Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I FZ 104/24

Postanowienie NSA z 5 lipca 2024 r., I FZ 104/24 – podatek od towarów i usług

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

5 lipca 2024

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia adwokata W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 882/23 w przedmiocie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 lipca 2017 r. nr 2201-IEW-2.4253.398-405.2017 w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 2014 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika postanawia: 1\. uchylić zaskarżone postanowienie; 2\. przyznać adwokatowi W. Z., ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFZ%2B104%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B5%2Blipca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzyznano%2Bpe%25C5%2582nomocnikowi%2Bwynagrodzenie%2Bz%2Btytu%25C5%2582u%2Bnieop%25C5%2582aconej%2Bpomocy%2Bprawnej.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFZ%2B104%252F24)

## Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 882/23, wydanym w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 lipca 2017 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia 2014 r. oraz zabezpieczenia ich na majątku podatnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał adwokatowi W. Z., ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, kwotę 360 zł, w tym VAT, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wysokość tego wynagrodzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: SK 66/19, SK 78/21, SK 53/22, SK 85/22 oraz SK 83/19, w których Trybunał kwestionował nieuzasadnione różnicowanie stawek i mechanizmów wynagradzania dla adwokatów i radców prawnych ustanowionych z urzędu względem adwokatów i radców prawnych ustanowionych z wyboru oraz wskazywał na konieczność zasądzania na rzecz pełnomocników z urzędu opłat nie niższych niż przewidziane w rozporządzeniach regulujących stawki dla adwokatów i radców prawnych z wyboru. Na powyższe postanowienie adwokat W. Z. złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie: - art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej - "p.p.s.a."), § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) poprzez błędne uznanie, że w tej sprawie koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu winny być ustalone nie w oparciu o wartość zaskarżenia, a o wartość wpisu sądowego; - art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) poprzez odmowę zasądzenia kosztów stawiennictwa zastępcy adwokata w terminie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat W. Z. wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu w kwocie 30.750 złotych, w tym podatek od towarów i usług, a ponadto o zwrot poniesionych przez siebie wydatków w kwocie 430,50 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie dotyczącym podwyższenia przyznanej kwoty wynagrodzenia o kwotę podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie, w kontekście wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, zastosowanie znajdowały właściwe przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (obowiązującego przed 5 czerwca 2024 r.), a także pomocniczo przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Jako słuszne należy ocenić rozwiązanie zastosowane przez Sąd pierwszej instancji, aby w ramach wykładni prokonstytucyjnej, opartej na stanowisku Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowanym w wyrokach: z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19, z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 78/21, z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 53/22, z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt SK 85/22 oraz z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt SK 83/19, pominąć regulacje rozporządzenia z 2016 r. w tej części, która odnosi się do ustalenia stawek wynagrodzenia adwokata za świadczoną pomoc prawną z urzędu (§ 4 ust. 1 tego rozporządzenia) i zastąpić przewidziane jego treścią stawki stawkami wynagrodzenia, jakie prawodawca przewidział za takiego samego rodzaju pracę (pomoc prawną) świadczoną przez adwokata ustanowionego z wyboru. Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł, c) w innej sprawie - 480 zł. Natomiast w myśl § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) tego rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji, wyliczając wysokość wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi, prawidłowo zastosował § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a)). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. Istotę sporu stanowi zabezpieczenie przyszłych zobowiązań podatkowych, których wysokość na tym etapie została określona jedynie w przybliżony sposób. Decyzja wydana w niniejszej sprawie nie nakładała na stronę żadnych zobowiązań mających wartość pieniężną. Jak wskazuje się w doktrynie, decyzja wydawana na podstawie art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm.) jest odrębną decyzją, nieprzesądzającą o treści decyzji wymiarowej. Istotą tej decyzji jest dokonanie zabezpieczenia, a nie rozstrzygnięcie co do wysokości zobowiązania podatkowego (W. Stachurski \[w:\] Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2024, art. 33). Brak było zatem podstaw do zastosowania § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia. Bezpodstawny jest także zarzut dotyczący odmowy zwrotu wydatków związanych ze stawiennictwem zastępcy adwokata w terminie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Koszty związane z ustanowieniem przez pełnomocnika z urzędu pełnomocnictwa substytucyjnego (określone w spisie kosztów i w fakturze) nie podlegają odrębnemu zwrotowi, gdyż są zawarte w kwocie wynagrodzenia określonej na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu czy też - jak w rozpoznawanej sprawie - na podstawie stosowanego pomocniczo rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. wynika, że określone w tym przepisie wynagrodzenie przysługuje pełnomocnikowi z urzędu "za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Analogicznie z treści § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) zastosowanego w niniejszej sprawie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. wynika, że określona w nim stawka minimalna obejmuje "sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Udzielone pełnomocnictwo substytucyjne jest w istocie realizacją udziału pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dlatego też wysokość wynagrodzenia za podjęte w ramach udzielonego pełnomocnictwa substytucyjnego czynności (tu udział w rozprawie przed NSA) określona jest w treści cytowanych przepisów. Należy natomiast podzielić podniesiony w zażaleniu zarzut dotyczący nieuwzględnienia w kwocie przyznanego wynagrodzenia podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wydane na kanwie zagadnienia wynagrodzenia pełnomocników świadczących pomoc prawną z urzędu, nie wyłączyły funkcjonowania w obrocie prawnym § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, nakazującego podwyższanie opłat o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług - wszak nie ten przepis był przedmiotem kontroli Trybunału. W ramach wykładni prokonstytucyjnej zasadnym winno być jedynie pominięcie przepisów tego rozporządzenia w tej części, która odnosi się do ustalenia stawek wynagrodzenia adwokata za świadczoną pomoc prawną z urzędu, tj. § 4 ust. 1, z pozostawieniem możliwości sięgnięcia przez sąd administracyjny do ust. 3 tego paragrafu. Konieczność wyłączenia stosowania wskazanej regulacji nie wynika również z wywodów prawnych zawartych w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II FPS 1/13 (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II OZ 216/24). Wynikająca z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie kwota 360 zł (75% z 480 zł) powinna zatem zostać podwyższona o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu przyznano adwokatowi W. Z. kwotę 360 zł, "w tym VAT". Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz art. 250 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.

