Źródło: https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17

[Wróć do: Orzeczenia NSA](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa)

Sygnatura

# I FSK 77/17

Wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., I FSK 77/17 – podatek od towarów i usług

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data orzeczenia

5 kwietnia 2017

Prawomocne

tak

## Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 205/16 w sprawie ze skargi Gminy K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 listopada 2015 r. nr \[...\] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy K. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

## Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

[Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFSK%2B77%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B5%2Bkwietnia%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFSK%2B77%252F17)

## Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 5 kwietnia 2016 r., I SA/Gd 205/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Gminy K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 9 listopada 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). W skardze kasacyjnej od ww. wyroku gmina zgłosiła wnioski o rozpoznanie skargi i uchylenie interpretacji indywidualnej bądź uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie: 1) art. 90 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1, dalej dyrektywa 112) w zw. z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez błędne przyjęcie, że regulacja art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej ustawa o VAT) nie wykracza poza to co jest niezbędne do osiągnięcia celu zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa i nie jest sprzeczna z zasadą neutralności VAT, 2) art. 89a ust. 1, ust. 1a, ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o VAT oraz art. 90 ust. 2 dyrektywy 112 w zw. z art. 288 TFUE poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach dot. skarżącej gminy zachodzą warunki do odstąpienia przez prawodawcę krajowego od zasady neutralności i proporcjonalności VAT. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów (obecnie Szef Krajowej Administracji Skarbowej) wniósł o jej oddalenie, jak też o zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Nie jest sporne w sprawie to, że strona skarżąca nie spełniła warunku uprawniającego do korekty podatku należnego, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o VAT, jako że dłużnik na rzecz którego wystawione zostały faktury z tytułu umowy dzierżawy gruntu (Port Lotniczy A. sp. z o.o.) postawiony został w stan upadłości likwidacyjnej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Zdaniem skarżącej gminy regulacja powyższa narusza jednakże zasady proporcjonalności, a także neutralności VAT. Naruszenia wspomnianych zasad strona upatruje w swojej szczególnej sytuacji, opisanej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a mianowicie, że do upadłości dłużnika doprowadziła decyzja Komisji Europejskiej, na mocy której wstrzymano uruchomienie lotniska A., która to inwestycja legła u podstaw zawiązania ww. spółki przez obie gminy. Zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji nie uwzględniły wskazanych okoliczności, "w jakich doszło do wyłączenia możliwości skorzystania przez skarżącą z «ulgi na złe długi»", podczas gdy "ogłoszenie upadłości spółki (...) pozbawiło ją (gminę – uwaga Sądu) nie tylko możliwości skorzystania z ulgi na złe długi, ale też możliwości skorzystania (...) z innego prawnie dopuszczalnego sposobu, który umożliwiłby jej zmianę z góry określonego czynszu dzierżawnego na podstawie umowy, która wówczas nie mogła być zrealizowana." W ocenie strony "okoliczności wymuszające ogłoszenie upadłości spółki (...), ale również fakt zaprzestania wykonywania umowy dzierżawy dot. wykonywania działalności lotniczej pozwala (...) na wniosek, iż treść art. 89a ustawy o VAT, w sytuacji w jakiej się ona znalazła, narusza zasadę neutralności i proporcjonalności" (s. 5-8 skargi kasacyjnej). W odniesieniu do powyższej argumentacji zauważyć przede wszystkim należy, że ma ona nie tyle prawny, ile faktyczny charakter, gdyż nie wskazuje w istocie na wady polskiej transpozycji art. 90 dyrektywy 112, lecz przede wszystkim na przyczyny niewypłacalności dłużnika, których nie wzięto w tym kontekście (zdaniem strony niesłusznie) pod uwagę. Innymi słowy, na etapie postępowania kasacyjnego strona skarżąca nie kwestionuje już nawet określonych w prawie krajowym warunków skorzystania z ulgi na złe długi, zwłaszcza odnoszących się (in genere) do statusu dłużnika, co czyniła tak na etapie postępowania interpretacyjnego (s. 4-5 wniosku), jak i przed Sądem pierwszej instancji (s. 8 skargi). Zamiast tego ogranicza swoją argumentację do twierdzeń, z