaje się danych imiennych zarządcy masy sanacyjnej. Innymi słowy, zarządca masy sanacyjnej jako pozasądowy organ postępowania restrukturyzacyjnego nie występuje pod swoim imieniem i nazwiskiem, choć są one znane z postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego (podobnie syndyk jako organ postępowania upadłościowego, czy np. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie jako organ podatkowy, których funkcje też piastują osoby fizyczne, nie są wymieniani w orzeczeniach z imienia i nazwiska). 2.4\. Dzień wydania postanowienia o otwarciu postępowania sanacyjnego miał doniosłe znaczenie prawne. Według bowiem art. 294 Prawa restrukturyzacyjnego z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną. Natomiast w świetle art. art. 234 ust. 1 tej ustawy - stosowanym na mocy jej art. 288 ust. 2 - postanowienie o otwarciu postępowania sanacyjnego jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W doktrynie nie ulega wątpliwości na tle obecnie obowiązujących przepisów, że skuteczność ta zachodzi od początku takiego dnia (godz. 00:00). Dalsze rozważania w tej mierze nie były już potrzebne, gdyż wydanie postanowienia zostało obwieszczone tego samego dnia (tj. 2 października 2025 r.), a skargę Skarżąca złożyła kilka dni później (tj. sporządzono ją i nadano w dniu 6 października 2025 r.). Na dzień zatem wniesienia skargi (tj. 6 października 2025 r.) to Zarządca był jedynym podmiotem uprawnionym do dokonania tej czynności procesowej. Mimo, że w znaczeniu materialnym stroną sprawy podatkowej pozostawała I. J. jako dłużnik (pozostawała też formalnym właścicielem masy sanacyjnej), to była ona pozbawiona legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. 2.5\. Powyższy stan zachodził także w sytuacji, gdy doszło do zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu. Przepis art. 288 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego przewiduje, że pod wskazanymi tam warunkami sąd może zezwolić dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie - Skarżącej pozostawiono własny zarząd. Obligatoryjne jednak i zarazem wyłączne "podstawienie procesowe" zarządcy w miejsce dłużnika wynikające z art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego przesądzało, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (w drodze wniesienia skargi) z tego zwykłego zarządu zostało mocą wskazanego przepisu wykluczone. Trafnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w postanowieniu z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 1731/18, "bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu na podstawie art. 288 ust. 3 omawianej ustawy" (LEX nr 2634342). 2.6\. W takim stanie rzeczy powyższe okoliczności, na tle przedstawionych pokrótce regulacji restrukturyzacyjnych, pozwalały uznać, że zaskarżone zarządzenie było nieprawidłowe. Wystosowano je w sprawie, gdzie już ze skargi wynikało, że podlegała ona odrzuceniu. 2.7\. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

11 maja 2026

Symbol z opisem

[6110 Podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6110-podatek-od-towarow-i-uslug)

Hasła tematyczne

Koszty sądowe

Skarżony organ

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

Sędziowie

Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000143)  
art. 185 § 1, art. 197 § 2, art. 198 · Dz.U. 2026 poz. 143

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: I FSK 702/24 · 28 lipca 2026Postanowienie NSA z 28 lipca 2026 r., I FSK 702/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-702-24-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fsk-702-24)
* [Sygnatura: I FSK 703/24 · 28 lipca 2026Postanowienie NSA z 28 lipca 2026 r., I FSK 703/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-703-24-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fsk-703-24)
* [Sygnatura: I FSK 704/24 · 28 lipca 2026Postanowienie NSA z 28 lipca 2026 r., I FSK 704/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-704-24-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fsk-704-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/6D47E171D3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#przepisy)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-86-26-postanowienie-nsa-z-2026-07-28--i-fz-86-26#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFZ%2B86%252F26.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B28%2Blipca%2B2026.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bzarz%25C4%2585dzenie.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFZ%2B86%252F26)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