## Informacje o sprawie

Data wpływu

8 maja 2024

Symbol z opisem

[6110 Podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6110-podatek-od-towarow-i-uslug)

Skarżony organ

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

Sędziowie

Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001634)  
art. 250 par. 1 · Dz.U. 2023 poz. 1634

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I SA/Gd 882/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-12-13](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-gd-882-23-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2023-12-13--i-sa-gd-882-23)
* [I FZ 103/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-05](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-103-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-103-24)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Wa 474/24 · 5 lipca 2024Wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2024 r., III SA/Wa 474/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-474-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-07-05--iii-sa-wa-474-24)
* [Sygnatura: I FZ 103/24 · 5 lipca 2024Postanowienie NSA z 5 lipca 2024 r., I FZ 103/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-103-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-103-24)
* [Sygnatura: III SA/Wa 698/24 · 5 lipca 2024Wyrok WSA w Warszawie z 5 lipca 2024 r., III SA/Wa 698/24 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-wa-698-24-wyrok-wsa-w-warszawie-z-2024-07-05--iii-sa-wa-698-24)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/CA1DE882C3)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fz-104-24-postanowienie-nsa-z-2024-07-05--i-fz-104-24#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFZ%2B104%252F24.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B5%2Blipca%2B2024.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BUchylono%2Bzaskar%25C5%25BCone%2Bpostanowienie%2Bi%2Bprzyznano%2Bpe%25C5%2582nomocnikowi%2Bwynagrodzenie%2Bz%2Btytu%25C5%2582u%2Bnieop%25C5%2582aconej%2Bpomocy%2Bprawnej.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFZ%2B104%252F24)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