których wynika, że wspomniane warunki, w tym ten zwłaszcza, by dłużnik nie był "w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji" (art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o VAT), nie są adekwatne względem sytuacji w jakiej znalazł się wierzyciel w związku z "okolicznościami wymuszającymi ogłoszenie upadłości" dłużnika. Skarżąca nie podejmuje w tym kontekście polemiki z argumentami Sądu pierwszej instancji odnośnie do umocowania implementacji dokonanej w art. 89a ustawy o VAT w treści art. 90 dyrektywy 112 (por. s. 17-20 uzasadnienia wyroku). W szczególności wskazując na błędne przyjęcie, że regulacja art. 89a ustawy o VAT nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celu zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa i nie jest sprzeczna z zasadą neutralności VAT, a także że zachodzą warunki do odstąpienia przez prawodawcę krajowego od ww. zasad (s. 6-7 skargi kasacyjnej), gmina nie odnosi się do wykładni ww. przepisów dokonanej w zaskarżonym wyroku. Podnosi za to, że zapłaciła podatek w kwocie ponad 785 tys. zł, nie mając możliwości skorzystania z ulgi na złe długi ani innej efektywnej możliwości obniżenia VAT. W środku odwoławczym nie wyjaśniono tym samym w istocie, na czym ma polegać naruszenie przez prawodawcę krajowego zasad proporcjonalności i neutralności VAT (wywodzonych w szczególności z art. 1 dyrektywy 112) w odniesieniu do omawianej transpozycji postanowień dyrektywy. Skarżąca poza lakoniczną konstatacją, powtarzaną kilkukrotnie w toku wywodu, że art. 89a ustawy o VAT uchybia w stanie faktycznym sprawy ww. zasadom, nie przedstawia argumentów pozwalających prześledzić jej tok rozumowania prowadzący do ww. wniosku. Ogranicza się bowiem, jak wskazano, do opisu szczególnych okoliczności powstania długu, a ściślej uzasadniających upadłość likwidacyjną dłużnika, co uniemożliwiło gminie w świetle prawa polskiego skorzystanie z tzw. ulgi na złe długi. Brakuje tu więc w istocie wywodu odnoszącego się do treści ww. zasad oraz odniesienia ich wykładni do obowiązującego wg ustawy o VAT stanu prawnego, jak też sytuacji podatnika. Nie jest zwłaszcza jasne, dlaczego wskazane przez stronę okoliczności upadłości dłużnika (niezaspokojenia długu), wyłączające możliwość skorzystania z ulgi na złe długi, mają świadczyć o tym, że została ona w polskim prawodawstwie – co do zasady – skonstruowana z naruszeniem zasad proporcjonalności i neutralności VAT. Ustalenia powyższe uniemożliwiają rzeczową analizę zgłoszonych podstaw kasacyjnych, stosownie do art. 183 § 1 Ppsa (związanie granicami skargi kasacyjnej). Nie wystarczy bowiem przytoczyć w ramach uzasadnienia podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa) okoliczności faktyczne, na tle których dostrzeżono uchybienia przepisom prawa (w tym materialnego), lecz autor skargi kasacyjnej musi wykazać w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. np. wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1554/09, CBOSA). Brak wskazania sposobu, w jaki prawodawca krajowy miałby naruszyć art. 90 dyrektywy 112, a ściślej brak merytorycznej próby podważenia oceny prawnej Sądu pierwszej instancji w tym zakresie (o prawidłowej jego implementacji) powoduje, że rozważanie kwestii bezpośredniego zastosowania ww. unormowania (s. 4 i n. skargi kasacyjnej) jest bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy jedynie na marginesie przypomnieć należy w ślad za Sądem pierwszej instancji, że ww. przepis w ust. 1 przyznaje państwom członkowskim zakres swobodnego uznania, w szczególności w odniesieniu do warunków, które muszą zostać dochowane przez podatników celem stosownego obniżenia podstawy opodatkowania, m.in. w przypadku niewywiązania się z płatności (por. wyrok TSUE w sprawie C-588/10 Kraft Foods Polska S.A., pkt 23). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest przy tym kwestionowana zgodność tychże warunków, określonych w art. 89a ustawy o VAT z prawem unijnym, jak odnotował trafnie organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. s. 8 i n.). Podkreśla się jednocześnie, że zasada neutralności odnosi się przede wszystkim do prawa do odliczenia podatku naliczonego i nie ma charakteru absolutnego, wobec czego "warunki określone przez krajowego ustawodawcę przy ulgach na złe długi oceniać przede wszystkim należy pod kątem zasady proporcjonalności" (por. wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., I FSK 1314/14, CBOSA). Jak jednak zauważono, skarżąca nie wskazała w istocie argumentów natury jurydycznej pozwalających ocenić jej stanowisko w tym zakresie. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji, stosownie do art. 182 § 2 oraz art. 184 Ppsa, a w zakresie kosztów postępowania zgodnie z art. 204 pkt 1 i art. 209 tej ustawy w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948).

## Informacje o sprawie

Data wpływu

18 stycznia 2017

Symbol z opisem

[6110 Podatek od towarów i usług 6560](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/tematy/6110-podatek-od-towarow-i-uslug)

Hasła tematyczne

Podatek od towarów i usług

Skarżony organ

Minister Finansów

Sędziowie

Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Kołaczek Mirella Łent

## Powołane przepisy

* [Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111771054)  
art. 89a ust. 1 pkt 3 lit. b · Dz.U. 2011 nr 177 poz. 1054
* [Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000718)  
art. 176 § 1 pkt 2, art. 183 § 1 · Dz.U. 2016 poz. 718
* Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej  
art. 90, art. 1 · Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz. 1

## Inne orzeczenia w tej sprawie

* [I FSK 39/21 - Wyrok NSA z 2024-05-28](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-39-21-wyrok-nsa-z-2024-05-28--i-fsk-39-21)
* [I SA/Gd 205/16 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2016-04-05](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-sa-gd-205-16-wyrok-wsa-w-gdansku-z-2016-04-05--i-sa-gd-205-16)

## Powiązane dokumenty

* [Sygnatura: III SA/Gl 70/17 · 5 kwietnia 2017Wyrok WSA w Gliwicach z 5 kwietnia 2017 r., III SA/Gl 70/17 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/iii-sa-gl-70-17-wyrok-wsa-w-gliwicach-z-2017-04-05--iii-sa-gl-70-17)
* [Sygnatura: I FSK 1526/15 · 5 kwietnia 2017Wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., I FSK 1526/15 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-1526-15-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-1526-15)
* [Sygnatura: I FSK 1001/15 · 5 kwietnia 2017Wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., I FSK 1001/15 – podatek od towarów i usług](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-1001-15-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-1001-15)

Źródło urzędowe: [Naczelny Sąd Administracyjny](https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/1CA62CF91E)

Na tej stronie

[Treść rozstrzygnięcia](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#sentencja)[Analiza sprawy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#analiza)[Uzasadnienie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#uzasadnienie)[Informacje o sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#informacje)[Powołane przepisy](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#przepisy)[Inne orzeczenia w tej sprawie](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#w-sprawie)[Źródło](https://anylawyer.com/orzeczenia-nsa/i-fsk-77-17-wyrok-nsa-z-2017-04-05--i-fsk-77-17#zrodlo)

Asystent AnyLawyer

Zadaj pytanie o to orzeczenie. Sygnatura, data i rozstrzygnięcie są już dodane do analizy.

[Zapytaj o to orzeczenie](https://anylawyer.com/sign-up?redirect%5Furl=%2Fapp%2Fprojects%2Fnew%3Fq%3DSprawa%253A%2BI%2BFSK%2B77%252F17.%2BOrgan%253A%2BNaczelny%2BS%25C4%2585d%2BAdministracyjny.%2BData%253A%2B5%2Bkwietnia%2B2017.%2BRozstrzygni%25C4%2599cie%253A%2BOddalono%2Bskarg%25C4%2599%2Bkasacyjn%25C4%2585.%2BWyja%25C5%259Bnij%2Bjej%2Bznaczenie%2Bpraktyczne%252C%2Bkluczowe%2Bprzepisy%2Bi%2Bargumenty%252C%2Bkt%25C3%25B3re%2Bmog%25C4%2585%2Bmie%25C4%2587%2Bznaczenie%2Bw%2Bpodobnej%2Bsprawie.%26name%3DAnaliza%2BI%2BFSK%2B77%252F17)

---

## Wypróbuj AnyLawyer bezpłatnie przez 14 dni

AnyLawyer to asystent AI dla prawników. Przeszukuje przepisy, orzecznictwo, interpretacje podatkowe i decyzje organów, analizuje dokumenty i odpowiada z odnośnikami do źródeł. Dane są przechowywane w UE.

Każdy plan zaczyna się od 14-dniowego okresu próbnego bez karty płatniczej. Okres próbny nie przechodzi sam w płatny plan.

1. Załóż konto: https://anylawyer.com/sign-up?ref=ai-offer
2. Zadaj pytanie prawne albo dodaj dokument.
3. Sprawdź odpowiedź w podlinkowanych źródłach.
